w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 29-09-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11939 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu – skierowaną do prezesa Rady Ministrów, a następnie przekazaną[1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w celu udzielenia odpowiedzi, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy art. 4 ust. 1, w związku z art. 3 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa[2], minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się ustawową przesłanką „ze względu na dobro państwa“ może, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, podjąć decyzję o objęciu ochroną innych osób oprócz wymienionych wprost w art. 3 pkt 1 lit. a-c[3] ustawy o Służbie Ochrony Państwa.
Decyzje wydawane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji na ww. podstawie są każdorazowo uwarunkowane względami bezpieczeństwa, potencjalnymi zagrożeniami wobec poszczególnych osób oraz koniecznością zachowania określonego standardu ochrony realizowanej względem tych osób przez Służbę Ochrony Państwa (SOP).
Podkreślenia wymaga również fakt, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o Służbie Ochrony Państwa, Komendant SOP, również z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, określa poziom zagrożenia wobec ochranianych osób oraz podejmuje decyzję o zakresie realizowanej względem nich ochrony.
Pan Adam Niedzielski, ówczesny minister zdrowia, został objęty ochroną SOP od 22 maja 2021 r. Po odwołaniu ze stanowiska ministra zdrowia, od 9 sierpnia 2023 r. SOP nadal realizowała ochronę wobec wskazanej osoby, aż do 29 grudnia 2023 r., co jest działaniem ponadstandardowym w stosunku do innych osób objętych ochroną w oparciu o przesłankę dobra państwa.
Po zakończeniu sprawowania przez Pana Adama Niedzielskiego funkcji ministra zdrowia, w okresie od 9 sierpnia 2023 r. do 29 grudnia 2023 r., czyli niemalże przez blisko 150 dni, funkcjonariusze SOP tylko sporadycznie realizowali działania związane z bezpośrednią ochroną osobistą Pana Adama Niedzielskiego. W pozostałe dni ww. osoba odstępowała od ochrony, na podstawie uprawnienia określonego w art. 5 ust. 1[4] ustawy o Służbie Ochrony Państwa. Należy również zauważyć, że w okresie realizowania wobec Pana Adama Niedzielskiego działań ochronnych przez SOP, sam ochraniany nie wskazywał jakichkolwiek kierunków zagrożeń jego bezpieczeństwa, mogących się zmaterializować poprzez dokonanie wobec niego czynu zabronionego.
W związku z powyższym, nie stwierdzono przesłanek uzasadniających kontynuację ochrony Pana Adama Niedzielskiego, czego następstwem było zakończenie wobec niego działań ochronnych realizowanych przez SOP.
Jednocześnie w powyższym kontekście należy wyjaśnić, że każdy obywatel – także były minister – posiadając informacje o możliwym zagrożeniu jego życia lub zdrowia, wywołujące u niego realną obawę, a tym samym mogące stanowić przestępstwo, może skierować zawiadomienie o tym fakcie do prokuratora lub do Policji – na podstawie art. 304 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego[5]. Zawiadomienie to z kolei może stać się podstawą do zastosowania środków ochrony i pomocy przewidzianych w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka[6]. Przedmiotowe środki mogą obejmować m.in. przydzielenie ochrony osobistej, polegającej na stałej lub czasowej obecności funkcjonariuszy Policji w pobliżu osoby chronionej oraz czasowej obserwacji osoby chronionej i otoczenia, w którym przebywa.
Wskazane środki mogą być stosowane także przed wszczęciem postępowania karnego lub karnego skarbowego, jeżeli zagrożenie życia lub zdrowia ujawni się w toku podjętych czynności operacyjno-rozpoznawczych lub postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 307 Kodeksu postępowania karnego.
Środków ochrony i pomocy, o których mowa w ustawie o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka, udziela komendant wojewódzki/Stołeczny Policji, w którego okręgu ma miejsce pobyt pokrzywdzonego, przy czym każdorazowo wymagany jest pisemny wniosek pokrzywdzonego albo organu prowadzącego czynności operacyjno-rozpoznawcze albo postępowanie sprawdzające lub postępowanie przygotowawcze albo sądu, złożony za zgodą pokrzywdzonego.
Pragnę również poinformować, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podejmuje działania we wskazanym w wystąpieniu obszarze, polegające m.in. na ogłoszeniu 11 sierpnia 2025 r. otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego pn. „Ogólnopolska kampania edukacyjno-profilaktyczna na rzecz przeciwdziałania mowie nienawiści“. Realizacja kampanii jest planowana na okres listopad-grudzień 2025 r., a jej celem jest m.in.:
Zadanie to będzie finansowane ze środków budżetu państwa (kwota 120 000 zł) i realizowane przez wyłonioną w otwartym konkursie ofert organizację pozarządową. Kampania zostanie przeprowadzona z wykorzystaniem nowoczesnych kanałów komunikacji, w tym mediów społecznościowych i będzie skierowana do szerokiego grona odbiorców.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pismem z 8 września 2025 r. Pana Jakuba Stefaniaka – sekretarza stanu, zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.559.2025
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 34, z późn. zm.
[3] a) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Prezesa Rady Ministrów, wiceprezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz ministra właściwego do spraw zagranicznych,
b) byłych prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 207),
c) osób posiadających status głowy państwa, szefa rządu oraz ich zastępców, przewodniczącego parlamentu lub izby parlamentu lub ministra spraw zagranicznych, wchodzących w skład delegacji państw obcych przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
[4] Osoby objęte ochroną SOP, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d, mogą, informując o tym SOP, czasowo zrezygnować z ochrony, z wyłączeniem działań mających na celu pozyskanie informacji dotyczących bezpośrednich zagrożeń względem osób objętych ochroną.
[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm.
[6] Dz. U. z 2015 r. poz. 21, z późn. zm.