do ministra zdrowia
w sprawie braku kompleksowego podejścia państwa do choroby Alzheimera i innych chorób otępiennych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z raportem Najwyższej Izby Kontroli, na samą tylko chorobę Alzheimera choruje w Polsce około 470 tysięcy osób. Są to jednak wyłącznie przypadki zarejestrowane i ujawnione, a eksperci szacują, że rzeczywista liczba chorych może być nawet trzykrotnie wyższa. W przypadku wszystkich chorób otępiennych mówimy już dziś o ponad 600 tysiącach osób w Polsce, a prognozy przewidują dalszy dynamiczny wzrost tych liczb.
Polskie społeczeństwo starzeje się, więc niepokojące jest, że Polska, jako jeden z nielicznych krajów UE, nadal nie posiada krajowego planu alzheimerowskiego. Brakuje też jednolitego, ogólnopolskiego rejestru pacjentów z chorobami otępiennymi, który pozwoliłby na rzetelną diagnozę skali problemu i racjonalne planowanie polityki zdrowotnej.
Dodatkowo, opieka nad osobami dotkniętymi tymi schorzeniami w zdecydowanej większości (ok. 95%) realizowana jest wyłącznie przez rodziny, bez realnego wsparcia ze strony państwa. Programy opieki wytchnieniowej funkcjonują na minimalną skalę, a wiele samorządów nie ma na nie środków finansowych. W tym kontekście zapisy w projekcie ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnością, które ograniczają prawo do asystenta do 65. roku życia, wydają się zupełnie nieadekwatne wobec potrzeb starszych osób z Alzheimerem i innymi chorobami otępiennymi.
Niepokój budzi także brak działań w kierunku stworzenia systemowego rozwiązania, jakim mogłyby być dzienne ośrodki opieki nad osobami z chorobami otępiennymi (tzw. alzheimerowskie POZ-y), które mogłyby odciążyć system opieki zdrowotnej i wspierać rodziny chorych.
Dlatego zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
Na jakim etapie znajduje się obecnie opracowywanie Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych? Czy znana jest przewidywana data jego przyjęcia przez Radę Ministrów?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje stworzenie ogólnopolskiego rejestru pacjentów z chorobami otępiennymi, w tym chorych na Alzheimera? Jeśli tak, w jakim horyzoncie czasowym?
Czy planowane są zmiany w zakresie opieki wytchnieniowej, które zapewnią jej realną dostępność w skali kraju i trwałe finansowanie z budżetu centralnego lub funduszy celowych?
Czy resort zdrowia dostrzega potrzebę zmiany zapisów w ustawie o asystencji osobistej, tak aby nie wykluczały one osób po 65. roku życia, które często najbardziej potrzebują tej formy wsparcia?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wdrożenie nowego produktu rozliczeniowego w NFZ, jakim byłby dzienny ośrodek opieki dla osób z chorobami otępiennymi (tzw. alzheimerowski POZ)?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu wprowadzenia w Polsce nowych metod diagnostyki i leczenia choroby Alzheimera, w tym preparatów dopuszczonych już w innych krajach UE?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński