do ministra zdrowia
w sprawie promocji krwiodawstwa i benefitów dla honorowych dawców krwi
Zgłaszający: Jolanta Niezgodzka
Data wpływu: 06-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
obecnie prowadzone przez Ministerstwo Zdrowia działania – dotyczące honorowego krwiodawstwa w Polsce – bazują na przygotowanym jeszcze w 2021 r. programie pt. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026“. Pierwotne założenia w tym dokumencie regulowały m.in. różnorodne działania zakładające poszerzenie społecznej świadomości dotyczącej honorowych donacji krwi, powiększenie samej liczby dawców oraz zwiększenie liczby pojedynczych donacji. Sam program można nazwać sukcesem. Zawarty w dokumencie pułap donacji (1.3 mln indywidualnych donacji) udało się uzyskać już w 2021 r. i – co istotne – od tego momentu rok w rok osiągane są kolejne rekordowe ilości. Materiały promujące honorowe oddawanie krwi pojawiają się w szkołach, na ulicach oraz mediach głównego nurtu. Świadomość dotycząca możliwości honorowego oddawania krwi jest większa niż kiedykolwiek, a co najważniejsze samo krwiodawstwo staje się „modne“ i popularne wśród młodych dorosłych (osób w przedziale wieku od 18 do 24 lat), co związane jest z oddolnymi inicjatywami promującymi donacje krwi w liceach oraz na uniwersytetach. W tej jednoznacznie optymistycznie rozwijającej się sytuacji widzę jednak sporą możliwość dla działań, które docelowo mogą zachęcić rzesze wcześniej niezainteresowanych osób do honorowego oddawania krwi.
Materiały promocyjne kładą głównie nacisk na honorowy aspekt krwiodawstwa. Poza nielicznymi wyjątkami w przekazie masowym nieporuszane są zwykle kwestie przysługujących HDK benefitów. Silniejsze zaakcentowanie korzyści wynikających z donacji krwi, czy to w postaci prawa do dwudniowego zwolnienia z pracy, czy przysługującej HDK ulgi podatkowej, której wysokość zależna jest od ilości donacji, pozwoli na silniejsze oddziaływanie na osoby, dla których honorowe i moralne aspekty krwiodawstwa bywały dotychczas niewystarczającą zachętą. Krokiem w dobrą stronę wydawał się np. program „Każda kropla jest cenna“ zakładający symboliczne nagrody dla HDK, których wartość zależała od ilości dokonanych donacji.
Z drugiej strony niepokojące są głosy uderzające w korzyści przysługujące dla HDK. Idealnym tego przykładem może być okazjonalnie podnoszony przez niektóre środowiska postulat likwidacji bądź okrojenia prawa do dwóch dni wolnych od pracy przysługujących jednostce po dokonaniu donacji. Pomysł ten ocenić należy jako nietrafiony, gdyż wpłynąłby on negatywnie na ilość dawców, jak i liczbę donacji. Byłby on także zdecydowanie sprzeczny w stosunku do przewijających się postulatów podnoszonych przez samych HDK, którzy wielokrotnie opowiadali się za dalszym poszerzeniem benefitów przysługującym im za nieneutralne dla ich organizmów poświęcenie w postaci regularnych donacji krwi.
Inną, lecz ściśle z tematem powiązaną kwestią, jest postępowanie z HDK na poziomie samorządów. W całej Polsce w wielu miejscowościach funkcjonują lokalne benefity dla krwiodawców. Objawiają się one w postaci niestandaryzowanych zniżek na okresowe bilety komunikacji publicznej czy wielokrotnie możliwości darmowego przejazdu komunikacją miejską w czasie powrotu po dokonaniu donacji krwi. Sądzę, że istnieje tutaj możliwość szerszej współpracy ministerstwa z poszczególnymi samorządami w celu wypracowania jeszcze bardziej praktycznej formy wspierania HDK.
W związku z powyższym zwracam się do Pani z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje poszerzyć/zawęzić zakres benefitów przysługujących HDK poza dostępnymi obecnie?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia zakłada możliwość dokonania zmian w materiałach promujących honorowe krwiodawstwo, aby dotrzeć do nowych grup potencjalnych krwiodawców?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć szerszą współpracę z samorządami, aby wypracować jeszcze lepsze standardy benefitów przysługujących HDK i zasłużonym HDK?
Z poważaniem
Jolanta Niezgodzka
Posłanka na Sejm RP