Interpelacja nr 11615

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

Zgłaszający: Anna Maria Żukowska

Data wpływu: 05-08-2025

Szanowna Pani Ministro,

w „Rzeczpospolitej“ w dniu 5 sierpnia 2025 r. opublikowany został artykuł Macieja Miłosza: „Co Polacy mogliby oddać Niemcom“, w którym autor opisuje korespondencję skierowaną przez panią Hannę Radziejowską, kierowniczkę berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego do Pani Ministry, a także przywołuje fragment notatki badacza zajmującego się zrabowaną przez nazistowskie Niemcy kolekcją dzieł sztuki hrabiego Sierakowskiego z Waplewa.

Z artykułu wynika, iż podczas wewnętrznych rozmów między pracownikami oddziału berlińskiego Instytut Pileckiego a dyrektorem Instytutu, panem Ruchniewiczem, pojawił się temat (zainicjowany przez dyrektora instytutu), by w ramach planowanego cyklu seminariów eksperckich na temat badań proweniencyjnych program uzupełnić o spotkanie seminaryjne poświęcone zwrotom dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego, co wzbudziło niepokój wśród pracowników oddziału berlińskiego i wątpliwości związane z konsekwencjami poruszenia przez polskie instytucje postulatu zwrotu dzieł przez Polskę.

Z związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego upoważniło dyrektora Ruchniewicza do podejmowania tematu zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego?
2. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w posiadaniu jakichkolwiek notatek/zapisków/nagrań ze spotkania pracowników oddziału Instytutu Pileckiego z dyrektorem Ruchniewiczem w dniu 22 lipca 2025 r.? Jeśli tak, to w jakim trybie otrzymało te dokumenty i jakie działania podjęło w związku z tym?
3. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podejmowało w rozmowach i korespondencji z ambasadorem RP Janem Tombińskim temat tzw. berlinki i zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz innych państw? Jakie były wnioski i zalecenia z tych rozmów? Czy zostały one przedstawione dyrekcji Instytutu Pileckiego lub kierownictwu oddziałów instytutu?

Z posiadanych przeze mnie informacji wynika także, że w ciągu ostatnich miesięcy pracownicy berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego zgłaszali szereg zastrzeżeń dotyczących metod zarządczych stosowanych przez dyrektora Ruchniewicza m.in. wobec pracowników i szerzej – działalności całego oddziału berlińskiego.

Czy i jakie działania w związku z tym podjęło kierownictwo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego?

Z poważaniem

Anna Maria Żukowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej