Interpelacja nr 11744

do ministra nauki i szkolnictwa wyższego

w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe

Zgłaszający: Dorota Łoboda

Data wpływu: 13-08-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 1 sierpnia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1045), które wprowadziło zamknięty katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B2. W nowym wykazie zabrakło świadectwa dojrzałości z języka polskiego, które dotychczas stanowiło dla wielu kandydatów, w tym cudzoziemców kształcących się w polskich szkołach, wystarczający dowód znajomości języka.

Skutki tego rozwiązania zostały szczegółowo opisane w apelu sieci organizacji społecznych SOS dla Edukacji z dnia 12 sierpnia 2025 r.

Rozporządzenie zostało wprowadzone w trakcie trwającej rekrutacji na studia, bez zapewnienia jakiegokolwiek okresu przejściowego. W praktyce oznacza to, że wielu tegorocznych maturzystów i maturzystek - zarówno z polskich szkół funkcjonujących za granicą, m.in. na Litwie, Ukrainie, Białorusi i w innych krajach, jak i cudzoziemców, którzy ukończyli szkoły średnie w Polsce - znalazło się w sytuacji uniemożliwiającej spełnienie nowych wymogów formalnych.

Wymagany certyfikat językowy na poziomie co najmniej B2 można uzyskać jedynie poprzez egzaminy państwowe lub międzynarodowe (takie jak TELC czy ECL), które odbywają się kilka razy w roku, z ograniczoną liczbą miejsc i długim czasem oczekiwania na wyniki.
W efekcie znaczna część kandydatek i kandydatów nie ma realnej możliwości zdobycia odpowiedniego dokumentu przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026. Dodatkowo brak uznania matury z języka polskiego w katalogu dokumentów oraz wyłączenie możliwości przeprowadzania przez uczelnie egzaminów wewnętrznych pozbawia te ostatnie elastyczności w ocenie kompetencji językowych kandydatów. Taka konstrukcja przepisów zniechęca do podejmowania studiów w Polsce potencjalnych studentów, którzy faktycznie posługują się językiem polskim w stopniu biegłym. Zmiana ta uderza szczególnie w środowiska polonijne i mniejszości narodowe, dla których język polski stanowi nie tylko narzędzie komunikacji, lecz także istotny element tożsamości kulturowej i codziennego życia.

W świetle powyższego, oraz biorąc pod uwagę, że ograniczona liczba sesji egzaminów certyfikacyjnych i długi czas oczekiwania na wyniki faktycznie uniemożliwiają wielu kandydatom spełnienie wymogów w obecnym cyklu rekrutacyjnym, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Z jakich przyczyn świadectwo dojrzałości z języka polskiego, wydane przez polską szkołę (w kraju lub za granicą), nie zostało uwzględnione w katalogu dokumentów poświadczających znajomość języka polskiego?
2. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić okres przejściowy dla kandydatek i kandydatów rekrutujących się na studia w roku akademickim 2025/2026, w którym matura z języka polskiego będzie uznawana jako dokument potwierdzający znajomość języka na poziomie B2?
3. Czy rozważane jest przywrócenie możliwości organizowania wewnętrznych egzaminów językowych przez uczelnie w szczególnych przypadkach, aby uniknąć utraty wartościowych kandydatek i kandydatów?
4. Jakie działania podejmie ministerstwo, aby przy przyszłych zmianach w zasadach rekrutacji zapewnić odpowiednie vacatio legis i uniknąć destabilizacji procesu naboru?
5. Czy ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu omawianego rozporządzenia na dostępność studiów w Polsce dla Polonii i osób z mniejszości narodowych, a także na umiędzynarodowienie polskich uczelni?

Z wyrazami szacunku

Dorota Łoboda