Odpowiedź na interpelację nr 11835

w sprawie systemowego włączenia nauki korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (AI) do treści podstawy programowej wszystkich przedmiotów

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 15-09-2025

Szanowna Pani Poseł,

w odpowiedzi na interpelację proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w procesach edukacyjnych jest istotnym i aktualnym elementem postępującej cyfrowej transformacji polskiej oświaty.

Kluczowym dokumentem strategicznym określającym kierunki tej transformacji jest Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE)^[1], przyjęta przez obecny rząd we wrześniu 2024 r.

PCTE wyznacza ramy polityki państwa i działań podejmowanych w obszarze cyfryzacji edukacji w perspektywie krótko, średnio oraz długoterminowej oraz wskazuje na niezbędne działania, które powinny zostać podjęte dla pełnego urzeczywistnienia celów kształcenia wskazanych w podstawie programowej kształcenia ogólnego oraz wizji nakreślonej w dokumentach unijnych i innych dokumentach, w celu przygotowania kolejnych pokoleń obywateli do wyzwań społeczeństwa cyfrowego związanych z rozwojem informatyki i technologii cyfrowych. Opisuje działania niezbędne do przeprowadzenia cyfrowej transformacji edukacji w obliczu rewolucji cyfrowej.

Aby dostosować polski system edukacji i szkoleń do ery cyfrowej, w dokumencie wskazano, że należy:

• włączać technologie cyfrowe do nauczania i umożliwiać nauczycielom korzystanie z nich;
• wspierać rozwój cyfrowych narzędzi edukacyjnych, w tym badań nad wpływem sztucznej inteligencji;
• podejmować działania i środki w zakresie cyberbezpieczeństwa w edukacji i szkoleniach, w tym dotyczące podnoszenia świadomości;
• inwestować w łączność, infrastrukturę cyfrową i dostępność cyfrową w kształceniu i szkoleniu.

Zaproponowane w PCTE działania są fundamentalne dla dalszego rozwoju cyfrowej edukacji w Polsce i gwarantują przygotowania kolejnych pokoleń do funkcjonowania i życia w społeczeństwie w warunkach coraz bardziej rozwiniętej technologii.

PCTE wskazuje nowe technologie, w tym sztuczną inteligencję w szkole, jako jeden z dziesięciu obszarów działań i interwencji. W dokumencie zawarto, iż należy w zaplanowany sposób przybliżać uczniom kolejne najnowsze technologie cyfrowe m. in. poprzez wzmocnienie w podstawie programowej odpowiednich odniesień do tych technologii, uwzględniając ich walory edukacyjne oraz przewidywane osiągnięcia uczniów, co z kolei spowoduje pojawienie się towarzyszących materiałów dla uczniów i dla nauczycieli, jak również należy opracować programy i sylabusy szkoleń, przygotowujących nauczycieli do zajęć prowadzonych z wykorzystaniem tych technologii. Założono też, że przyjmowane rozwiązania wprowadzające różne narzędzia wykorzystujące AI do szkół i placówek będą korzystne i będą minimalizować zagrożenia jakie niesie ze sobą AI.

Natomiast w Diagnozie, stanowiącej załącznik nr 1 do PCTE, zostały zawarte informacje m. in. na temat wykorzystania AI w szkołach.

Kluczowe dla stosowania AI w praktyce szkolnej jest stworzenie odpowiedniego cyfrowego środowiska w szkole złożonego z wielu elementów składowych, takich jak sprzęt IT, oprogramowanie, dostęp do szybkiego i bezpiecznego Internetu, bogate zasoby materiałów edukacyjnych, przeszkoleni i przygotowani do stosowania technologii cyfrowych nauczyciele.

Ze środków KPO, w ramach realizacji inwestycji C2.2.1. Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej wydajności systemów edukacji, realizowane jest zadanie we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji, w ramach którego do 8 tysięcy szkół podstawowych i 4 tysięcy szkół ponadpodstawowych trafią pracownie AI, a do 4 tysięcy szkół ponadpodstawowych pracownie STEM.

Dodatkowo należy wspomnieć, że w ramach projektowanego obecnie przez MEN Rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025–2029 – „Cyfrowy Uczeń” przewidziano wsparcie instytucji edukacyjnych w rozwijaniu umiejętności nauczycieli i uczniów niezbędnych do świadomego, odpowiedzialnego i aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym^[2].

Program „Cyfrowy uczeń” jest jednym z elementów tego wsparcia, zapewniając szkołom i placówkom oświatowym środki finansowe na działania niezbędne do wzmocnienia skuteczności procesu kształcenia z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym wspieranych przez AI.

W Programie oprócz wsparcia finansowego przewidzianego dla organów prowadzących szkoły i placówki, zastał zaprojektowany dla szkół komponent szkoleniowy/metodyczny – poprzez zapewnienie funkcjonowania w ORE zespołu, który zapewni wsparcie merytoryczne. Wsparcie to oznacza udostępnienie na ZPE cyfrowych materiałów edukacyjnych lub cyfrowych materiałów ćwiczeniowych, realizację konkursu dla nauczycieli, w ramach którego będą mogli odpłatnie tworzyć cyfrowe materiały edukacyjne lub cyfrowe materiały ćwiczeniowe wspierające proces kształcenia udostępniane później nieodpłatnie innym nauczycielom na ZPE. Zespół będzie zajmował się wsparciem rozwoju umiejętności cyfrowych nauczycieli (także z wykorzystaniem AI), w szczególności w zakresie poprawnego metodycznie wykorzystywania sprzętu zakupionego w ramach inwestycji C2.2.1 „Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej wydajności systemów edukacji” KPO (pracownie STEM i AI), myślenia komputacyjnego, umiejętności w zakresie skutecznego nauczania przedmiotów ścisłych i przyrodniczych – matematyki, fizyki, chemii, informatyki, biologii i geografii, budowania zdrowych nawyków związanych z korzystaniem z technologii cyfrowych, a także wykorzystywanie w pracy nauczyciela ZPE i jej zasobów, w tym m.in. przygotowanie szkoleń i kursów online (e-learning) dla nauczycieli, udostępnionych na ZPE.

Natomiast w ramach Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS) w 2025 r. i kolejnych latach będą realizowane szkolenia dla nauczycieli z zakresu umiejętności cyfrowych (w tym w zakresie AI) oraz ogłaszane konkursy na tworzenie kolejnych cyfrowych materiałów edukacyjnych:

1. Wsparcie nauczania przedmiotów ścisłych z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji - realizowany w trybie niekonkurencyjnym przez Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB). Celem projektu jest dostarczenie praktycznych, opartych na dowodach rekomendacji oraz metod edukacyjnych wspierających nauczycieli i nauczycielki w efektywnym nauczaniu matematyki, fizyki, chemii, biologii, informatyki i geografii z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji. W ramach działania wsparciem objętych zostanie 1600 przedstawicieli kadr systemu oświaty oraz opracowane e-materiały obejmujące katalog skutecznych metod i narzędzi nauczania, ekspertyzy, raporty z badań poradniki i inne opracowania, scenariusze lekcji oraz raporty z badań eksperymentalnych wspierające nauczanie przedmiotów ścisłych z wykorzystaniem technologii cyfrowych i AI dostępne na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej
2. Szkolenia z zakresu umiejętności cyfrowych dla łącznie ponad 88 tysięcy nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych, w tym dla ponad 13 tysięcy nauczycieli z zakresu AI tj. rozumienia technologii AI, kwestii etycznych i społecznych związanych z wykorzystaniem AI, a także wzrostu kompetencji w zakresie stosowania technik AI na różnych poziomach.
3. Na podstawie opracowanych w roku 2024 scenariuszy zaawansowanych technologicznie e-materiałów, w ramach konkursu pn. "Opracowanie zaawansowanych technologicznie e-materiałów do kształcenia ogólnego" planowane jest stworzenie nowych zaawansowanych technologicznie e-materiałów do kształcenia ogólnego z elementami AI i algorytmów uczenia maszynowego. Do końca 2028 r. ma powstać łącznie 9 takich aplikacji, które następnie udostępnione zostaną na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (zpe.gov.pl).

Od maja do grudnia 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym (IBE-PIB) prowadziło prace analityczne i badawcze, które były nakierowane na przygotowanie dokumentu pod nazwą – Profil absolwenta przedszkola i szkoły podstawowej^[3]. Wskazano w nim listę kompetencji fundamentalnych, stanowiących podstawę procesu rozwoju i edukacji, których opanowanie jest niezbędne do skutecznego i zdrowego funkcjonowania w różnych sytuacjach życiowych oraz do dalszej nauki we współczesnym świecie. Jedną z nich są kompetencje cyfrowe rozumiane jako zdolność skutecznego, krytycznego i odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych w celu uczenia się i sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie, zdolność stosowania metod informatycznych oraz pozyskiwanie i analizowanie informacji w środowisku cyfrowym.

W oparciu o ww. dokument w ramach planowanej od 2026 r. reformy kształcenia ogólnego, MEN zleciło IBE-PIB prace mające na celu uwzględnienie treści dotyczących sztucznej inteligencji w podstawach programowych kształcenia ogólnego – nie tylko w przedmiocie informatyka, ale także innych zajęć edukacyjnych.

Zmiany planowane są do wprowadzenia od 1 września 2026 r. w szkole podstawowej, a od 2027 r. w szkołach ponadpodstawowych.

Informacje i aktualności dotyczące reformy są dostępne na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/ .

Minister Edukacji na podstawie art. 90w ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty planuje w najbliższym czasie ustanowić przedsięwzięcie pod nazwą „badAI! – projekt edukacyjny”, którego celem będzie:

1. opracowanie i wdrożenie programu szkoleniowego dla nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych obejmującego pięć modułów tematycznych (m.in. podstawy działania sztucznej inteligencji, tworzenie zapytań – prompt engineering, analiza i tworzenie multimediów, kwestie etyczne i prawne, praktyczne zastosowania w dydaktyce), dostępnego w dwóch wersjach: jako kurs online do samodzielnej realizacji na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej oraz jako pięciotygodniowy kurs moderowany z udziałem ekspertów;
2. przygotowanie, przetestowanie i upowszechnienie zestawu scenariuszy zajęć dydaktycznych wykorzystujących narzędzia AI, przeznaczonych dla uczniów klas VI–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych, z możliwością ich wykorzystania zarówno w formule lekcji przedmiotowych, jak i w ramach projektów interdyscyplinarnych w formie ośmiu projektów badawczych (czterech dla szkół podstawowych i czterech dla szkół ponadpodstawowych), zakładających wykorzystanie narzędzi AI przez uczniów do rozwiązywania rzeczywistych problemów badawczych, takich jak: analiza danych, wizualizacja informacji, generowanie treści czy automatyczne tłumaczenia;
3. przygotowanie rekomendacji wdrożeniowych dla szkół i instytucji systemu wspierania oświaty, dotyczących włączania narzędzi AI do praktyki szkolnej, z uwzględnieniem aspektów organizacyjnych, metodycznych i etyczno-prawnych;
4. doposażeniu 200 szkół uczestniczących w projekcie w sprzęt niezbędny do realizacji zajęć z wykorzystaniem AI, w tym zestawy tabletów oraz minizestawy – materiały niezbędne do zrealizowania szkolnych projektów badawczych;
5. udostępnieniu wszystkich materiałów edukacyjnych, scenariuszy, kursów oraz produktów projektu na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE), z zachowaniem otwartego dostępu dla nauczycieli i szkół z całej Polski.

Na ten cel Minister Edukacji planuje przeznaczyć środki finansowe w maksymalnej wysokości 19 826 846 zł.

Ponadto działania mające na celu przygotowanie uczniów do zmieniającego się rynku pracy prowadzone są w szczególności poprzez dostosowanie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego^[4] do zmian wynikających z automatyzacji i robotyzacji w przemyśle. We współpracy z resortami właściwymi dla poszczególnych zawodów szkolnictwa branżowego oraz z przedstawicielami rynku pracy na bieżąco dokonywane są zmiany w wybranych podstawach programowych kształcenia w zawodach lub wprowadzane są nowe zawody przygotowujące do planowania i organizacji procesów zautomatyzowanych w przemyśle, np. w zawodach: operator obrabiarek skrawających (CNC), technik elektroautomatyk okrętowy, operator maszyn i urządzeń przemysłu drzewnego i technik przemysłu drzewnego. Obecnie są prowadzone prace związane z przeglądem podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego i ich modyfikacją pod kątem zmian, m.in. wynikających z transformacji cyfrowej.

Wśród materiałów dla nauczycieli i uczniów, dostępnych na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE), na której udostępniane są bezpłatne cyfrowe materiały dla uczniów i nauczycieli oraz wspierające realizację procesu kształcenia w szkołach i placówkach, zamieszczone zostały materiały edukacyjne poświęcone AI i narzędziom wykorzystującym sztuczną inteligencję, w tym czym jest Chat GPT: „Chat GPT w szkole. Szanse i zagrożenia”^[5] oraz „Do czego AI nie służy. Przewodnik dla nauczycieli”^[6].

Jednocześnie – w ramach wdrażania zmian w edukacji – zagadnienie AI jest tematem przygotowywanych materiałów dla nauczycieli, które wraz z dostarczeniem do szkół pracowni AI będą dostępne bezpłatnie na ZPE.

Szereg działań z zakresu AI prowadzi także Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE), będący placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji. Są to m. in. szkolenia, konferencje, webinary i sieci współpracy oraz scenariusze zajęć.

Przykładem projektu dotyczącego stosowania sztucznej inteligencji w szkołach jest współpraca MEN z Politechniką Warszawską nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji dla wsparcia edukacji matematycznej – platforma dostępna pod adresem https://zeszyt.online/men.

Projekt rozpoczął się 5 listopada 2024 r. a jego celem jest wzrost umiejętności matematycznych uczniów szkół podstawowych. Nauczyciele oraz 50 000 uczniów otrzymają dostęp do systemu nauki matematyki wspomaganej sztuczną inteligencją. System ma pobudzać ucznia do ciągłego myślenia i samodzielnego zrozumienia problemu. Założeniem projektu jest wyrównywanie szans dzieci i młodzieży w rozumieniu matematyki oraz sprawienie, by nauka matematyki była postrzegana jako bardziej interesująca i efektywna. Projekt Al zeszyt.online uwzględnia zarówno uczniów, którzy potrzebują nadrobić zaległości, jak i uczniów utalentowanych matematycznie zainteresowanych poszerzeniem swoich umiejętności.

Narzędzie wspomaga nauczycieli w efektywnym wykorzystaniu czasu nauki. Może być wykorzystywane zarówno w czasie lekcji, jak i w domu, jest intuicyjne, a dla nauczycieli przewidziano szkolenie wprowadzające. Celem przedsięwzięcia jest poprawa skuteczności nauczania matematyki w szkole podstawowej i wsparcie nauczycieli szkół podstawowych w zakresie indywidualizacji procesu nauczania matematyki i generalnie podniesienie wiedzy oraz umiejętności uczniów szkół podstawowych w tym zakresie. Istotne jest, że sztuczna inteligencja wspiera nauczycieli, a nie ich zastępuje. Dzięki pracy wykwalifikowanych nauczycieli oraz wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi wspartych sztuczną inteligencją powinien zostać uzyskany efekt synergii.

Transformacja polskiej edukacji w kierunku cyfrowych rozwiązań z uwzględnieniem sztucznej inteligencji jest obecnie przedmiotem rozmów MEN z przedstawicielami różnych środowisk interesariuszy związanych z edukacją. Dyskusja dotyczy tego, w jaki sposób narzędzia AI mogą wspierać nauczycieli oraz zwiększać zaangażowanie uczniów w naukę oraz jak, włączając AI w proces kształcenia, usprawnić, ułatwić i uatrakcyjnić edukację ma pomoc w wypracowaniu odpowiednich rekomendacji rozwiązań.

Poniższa tabela przedstawia wybrane działania realizowane w celu cyfryzacji polskiej edukacji:

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] Załącznik do uchwały nr 98 Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. (M.P. poz. 812).

^[2] Co również jest z jednym głównych celów Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji

^[3] https://ibe.edu.pl/pl/zmiany-w-szkolach-materialy/2946-profil-absolwenta-i-absolwentki-droga-do-zmian-w-edukacji

^[4] Określonych rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.).

^[5] https://zpe.gov.pl/chat-gpt

^[6] https://zpe.gov.pl/a/nowy-poradnik-dla-nauczycieli-do-czego-ai-nie-sluzy/D1037rw7i