do ministra energii
w sprawie ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji energetycznej
Zgłaszający: Marek Suski
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z przyjęciem przez Radę Ministrów Krajowego planu na rzecz energii i klimatu (KPEiK), który zakłada całkowitą eliminację ogrzewania węglowego w gospodarstwach domowych do roku 2040, zwracam się z interpelacją dotyczącą realnych konsekwencji społeczno-gospodarczych tej polityki, w szczególności w kontekście narastającego ubóstwa energetycznego.
Z danych Polskiej Izby Gospodarczej Sprzedawców Węgla wynika, że ok. 3,5–4 milionów polskich rodzin nadal korzysta z węgla jako podstawowego źródła ogrzewania. W wielu przypadkach są to osoby mieszkające na terenach wiejskich i podmiejskich, pozbawione dostępu do sieci gazowej lub ciepłowniczej. Ograniczenie lub zakaz używania węgla – bez zapewnienia realnej, dostępnej i opłacalnej alternatywy – oznacza, że setki tysięcy rodzin mogą zostać pozbawione podstawowej możliwości ogrzania swoich domów.
Nie można narzucać obywatelom sztucznych rozwiązań bez zapewnienia im wyboru. Transformacja energetyczna nie może polegać na administracyjnym przymusie, lecz powinna być efektem rozwoju rynku, technologii i dostępności, tak jak miało to miejsce np. w przypadku upowszechnienia telefonii komórkowej. Nikt nie zmuszał Polaków do rezygnacji z telefonów stacjonarnych – rynek sam wymusił zmianę dzięki tańszym, bardziej praktycznym i innowacyjnym rozwiązaniom.
Dlatego kluczowe jest, aby w zakresie polityki energetycznej:
1) nie wprowadzać zakazów, które uderzają w najuboższe warstwy społeczeństwa;
2) zwiększyć dostępność alternatyw technologicznych, takich jak pompy ciepła, biogaz czy ogrzewanie elektryczne – ale w cenach akceptowalnych dla gospodarstw domowych;
3) zachować prawo do korzystania z węgla jako surowca strategicznego, przynajmniej do wyczerpania krajowych złóż i zabezpieczenia transformacji energetycznej w sposób suwerenny i kontrolowany.
Węgiel, jako nasz skarb narodowy, powinien być wykorzystywany do ostatniego dostępnego zasobu – nie tylko z powodów ekonomicznych, ale również ze względu na bezpieczeństwo energetyczne Polski.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje analizę ryzyka ubóstwa energetycznego w związku z eliminacją ogrzewania węglowego w Polsce?
2. Jakie konkretne programy wsparcia zostaną przygotowane dla osób nieposiadających infrastruktury alternatywnej (brak gazu, ciepłowni)?
3. Czy rząd rozważa uznanie węgla krajowego za surowiec strategiczny i wykorzystanie go jako pomostu w transformacji?
4. W jaki sposób planowana jest ochrona gospodarstw domowych, które zainwestowały już w nowoczesne kotły węglowe 5. klasy, zgodne z obowiązującymi dotąd przepisami?