Interpelacja nr 11881

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie wprowadzenia opłaty reprograficznej

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 24-08-2025

Planowana opłata reprograficzna oznacza dodatkowe obciążenie dla obywateli, które zostanie doliczone do ceny nowoczesnych urządzeń elektronicznych. Smartfony, komputery, laptopy czy tablety to dziś podstawowe narzędzia nauki, pracy i komunikacji rodzinnej. Każda decyzja wpływająca na ich cenę uderza bezpośrednio w budżety polskich rodzin. Największe obawy budzi jednak tryb wprowadzenia tej opłaty. Rząd zdecydował się na rozwiązanie w formie rozporządzenia, a nie w drodze ustawy. Oznacza to, że Sejm RP – miejsce debaty publicznej i wyrażania woli obywateli – został pominięty. Brak pełnej procedury ustawodawczej to poważne ograniczenie roli Sejmu RP, którego obowiązkiem jest kontrola i ocena tak istotnych decyzji. Z jednej strony wprowadza się dodatkowe koszty dla obywateli, z drugiej zaś odbiera im gwarancję przejrzystości i demokratycznej kontroli.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaki był powód wprowadzenia opłaty reprograficznej w formie rozporządzenia, a nie ustawy poddanej debacie parlamentarnej?
2. Jakie analizy ekonomiczne przygotowano, aby ocenić wpływ nowej opłaty na budżety rodzin, a w szczególności rodzin wielodzietnych i mniej zamożnych?
3. Czy przewidziano mechanizmy rekompensaty lub wyłączenia dla instytucji edukacyjnych i publicznych, które nie wykorzystują urządzeń do kopiowania utworów chronionych prawem autorskim?
4. Czy konsultacje publiczne przewidziane w procesie nowelizacji obejmowały wszystkie grupy interesariuszy, a nie wyłącznie organizacje związane z zarządzaniem prawami autorskimi?
5. Jakie przewidywane wpływy roczne z tytułu opłaty reprograficznej zostały oszacowane i w jaki sposób będą one dzielone między poszczególne organizacje oraz samych twórców?
6. Czy wprowadzono mechanizmy kontrolne, które zagwarantują, że środki zebrane z tej daniny będą rozliczane w sposób przejrzysty i publiczny, z pełnym dostępem do danych finansowych?
7. Czy ministerstwo rozważało alternatywne źródła finansowania wsparcia dla twórców, np. w formie odpisów podatkowych, ulg czy dotacji budżetowych, które nie obciążałyby bezpośrednio obywateli przy zakupie urządzeń elektronicznych?