w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 07-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11157 pani poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk, pana posła Marka Jana Chmielewskiego i pana posła Łukasza Horbatowskiego w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa uprzejmie przekazuję następujące informacje.
W pierwszej kolejności warto wyjaśnić, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[1] w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) pozostają sprawy z działu „sprawy wewnętrzne“, m.in. zadania dotyczące rejestracji stanu cywilnego oraz zmiany imion i nazwisk.
Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego[2] oraz ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska[3] wynika, że minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością wojewody w zakresie rejestracji stanu cywilnego oraz zadań dotyczących zmiany imion i nazwisk, a właściwy miejscowo wojewoda sprawuje nadzór nad rejestracją stanu cywilnego oraz nad realizacją przez kierowników urzędów stanu cywilnego zadań wynikających z ustawy o zmianie imienia i nazwiska.
Rejestracja stanu cywilnego jest wykonywana przez gminy w urzędach stanu cywilnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest z mocy prawa wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Natomiast zasady nadawania orderów i odznaczeń regulują przepisy ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach[4] oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie orderów i odznaczeń oraz wzorów odpowiednich dokumentów[5].
Obowiązki w zakresie inicjowania procedury o nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie zostały nałożone na wojewodów jako organów uprawnionych i zobowiązanych do występowania do prezydenta RP[6] z własnej inicjatywy lub z inicjatywy jednostek organizacyjnych mu podległych, organów samorządowych, organizacji społecznych i zawodowych[7].
Odznakę Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie w imieniu prezydenta mogą wręczać: marszałek województwa, starosta, wójt, burmistrz lub prezydent miasta[8].
Przywołane przepisy prawa nie nakładają zatem na kierowników urzędów stanu cywilnego obowiązków w zakresie procedury nadawania Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Obowiązki w wymienionym zakresie zostały nałożone jedynie na wojewodów. Sposób realizacji ww. obowiązku przez wojewodów jest wynikiem wypracowanej praktyki (współpracy między wojewodami a poszczególnymi podmiotami, np. kierownikami urzędów stanu cywilnego).
Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że kwestie dotyczące procedury przyznawania Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie wykraczają poza kompetencje MSWiA, w zakresie realizacji zadań wynikających m.in. z przepisów ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Tym samym MSWiA nie dysponuje danymi wnioskowanymi przez państwa posłów w niniejszym wystąpieniu oraz nie jest właściwe do ustosunkowania się do pytań postawionych we wskazanym obszarze.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2024 poz. 1370 z późn. zm.
[2] Dz. U. 2025 poz. 594.
[3] Dz. U. 2021 poz. 1988.
[4] Dz. U. 2023 poz. 2053.
[5] Dz. U. 2004 nr 277 poz. 2743 z późn. zm.
[6] art. 31 ust. 4 ustawy o orderach i odznaczeniach – wnioski o nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie przedstawiają prezydentowi wojewodowie.
[7] art. 30 ust. 1 ww. ustawy.
[8] art. 33 ust. 2a ww. ustawy.