Interpelacja nr 11177

do ministra spraw zagranicznych

w sprawie zagrożenia zafałszowania narodowej tożsamości Marii Skłodowskiej-Curie przez Europejski Bank Centralny

Zgłaszający: Michał Woś

Data wpływu: 25-07-2025

Zwracam się z interpelacją w sprawie niepokojących doniesień dotyczących planów Europejskiego Banku Centralnego (EBC), który przygotowuje nową serię banknotów euro, a na jednym z nich – banknocie o nominale 20 euro – planuje umieścić wizerunek Marii Skłodowskiej-Curie.

Jako Polacy jesteśmy dumni z postaci Marii Skłodowskiej-Curie – jednej z najwybitniejszych naukowczyń w historii świata. Była ona nie tylko pionierką badań nad promieniotwórczością, pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla, ale także jedyną osobą, która zdobyła dwie Nagrody Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauki: fizyce i chemii. Co jednak równie ważne – urodziła się jako Maria Skłodowska w Warszawie i przez całe życie podkreślała swoje polskie pochodzenie. To właśnie z tej miłości do Polski Maria i jej mąż Piotr Curie nazwali odkryty przez siebie pierwiastek „polonem“ – na cześć niepodległościowej aspiracji jej ojczyzny, która wówczas nie istniała na mapach Europy.

Wobec powyższego za niedopuszczalne należy uznać fakt, że w projektach nowych banknotów EBC planuje umieścić wyłącznie nazwisko „Curie“, pomijając nazwisko panieńskie Skłodowska. Taki zabieg nie tylko zaciera prawdę historyczną, ale również deprecjonuje polski wkład w dziedzictwo naukowe Europy i świata. Jest to tym bardziej oburzające, że jak dotąd EBC nie konsultował tej decyzji z polską stroną – z powodu braku członkostwa Polski w strefie euro. Trudno jednak uznać to za usprawiedliwienie dla pomijania narodowości osoby, którą EBC chce oficjalnie uhonorować.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych monitoruje sprawę projektów nowych banknotów euro z wizerunkiem Marii Skłodowskiej-Curie?
2. Czy Rzeczpospolita Polska, za pośrednictwem MSZ lub innych kanałów dyplomatycznych, planuje podjąć działania mające na celu uświadomienie EBC i opinii publicznej konieczności zachowania pełnego nazwiska Maria Skłodowska-Curie na planowanym banknocie euro?
3. Czy polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne we Francji, przy UE i przy instytucjach europejskich zostały zobowiązane do zajęcia stanowiska w tej sprawie?
4. Czy ministerstwo kontaktowało się lub planuje kontakt z Instytutem Curie lub potomkami Marii Skłodowskiej-Curie, aby wesprzeć działania zmierzające do zachowania pełnej formy jej nazwiska?
5. Czy Pan Minister podejmie współpracę z ministrem finansów lub z Narodowym Bankiem Polskim w celu wystosowania wspólnego stanowiska Polski wobec EBC w tej sprawie?

Wciąż istnieje czas, by nie dopuścić do zafałszowania prawdy historycznej i pominięcia polskiej tożsamości Marii Skłodowskiej-Curie. Polskie państwo powinno stanąć w obronie tego dziedzictwa.

Z poważaniem

Michał Woś
Poseł na Sejm RP