Interpelacja nr 11703

do ministra sprawiedliwości

w sprawie zakończenia tolerowania symboli banderowskich w Polsce oraz wprowadzenia sankcji deportacji z dożywotnim zakazem wjazdu do strefy Schengen

Zgłaszający: Jarosław Sachajko

Data wpływu: 11-08-2025

Szanowny Panie Premierze,

z oburzeniem przyjąłem doniesienia o incydencie, który miał miejsce na PGE Narodowym w Warszawie, gdzie podczas koncertu białoruskiego artysty Maxa Korża pojawiły się symbole związane z Ukraińską Powstańczą Armią (UPA). Symbolika ta, będąca nosicielem ideologii odpowiedzialnej za jedne z najcięższych zbrodni wojennych wobec ludności polskiej, nie może być tolerowana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydarzenie to, mające miejsce na stadionie, który jest symbolem polskiego państwa, to jedno z wielu, które ujawnia tolerancję dla symboli banderowskich i związanych z nimi ideologii, które wciąż budzą kontrowersje i wzbudzają głębokie emocje w Polsce.

Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) była zbrojnym ramieniem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), odpowiedzialnym za ludobójstwo na narodzie polskim na Wołyniu oraz w Galicji. Zbrodnie te, znane jako „rzeź wołyńska“, były efektem czystek etnicznych mających na celu eliminację Polaków z terenów wschodnich. W ciągu kilku lat istnienia UPA zginęło co najmniej 100 tysięcy Polaków, a ideologia banderowska stała się jednym z najciemniejszych rozdziałów w historii naszego narodu. Zbrodnie te były i wciąż są jednym z najcięższych ciosów w polską tożsamość i pamięć narodową.

Chociaż historia zbrodni banderowskich jest szeroko znana i uznawana za jedno z najcięższych doświadczeń Polski XX wieku, niestety nie wszyscy obywatele Ukrainy, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zdają się rozumieć ciężar tej historii i szanować uczucia ofiar. Wystawianie symboli UPA, które niosą ze sobą traumatyczne wspomnienia, to nie tylko naruszenie porządku publicznego, ale również brak szacunku dla pamięci tych, którzy stracili życie z rąk bandytów wspierających ideologię Bandery. W Polsce obowiązują zasady szacunku dla naszej historii i tradycji, i każdy, kto przebywa na naszym terytorium, powinien te zasady respektować.

Symbole banderowskie nie są tylko reliktem przeszłości. Są one żywym świadectwem ideologii, która doprowadziła do brutalnych aktów przemocy, zniszczenia i rozpaczy, które wciąż pozostają w pamięci wielu Polaków, zwłaszcza tych, których rodziny zostały dotknięte zbrodniami UPA. W sytuacji, gdy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodzi do publicznego wywieszania flagi UPA, musimy działać w sposób zdecydowany i stanowczy. Tolerowanie takich działań jest równoznaczne z brakiem szacunku dla pamięci ofiar tej ideologii oraz dla podstawowych wartości, które stanowią fundament naszej suwerenności.

Zdarzenia, które miały miejsce na PGE Narodowym, to nie jedyny przypadek występowania banderowskich symboli w Polsce. W ostatnich latach mieliśmy do czynienia z licznymi incydentami, w których pojawiły się flagi i symbole UPA, w tym podczas manifestacji, wieców oraz na stadionach. To zjawisko nie może być traktowane jako przypadek, lecz jako część szerszego problemu. Tolerowanie takich działań prowadzi do wypaczenia wizerunku Polski jako państwa szanującego własną historię i tożsamość. Z tego powodu, w trosce o naszą narodową pamięć i bezpieczeństwo publiczne, konieczne jest podjęcie zdecydowanych kroków prawnych.

Polska to nasza ojczyzna, a każdy, kto decyduje się tu przebywać, ma obowiązek szanować naszą historię, naszą kulturę i nasze wartości. Nie możemy pozwolić, aby osoby, które nie rozumieją wagi tych kwestii, bezkarnie szerzyły ideologie odpowiedzialne za śmierć dziesiątek tysięcy Polaków.

Zważywszy na powagę sytuacji oraz rosnącą liczbę przypadków manifestowania symboli banderowskich w Polsce, jestem głęboko przekonany, że konieczne są zmiany w przepisach prawnych.

Proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Czy są planowane zmiany w Kodeksie karnym lub ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej, które jednoznacznie uznają publiczne propagowanie symboli UPA za przestępstwo, w tym także w kontekście działalności obcokrajowców na terytorium Polski?
  2. Czy są planowane zmiany w przepisach dotyczących deportacji obcokrajowców, którzy publicznie manifestują symbole banderowskie bądź popełniają inne przestępstwa związane z propagowaniem totalitarnych ideologii?
  3. Ile osób przebywających na terytorium Polski posiada sądowy nakaz opuszczenia kraju, lecz nie opuściło go dobrowolnie, i jakie działania podejmowane są w celu ich deportacji?
  4. Ile osób w ostatnich 3 latach zostało deportowanych z Polski oraz jakiej były narodowości?
  5. Ile osób przebywających na Stadionie Narodowym dokonujących burd, propagujących symbole banderowskie oraz cieszących się z ich wystawienia zostało deportowanych z Polski?
  6. Ile osób w ostatnich 3 latach zostało skazanych za propagowanie symboli banderowskich?