Interpelacja nr 11717

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie możliwości zmian w zapisach ustawy mówiących o tzw. rencie wdowiej

Zgłaszający: Urszula Nowogórska

Data wpływu: 12-08-2025

Szanowna Pani Minister,

wraz z uruchomieniem procesu składania wniosków, pozwalających ubiegać się o tzw. rentę wdowią, wynikającą z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z późn. zm., dociera do mnie wiele sygnałów związanych bądź z odmowami przyjęcia wniosków, przez organ uprawniony do ich rozpatrzenia bądź z przypadkami wydania przez ten organ decyzji odmownej.

Zwrócić należy uwagę na zapisy ustawy wymieniające warunki jakie ubiegający się winien spełniać, by skutecznie móc złożyć wniosek o przyznanie renty wdowiej. Przepisy te mówią, że osoby ubiegające się o świadczenie, równocześnie:

• osiągnęły powszechny wiek emerytalny, tzn. mają ukończone, co najmniej 60 lat kobieta lub 65 lat mężczyzna,
• pozostawały we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka, po którym przysługuje renta rodzinna,
• nabyły prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż przed osiągnieciem 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna),
• nie zawarły nowego związku małżeńskiego po śmierci małżonka, po którym przysługuje renta rodzinna.

Najważniejszą zdaje się być również informacja, że zmarły w chwili śmierci powinien mieć ustalone prawo do emerytury. Realia pokazują jednak, iż sporo osób, które chcą złożyć wniosek o przyznanie renty wdowiej nie może tego uczynić, ponieważ owdowieli przed uzyskaniem przez zmarłego wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), tj. nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego. W takim wypadku pozostały żyjący małżonek, na którym spoczęło utrzymanie gospodarstwa domowego, utrzymanie i wychowanie dzieci, ponoszenie kosztów życia codziennego, nie może skorzystać z proponowanego przez ustawodawcę ekwiwalentu finansowego, ponieważ współmałżonek zmarł zbyt wcześnie. Stąd rodzi się pytanie co w takim wypadku dzieje się ze zgromadzonymi składkami, odprowadzonymi za życia małżonka do ZUS, które gdyby żył stanowiły podstawę do wyliczenia wysokości świadczenia emerytalnego.

Wobec powyższego zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska w następujących kwestiach:

1. Czy przewidywane są działania legislacyjne umożliwiające skuteczne ubieganie się o tzw. rentę wdowią, przez osoby, których współmałżonek zmarł przed okresem 5 lat, przed osiągnięciem wieku emerytalnego, które jednak spełniają pozostałe, wymienione w ustawie warunki?
2. Czy rozważane jest dopuszczenie wyliczenia wysokości świadczenia emerytalnego, na podstawie zgromadzonych za życia składek do ZUS, mimo że uprawniony zmarł przed osiągnięciem wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), w kontekście zmian legislacyjnych umożliwiających ubieganie się przez małżonków ww. osób o tzw. rentę wdowią?

Z poważaniem