Interpelacja nr 11705

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie wprowadzenia Osobistego Konta Inwestycyjnego jako narzędzia wsparcia inwestycji gospodarstw domowych

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 11-08-2025

Rząd zapowiedział wprowadzenie nowego narzędzia inwestycyjnego w postaci Osobistego Konta Inwestycyjnego (OKI), mającego zachęcić gospodarstwa domowe do lokowania oszczędności w różne instrumenty finansowe, z zastosowaniem preferencji podatkowych. Program ten, według zapowiedzi, ma zwiększyć udział obywateli w finansowaniu gospodarki oraz pobudzić rynek kapitałowy. Wobec ogłoszenia planów wdrożenia tego mechanizmu powstaje szereg pytań o jego kształt, skutki i bezpieczeństwo dla uczestników, a także o wpływ na inne segmenty systemu finansowego oraz na budżet państwa.

Proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie analizy ekonomiczne, sektorowe i regulacyjne poprzedziły decyzję o wprowadzeniu OKI, w tym analizy wpływu na sektor bankowy, rynek kapitałowy, obligacji oraz stabilność finansową, i czy ich wyniki zostaną przedstawione opinii publicznej?
2. Czy przeprowadzono analizę porównawczą podobnych rozwiązań w innych krajach i jakie wnioski z niej wynikają w kontekście skuteczności programu?
3. W jaki sposób rząd zamierza ograniczyć ryzyko odpływu środków z depozytów bankowych oraz związane z tym zmniejszenie możliwości kredytowych banków i zakłócenia równowagi rynkowej?
4. Jakie instrumenty finansowe będą dostępne w ramach OKI, jakie ograniczenia ryzyka będą obowiązywać oraz czy przewidziano limity wartości środków i ograniczenia krótkoterminowych wypłat w celu zachowania długoterminowego charakteru inwestycji?
5. Jakie mechanizmy zapobiegną nadmiernej koncentracji środków w wąskim katalogu instrumentów oraz czy planowane są zachęty lub priorytety inwestycyjne w określonych sektorach gospodarki, takich jak projekty infrastrukturalne czy MŚP, a także zasady alokacji środków między inwestycje krajowe a zagraniczne?
6. Jak zostanie zagwarantowana ochrona uczestników przed sprzedażą produktów inwestycyjnych nieadekwatnych do ich profilu ryzyka („misselling“)?
7. Jakie wymogi kapitałowe, licencyjne i organizacyjne będą musiały spełniać instytucje oferujące OKI oraz w jaki sposób będą one nadzorowane?
8. Jakie są szacowane roczne i całkowite koszty fiskalne programu, w tym koszty administracyjne i organizacyjne wdrożenia i obsługi, oraz jakie mechanizmy ich kompensacji i ograniczania są przewidziane?
9. Jak będzie wyglądał proces wypłaty środków z OKI, w tym konsekwencje podatkowe wcześniejszej likwidacji konta, oraz jakie mechanizmy pozwolą uniknąć nadmiernego obciążenia podatkowego uczestników?
10. Jakie mechanizmy kontroli, audytu i raportowania zostaną wdrożone w celu bieżącego monitorowania programu oraz czy będą publikowane cykliczne raporty z oceną jego wpływu na gospodarkę i system finansowy?
11. Jakie są główne, szczegółowo zdefiniowane cele wprowadzenia OKI, jak wpisują się one w strategiczne dokumenty rozwoju gospodarczego państwa?
12. Czy program będzie powiązany z kampanią edukacji finansowej zwiększającą kompetencje inwestycyjne obywateli?
13. Czy w ramach wprowadzenia programu przewiduje się równoległe zmiany legislacyjne ułatwiające emisję instrumentów finansowych przez krajowe przedsiębiorstwa, aby zapewnić odpowiednią ofertę inwestycyjną dla uczestników?
14. Czy zostaną wprowadzone narzędzia umożliwiające uczestnikom łatwe przenoszenie środków między różnymi instytucjami prowadzącymi OKI, aby zwiększyć konkurencyjność ofert?
15. Jak program będzie integrowany z innymi istniejącymi produktami oszczędnościowo-inwestycyjnymi, takimi jak IKE czy IKZE, aby uniknąć dublowania zachęt i nieefektywnego wykorzystania środków publicznych?