w sprawie destrukcyjnych działań minister edukacji Barbary Nowackiej prowadzących do systemowej degradacji polskiego szkolnictwa i eliminacji klasycznego kanonu lektur
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 28-08-2025
Szanowny Panie Pośle,
celem Ministerstwa Edukacji Narodowej jest wzmocnienie czytelnictwa i realnej znajomości kanonu lektur wśród uczniów, w tym klasycznych dzieł.
Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym przygotowuje obecnie kompleksową zmianę podstaw programowych kształcenia ogólnego na każdym etapie kształcenia, począwszy od wychowania przedszkolnego aż do kształcenia ponadpodstawowego w poszczególnych typach szkół.
Wśród 200 ekspertek i ekspertów, którzy przygotowują podstawy programowe dla przedszkoli i szkół podstawowych, są aktywni nauczyciele i edukatorzy, przedstawiciele środowisk akademickich, stowarzyszeń czy fundacji wybrani w ogólnopolskim otwartym naborze oraz eksperci rekomendowani przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy. Każdą podstawę programową recenzują przynajmniej cztery osoby (dwoje ekspertów dziedzinowych oraz dwoje praktyków nauczania).
Lista autorów i recenzentów podstaw programowych, w tym języka polskiego dla szkoły podstawowej, jest dostępna na stronie internetowej Instytutu Badań Edukacyjnych: https://ibe.edu.pl/pl/podstawy-programowe.
Należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie prac nad nową podstawą programową IBE-PIB nie przekazało jeszcze do Ministerstwa Edukacji Narodowej wypracowanych propozycji. Dopiero po otrzymaniu propozycji Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotuje projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym w zakresie podstawy programowej języka polskiego, który zostanie skierowany przez ministra edukacji do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych, które są planowane w październiku/listopadzie br.
Informacje o takich działaniach zamieszczane są na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej pod adresem: https://www.gov.pl/web/edukacja oraz na stronie Rządowego Centrum Legislacji: https://legislacja.rcl.gov.pl/.
Aktualnie do projektu podstawy programowej z języka polskiego, a także pozostałych podstaw programowych, których projekty powstają w IBE-PIB, wprowadzane są poprawki uwzględniające uwagi recenzentów.
Zmiany planowane są do wprowadzenia od 1 września 2026 r. w szkole podstawowej, a od 2027 r. w szkołach ponadpodstawowych. Informacje i aktualności dotyczące reformy są dostępne na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/
Obecnie Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy organizuje webinary na temat propozycji nowych podstaw programowych. Pierwszy z nich dotyczył zmian właśnie w odniesieniu do podstawy programowej języka polskiego. Podczas cyklu spotkań „#OdPodstaw – porozmawiajmy o podstawach programowych“ przedstawiany jest przebieg prac w IBE-PIB związanych z reformą edukacji. Autorzy propozycji nowych podstaw odpowiadają na pytania widzów, a po webinarach zbierane są informacje zwrotne za pomocą specjalnie w tym celu przygotowanego formularza: https://ibe.edu.pl/pl/podstawy-programowe.
Należy dodać, że prace nad nową podstawą programową są zbieżne z realizowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej – we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Biblioteką Narodową, Instytutem Książki i Narodowym Centrum Kultury – Narodowym Programem Rozwoju Czytelnictwa, którego nadrzędnym celem jest promocja czytelnictwa i bibliotek. W ramach NPRCz 2.0 na lata 2021-2025 tylko na realizację Priorytetu 3, którego operatorem jest minister edukacji, zostało zarezerwowanych w budżecie państwa 138 mln 410 tys. zł. W latach 2021-2024 z Priorytetu 3 NPRCz 2.0 wydatkowano już 107 260 766 zł. Liczba książek zakupiona do szkół i placówek wychowania przedszkolnego wyniosła 4 668 658. Zakupy lektur szkolnych stanowią około 40 proc. wszystkich książek. Decyzję dotyczącą zakupu konkretnych pozycji wydawniczych podejmują bezpośrednio szkoły lub biblioteki. Szkoły, które przystępują do programu, są także zobowiązane prowadzić działania promujące czytelnictwo, w tym na przykład organizować spotkania autorskie.
Aktualnie Ministerstwo Edukacji Narodowej, w porozumieniu z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pracuje nad założeniami nowej edycji Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa na lata 2026-2030. W Priorytecie 3, za który będzie odpowiadał minister edukacji, szczególnie istotna będzie kwestia kształtowanie nawyków czytelniczych dzieci i młodzieży uczęszczających do placówek wychowania przedszkolnego oraz szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu