Interpelacja nr 11562

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie planowanego demontażu organów piszczałkowych z Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie

Zgłaszający: Bożena Lisowska

Data wpływu: 04-08-2025

Szanowna Pani Ministro,

na podstawie pojawiających się w mediach doniesień, a także w związku z moją interwencją skierowaną do marszałka województwa lubelskiego zwracam się z uprzejmą prośbą o pilne podjęcie działań zmierzających do ochrony organów piszczałkowych znajdujących się w Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie.

Planowany demontaż tego unikalnego instrumentu, jak twierdzi dyrekcja instytucji, ma być elementem modernizacji sali koncertowej w celu poprawy akustyki. Jednakże decyzja ta budzi głębokie zaniepokojenie środowisk muzycznych, ekspertów oraz opinii publicznej, którzy wskazują na nieodwracalność skutków takiego działania. Instrument, w opinii wielu specjalistów, posiada wyjątkową wartość artystyczną, historyczną i techniczną – uznawany jest za zabytek klasy światowej.

Zgodnie z przekazami medialnymi oraz wypowiedziami byłych dyrektorów filharmonii organy te zostały niedawno gruntownie odrestaurowane i nie były przewidziane do usunięcia w zaakceptowanych wcześniej planach poprawy akustyki. Ponadto według ekspertów nie stanowią rzeczywistej przeszkody w poprawie brzmienia sali – problemem jest rezonans ścian z nieotynkowanej cegły.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

  1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego monitoruje sprawę planowanego demontażu organów z filharmonii lubelskiej?
  2. Czy instrument ten figuruje w jakichkolwiek rejestrach dziedzictwa kulturowego i czy posiada status zabytku techniki lub instrumentu zabytkowego?
  3. Czy ministerstwo planuje interwencję, która pozwoli na zachowanie organów w obecnej lokalizacji i funkcji z uwagi na ich wartość historyczną i muzyczną?
  4. Czy możliwe jest powołanie zespołu ekspertów (akustyków, konserwatorów, muzyków) w celu ponownej analizy projektu modernizacji sali koncertowej filharmonii, z uwzględnieniem konieczności ochrony organów?

Zwracam się z prośbą o traktowanie tej sprawy jako pilnej, mając na uwadze fakt, że demontaż może nastąpić w najbliższym czasie, a jego skutki będą nieodwracalne.