do ministra finansów i gospodarki
w sprawie nadnowelizacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie
Zgłaszający: Edward Siarka
Data wpływu: 05-08-2025
Działając na zasadzie art. 192 ust. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 1992 nr 26 poz. 185 ze zm.), podaję, co następuje.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje obecnie nad nowelizacją rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Ideę proponowanych przez ministerstwo zmian, jaką jest poprawa bezpieczeństwa ludności, niewątpliwie należy uznać za słuszną, niemniej niektóre zapisy, które obecnie stanowią przedmiot ożywionej debaty publicznej, mogą w praktyce doprowadzić do wyeliminowania z obrotu materiałów termoizolacyjnych produkowanych przez polskich przedsiębiorców. Zaniepokojenie społeczne wzbudzają szczególnie § 227 ust. 11 i ust. 13, § 230 oraz § 270 w zw. z § 274 przedstawionego przez ministerstwo projektu rozporządzenia z dnia 13.06.2025 r.
Przywołane przepisy, jeżeli wejdą w życie w proponowanej formie, wymuszą na producentach płyt warstwowych zamianę rdzenia wykonanego z pianki poliuretanowej (PIR) na rdzeń wykonany z wełny mineralnej, albowiem tylko wełna mineralna posiada klasę reakcji na ogień A1 lub A2. Powyższe znacząco zwiększy koszty wytwarzania płyt i uzależni polskich przedsiębiorców od cen narzucanych przez rynek wełny mineralnej zmonopolizowany przez zagraniczny kapitał, co z kolei bezpośrednio przełoży się na redukcję zatrudnienia i pogłębi problem bezrobocia. Ponadto, jak wskazują wnioskodawcy, z analiz deklaracji środowiskowych materiałów zawierających wełnę mineralną lub PIR jednoznacznie wynika, iż wytwarzanie oraz używanie wyrobów zawierających wełnę mineralną generuje wyższy o kilkadziesiąt procent, w stosunku do produktów zawierających PIR, ślad węglowy, co stoi w sprzeczności z polityką klimatyczną Unii Europejskiej.
Niepokój producentów płyt warstwowych budzi zapis, zgodnie z którym w budynkach wielkopowierzchniowych ściany zewnętrzne wykonane z płyt warstwowych z materiałem izolacyjnym o klasie reakcji na ogień innej niż A1 lub A2, to jest z płyt, które zawierają rdzeń PIR, należy dzielić na sektory o rozpiętościach do 50 m za pomocą pasów o szerokości co najmniej 2 m wykonanych z materiałów i wyrobów budowlanych o klasie reakcji na ogień A1 lub A2, czyli z wełny mineralnej.
Niezrozumiały jest także fakt, iż § 227 ust. 13 projektu podważa stosowaną technologię nierozprzestrzeniającą ognia (NRO) tylko w stosunku do jednego produktu termoizolacyjnego, jakim jest płyta warstwowa, ograniczając tym samym jego użycie, a nie odnosi się do produktów zaklasyfikowanych jako słabo rozprzestrzeniające ogień (SRO), gdzie ryzyko pożaru jest znacząco wyższe. Należy również zaznaczyć, że wedle wszelkich dostępnych scenariuszy przeciwpożarowych zaprószenie ognia jest czynnikiem zewnętrznym, a materiały termoizolacyjne takie jak wełna mineralna czy PIR nie inicjują samoczynnie pożarów. Tymczasem rozporządzenie eliminuje stosowanie płyt warstwowych pomimo, iż posiadają obustronne okładziny stalowe o klasie reakcji na ogień A1, a wszelkie odkryte elementy rdzenia PIR, zgodnie z przepisami unijnymi, są osłaniane obróbkami blacharskimi o tej samej klasie reakcji na ogień.
Projekt rozporządzenia wprowadza szereg ograniczeń, które eliminują stosowanie płyt warstwowych w różnych sektorach, bez podania argumentów natury technicznej dla uzasadnienia zastosowanych rozwiązań. Przykładowo na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji, gdzie ryzyko wystąpienia pożaru od wewnątrz jest wysokie, dopuszcza się stosowanie materiałów i wyrobów o klasie reakcji ogniowej B, a na ścianach budynków przy zagrożeniu pożarowym z zewnątrz takie materiały uznawane są za niewystarczające dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników budynku. Projektowane zmiany różnicują także w sposób niezrozumiały sytuację mieszkańców budynków wielorodzinnych i jednorodzinnych przez nakaz stosowania płyt z rdzeniem z wełny mineralnej jedynie w budynkach wielkopowierzchniowych.
Ponadto wprowadzonej rozporządzeniem klasy reakcji na ogień „A2, d0“ nie ma w normie PN-EN 13501-1:2019-02 „Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków, na podstawie badań reakcji na ogień“, która nadaje klasyfikacje reakcji na ogień. Omawiana klasa nie została właściwie oznaczona, gdyż nie zawiera elementu odpowiedzialnego za wydzielanie dymu oznaczanego literą „s“, co może budzić poważne wątpliwości odnośnie do bezpieczeństwa, ponieważ to właśnie dym stanowi najpoważniejsze zagrożenie dla życia człowieka i odpowiada za największy odsetek zgonów w pożarach.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że zarówno Polska, jak i cała Europa stoją obecnie w obliczu wyzwań związanych z realizacją ambitnej polityki klimatycznej prowadzonej przez Unię Europejską, a jednym z głównym założeń tej polityki jest wprowadzenie powszechnego obowiązku termomodernizacji budynków. Polscy przedsiębiorcy, uznawani za wiodących producentów styropianu oraz materiałów PIR, mogliby skorzystać na transformacji ekologicznej, oferując klientom wysokiej jakości materiały termoizolacyjne. Przepisy projektowanego rozporządzenia w nieuzasadniony sposób uprzywilejowują zagranicznych producentów wełny mineralnej, jednocześnie odbierając polskim przedsiębiorcom potencjalnie wysokie zyski z chłonnego rynku zbytu.
Mając na uwadze podniesione okoliczności, to jest fundamentalny wpływ proponowanych rozwiązań na bezpieczeństwo obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, strukturę rynku producentów materiałów termoizolacyjnych, funkcjonowanie małych i średnich przedsiębiorstw oraz towarzyszące zmianom zagrożenie dla lokalnych rynków pracy, zwracam się do Pana z następującymi pytaniami: