Interpelacja nr 11792

do ministra sprawiedliwości

w sprawie planowanych prac legislacyjnych dotyczących windykacji należności oraz statusu windykatorów

Zgłaszający: Adam Gomoła

Data wpływu: 18-08-2025

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego coraz częściej napływają sygnały od obywateli dotyczące działalności firm windykacyjnych oraz osób fizycznych występujących jako windykatorzy, które nierzadko prowadzą działania o wątpliwej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a przede wszystkim z zasadami współżycia społecznego. Co więcej na konieczność przeprowadzenia prac legislacyjnych w kontekście podmiotów prowadzących działalność windykacyjną wskazują same firmy windykacyjne. Zmiany takie pozwoliłyby na wprowadzenie pewnych standardów prawnych przeprowadzanej windykacji, a nadto rozszerzyłyby obecną prawną ideę windykacji, jako prowadzoną przez adwokata, czy radcę prawnego - którym np. przysługuje prawo wnioskowania o zwrot kosztów sądowych, a czego nie ma w przypadku firm windykacyjnych.

W przestrzeni publicznej, jak i w praktyce, obserwuje się brak przejrzystych regulacji określających:

– kto i na jakich zasadach może prowadzić działalność windykacyjną,
– jakie standardy etyczne i zawodowe powinny obowiązywać windykatorów,
– jakie instrumenty nadzoru i odpowiedzialności mogą być stosowane wobec podmiotów dopuszczających się nadużyć wobec osób zadłużonych.

Niepokój budzi również fakt, że niektóre firmy windykacyjne korzystają z agresywnych praktyk nacisku, często wobec osób nieposiadających wystarczającej wiedzy prawnej ani zasobów, by skutecznie się bronić. Brakuje także jednoznacznych przepisów chroniących dłużników przed bezprawną lub nadmierną ingerencją w ich prywatność, czy też stosowaniem środków przymusu psychicznego.

W wielu zawodach prawniczych, czy okołoprawniczych opisane problemy rozwiązywane są poprzez wprowadzenie stosownych rozwiązań legislacyjnych oraz utworzenie samorządu zawodowego, którego zadaniem będzie regulowanie zawodu windykatora oraz dbanie o jego prestiż i rzetelność wykonywanej pracy. Ograniczenie zawodu windykatora jako zawodu prawniczego zrzeszonego w odpowiedniej organizacji zawodowej zwiększy prestiż tego zawodu oraz pozytywnie wpłynie na zaufanie społeczne ludzi do windykatorów, co skutecznie może odciążyć wymiar sprawiedliwości w zakresie postępowań gospodarczych. Uregulowanie działalności windykacyjnej może nie tylko zwiększyć poziom zaufania obywateli do instytucji państwa, ale również przyczynić się do bardziej cywilizowanego i przejrzystego funkcjonowania rynku usług finansowych i prawnych.

W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do uregulowania działalności podmiotów windykacyjnych oraz statusu zawodowego windykatorów?

2. Czy rozważane są jakiekolwiek zmiany mające na celu wprowadzenie licencjonowania zawodu windykatora, podobnie jak ma to miejsce w przypadku komorników czy doradców restrukturyzacyjnych?

3. Czy ministerstwo monitoruje skalę nadużyć ze strony firm windykacyjnych oraz ich wpływ na prawa i wolności obywateli?

4. Czy planowane są działania mające na celu wzmocnienie ochrony prawnej dłużników w postępowaniach przedpolubownych i pozasądowych?

Z wyrazami szacunku

Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP