Interpelacja nr 11946

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie wpływów z podatku akcyzowego od nowatorskich wyrobów tytoniowych do budżetu państwa i przejrzystości procesu legislacyjnego oraz pewności i jasności prawa

Zgłaszający: Monika Pawłowska

Data wpływu: 28-08-2025

Szanowny Panie Ministrze,

1 kwietnia 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 20 lutego 2025 lutego o zmianie ustawy i podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw („ustawa“). Spowodowała ona szereg podwyżek podatków dla obywateli a także zmiany zasad opodatkowania e-papierosów i nowatorskich wyrobów tytoniowych wprowadzając znaczną nierównowagę w obciążeniu daninami publicznymi producentów działających na tym samym rynku.

Zgodnie ze zmianami płyn do papierosów elektronicznych zawarty w jednorazowym papierosie elektronicznym, urządzenia do waporyzacji a także zestawy części do urządzenia do waporyzacji będą podlegały każdorazowej opłacie akcyzowej w wysokości 40 zł za sztukę.

Nowowprowadzone przepisy są niejasne, budzą szereg wątpliwości i ryzyk po stronie przedsiębiorców. Wymaga to podjęcia działań przez ministra finansów i gospodarki, który wyjaśni te przepisy co wzmocni pewność i stabilność prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Ponadto Ministerstwo Finansów powinno podjąć działania zapobiegające powstawaniu przepisów działających na korzyść jednych grup przedsiębiorców i prowadzących do eliminowania innych grup z rynku co rodzi ryzyko zarzutów lobbingu oraz narażenia Skarbu Państwa przez urzędników na wielomilionowe straty budżetowe.

W związku z powyższym na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), uprzejmie proszę o udzielenie przez ministra finansów i gospodarki odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące stosowania przepisów ustawy, która wprowadziła m.in. nowe zasady opodatkowania wyrobów opisanych na wstępie niniejszego pisma. W związku z powyższym kieruję do ministra finansów i gospodarki następujące pytania:

Czy zostały przeprowadzone w Ministerstwie Finansów analizy dotyczące wpływu przedmiotowej regulacji na producentów papierosów elektronicznych i czy zdaniem Ministerstwa Finansów nie powstało ryzyko wyeliminowania ich z rynku?
Jakie zdaniem Ministerstwa Finansów straty dla budżetu państwa, z tytułu zmniejszonych wpływów podatkowych, może przynieść bankructwo lub wycofanie się z rynku firm z branży papierosów elektronicznych?
Czy prace legislacyjne nad przedmiotową ustawą były objęte tarczą antykorupcyjną? Jeśli tak, to kto o nią wystąpił i czy była podczas tych prac analizowana kwestia preferowania wprowadzanymi rozwiązaniami podatkowymi jednych przedsiębiorców kosztem innych działających na tym samym rynku? Czy podczas tych analiz nie ujawniło się ryzyko powstania sektorowych preferencji podatkowych niezgodnych z przepisami unijnymi i krajowymi, rodzących podejrzenia lobbingu?
Proszę o stanowisko ministra finansów i gospodarki w zakresie tego, czy za wyrób akcyzowy objęty obowiązkiem podatkowym w wysokości określonej w art. 99b ust 4a ustawy należy uznać plastikowy, przeźroczysty pojemnik w kształcie cylindra, o pojemności 2 ml, zawierającego płyn do papierosów elektronicznych, który ze względu na swój charakterystyczny kształt nie nadaje się do ponownego napełnienia, a jednocześnie jest całkowicie pozbawiony jakichkolwiek cech funkcjonalnych umożliwiających wytworzenie lub spożycie aerozolu, takich jak grzałka, bateria, układ elektroniczny czy czujnik przepływu powietrza. Obudowa pojemnika jest zamknięta tj. konsumenci nie będą posiadali dostępu do jego środka. W rezultacie po spożyciu mieszaniny przez konsumenta, opisywany produkt będzie nadawał się do wyrzucenia. Produkt taki nie jest elementem urządzenia wielokrotnego użytku, a jego funkcja ogranicza się wyłącznie do przechowywania płynu. De facto mając na uwadze dotychczasowe definicje użyte w ustawie spełnia on kryteria do uznania go za płyn do e-papierosów, o czym przesądzają następujące okoliczności: a) produkt ten stanowi roztwór tj. mieszaninę co najmniej dwóch substancji, b) produkt posiada taki skład i właściwości fizykochemiczne, które umożliwiają jego efektywną konsumpcję w produktach przeznaczonych do waporyzacji. Podsumowując, w powyższym kontekście produkt objęty niniejszym zapytaniem:

stanowi wyłącznie pojemnik z płynem do papierosów elektronicznych, nie zawiera żadnych dodatkowych elementów charakterystycznych dla jednorazowych e-papierosów takich jak: grzałka, bateria, czy ustnik;
z tak opisanego produktu nie jest możliwe wytworzenie i spożycie aerozolu z zawartego w nim płynu do e-papierosów;
dodatkowo produkt ten, określony jako „zbiornik“ został wymieniony w treści definicji e-papierosa jednorazowego jako jedna z części składowych. Tym samym nie można uznać jednej części całości urządzenia za to właśnie urządzenie zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt. 34a.

W związku z powyższy proszę Pana Ministra o potwierdzenie, iż taki produkt:

stanowi wyrób akcyzowy tj. płyn do e-papierosów, niezawarty jednak w jednorazowym e-papierosie,
nie stanowi urządzenia do waporyzacji w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 34e ustawy, ani zestawu części do urządzeń do waporyzacji, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 34d ustawy,
powinien podlegać opodatkowaniu akcyzą wyłącznie według stawki akcyzy wskazanej w art. 99b ust. 4 w związku z art. 165a ust. 8 ustawy. Tym samym wyliczona w ten sposób dla produktu wysokość zobowiązania z tytułu akcyzy nie powinna być powiększana o kwotę 40 zł wynikającą z art. 99b ust. 4a ustawy.

Proszę o jednoznaczną odpowiedź.

Dodatkowo, zawracam się z wnioskiem o jednoznaczne wyjaśnienie sytuacji prawnej innego, produktu, a mianowicie przezroczystego plastikowego pojemnika o pojemności 2 ml, w kształcie cylindra zakończonego ustnikiem, niewypełnionego płynem do papierosów elektronicznych, pozbawionego jakichkolwiek funkcjonalności pozwalających na wytworzenie pary, stanowiącego element wymienny (część zamienną) urządzenia do waporyzacji, który może być zarówno ponownie napełniany, jak i wymieniany w trakcie użytkowania. W praktyce handlowej taki pojemnik funkcjonuje jako akcesorium uzupełniające, a nie wyrób gotowy do konsumpcji.

Tym samym zwracam się z pytaniem, czy produkt tego typu jako pusty, technicznie bierny pojemnik mieści się w zakresie opodatkowania stawką akcyzy w wysokości 40 zł od sztuki.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy, przez płyn do papierosów elektronicznych“ rozumie się wyrób, który spełnia następujące kryteria:

ma postać roztworu zawierającego nikotynę lub nie zawierającego nikotyny, w tym również bazę do sporządzenia takiego roztworu, o ile w jej skład wchodzi glikol lub gliceryna,
oraz jest przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych.

W świetle powyższego, warunkiem uznania danego wyrobu za płyn do e-papierosów jest nie tylko jego przeznaczenie użytkowe, ale przede wszystkim jego fizyczna postać roztworu niezależnie od zawartości nikotyny. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie, co oznacza, że brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość zakwalifikowania produktu do tej kategorii wyrobów akcyzowych.

W rezultacie pusty pojemnik, będący przedmiotem niniejszego zapytania, wykonany z przezroczystego plastiku, nieposiadający żadnej substancji ciekłej, nie powinien zostać zakwalifikowany jako „płyn do papierosów elektronicznych“ w rozumieniu powołanego przepisu. Niezależnie od jego przyszłego zastosowania (tj. potencjalnego napełnienia płynem), w stanie, w jakim występuje w obrocie handlowym, nie wypełnia on definicji ustawowej płynu do e-papierosów.

Dodatkowo, przedmiotowy produkt nie posiada również cech konstrukcyjnych pozwalających na samodzielne wytworzenie lub spożycie aerozolu. Nie jest wyposażony ani w element grzewczy, ani w źródło zasilania, ani w układ elektroniczny. W związku z tym, nie sposób uznać go również za jednorazowy papieros elektroniczny czy wielorazowy papieros elektroniczny w jakimkolwiek sensie funkcjonalnym lub technicznym.

Tym samym powinno się przyjąć, że przedmiotowy pojemnik jest częścią zamienną do e-papierosów, sprzedawany jako pusty zbiornik, nawet jeżeli posiada określony, charakterystyczny kształt i ustnik, nie stanowi ani płynu do papierosów elektronicznych, ani jednorazowego czy wielorazowego e-papierosa w rozumieniu przepisów Ustawy.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska, czy przy założeniu, że opisany produkt, jako pusty pojemnik wykonany z przezroczystego plastiku, pozbawiony płynu oraz ustnika i niemający żadnych elementów umożliwiających samodzielne wytworzenie i spożycie aerozolu może być kwalifikowany jako wyrób akcyzowy w rozumieniu Ustawy. Innymi słowy, czy taki produkt, funkcjonujący już w obrocie jako część zamienna do urządzeń do waporyzacji, może być objęty opodatkowaniem akcyzowym, mimo że samodzielnie nie pełni funkcji użytkowej związanej z konsumpcją płynów do e-papierosów.

Proszę o jednoznaczną odpowiedź.

Kolejne pytanie skierowane do Pana Ministra dotyczy kwalifikacji akcyzowej pustego, przezroczystego pojemnika w kształcie cylindra o pojemności 2 ml, pozbawionego ustnika, niewypełnionego płynem i niemającego funkcjonalności pozwalających na wytworzenie aerozolu z płynu do papierosów elektronicznych. Produkt ten w praktyce występuje jako część zamienna urządzenia do służącego do waporyzacji. Przedmiot ten może być zarówno ponownie napełniany płynem, jak i wymieniany w trakcie użytkowania urządzenia. Nie stanowi samodzielnego urządzenia ani wyrobu gotowego do konsumpcji, pełni natomiast funkcję akcesorium technicznego, używanego w połączeniu z innymi elementami niezbędnymi do stworzenia kompletnego urządzenia do waporyzacji.

W związku z powyższym, kieruję zapytanie, czy taki produkt jako pusty, technicznie bierny zbiornik, nieposiadający cech umożliwiających konsumpcję, może być uznany za wyrób podlegający opodatkowaniu ryczałtową stawką akcyzy w wysokości 40 zł za sztukę, mimo że nie spełnia warunków przewidzianych dla płynu do papierosów elektronicznych ani dla samego urządzenia do waporyzacji czy jednorazowego papierosa elektronicznego?

Jak wskazano w pytaniu numer 5 płyn do papierosów elektronicznych zgodnie z ustawą musi spełnić łącznie kilka kryteriów, w tym posiadać postać roztworu zawierającego nikotynę lub nie zawierającego nikotyny, w tym również bazę do sporządzenia takiego roztworu, o ile w jej skład wchodzi glikol lub gliceryna, oraz być przeznaczonym do wykorzystania w papierosach elektronicznych.

Jak wynika z powyższego, warunkiem niezbędnym do zakwalifikowania produktu jako płynu do papierosów elektronicznych jest zarówno jego postać fizyczna (roztwór), jak i funkcjonalne przeznaczenie. Kryteria te mają charakter łączny, a zatem brak któregokolwiek z nich np. brak postaci cieczy wyłącza możliwość objęcia takiego wyrobu definicją ustawową.

W stanie faktycznym przedstawionym powyżej, przedmiotem zapytania jest wyrób nieposiadający płynu, niebędący roztworem, i pozbawiony jakichkolwiek aktywnych funkcji, takich jak element grzewczy, źródło zasilania czy układ elektroniczny. Co istotne, produkt ten nie zawiera również ustnika, przez co nie spełnia żadnych przesłanek użytkowych ani ergonomicznych.

W związku z powyższym opisany produkt, będący jedynie częścią techniczną urządzenia do waporyzacji, nie może być zakwalifikowany ani jako płyn do papierosów elektronicznych, ani jako jednorazowy lub wielorazowy papieros elektroniczny. Jest to element neutralny z punktu widzenia użycia konsumenckiego, który dopiero w połączeniu z innymi komponentami może spełniać funkcję właściwą dla urządzeń przeznaczonych do waporyzacji.

W świetle powyższego, proszę Pana Ministra o potwierdzenie, że produkt opisany w niniejszym zapytaniu nie podlega opodatkowaniu na podstawie ustawy. Proszę również o potwierdzenie, że samodzielna sprzedaż takiego produktu nie czyni go wyrobem akcyzowym w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Proszę o jednoznaczną odpowiedź.

Zwracam się z kolejnym wnioskiem o zajęcie przez Pana Ministra Finansów i Gospodarki stanowiska w odniesieniu do przypadków, w których przedmiotem sprzedaży jest samodzielny moduł bateryjny, będący elementem zasilającym wchodzącym w skład urządzeń do waporyzacji. Moduł ten, ładowany za pośrednictwem portu USB-C (przy użyciu kabla i zasilacza typowego dla urządzeń elektronicznych, takich jak telefony komórkowe), zawiera wyłącznie akumulator (baterię litowo-jonową) umieszczony w plastikowej obudowie. Jego jedyną funkcją techniczną jest dostarczenie energii elektrycznej do innych elementów urządzenia, które to dopiero w swojej kompletnej postaci umożliwiają wytwarzanie i spożycie aerozolu z płynu do papierosów elektronicznych.

Moduł ten nie zawiera żadnego płynu ani substancji, które mogłyby służyć do generowania aerozolu. Samodzielnie, bez połączenia z innymi komponentami systemu, nie jest on również w stanie ani wytworzyć, ani umożliwić spożycia aerozolu. Jako element całkowicie bierny pod względem konsumpcyjnym, nie spełnia funkcji użytkowej charakterystycznej dla urządzenia do waporyzacji.

W tym kontekście, uwzględniając zarówno wykładnię językową, jak i systemową ustawy, należy postawić pytanie, czy taki samodzielnie sprzedawany moduł bateryjny technicznie niezdolny do samodzielnego działania w zakresie waporyzacji może być kwalifikowany jako „urządzenie do waporyzacji“ bądź „zestaw części do urządzenia do waporyzacji“ w rozumieniu przepisów nowelizacji ustawy akcyzowej?

Produkt ten nie umożliwia samodzielnie wytwarzania i spożywania aerozolu, a jedynie pełni funkcję pomocniczą w ramach całego systemu urządzenia do waporyzacji, w związku z tym nie powinien on być objęty ryczałtową stawką akcyzy w wysokości 40 zł. W związku z powyższym, uprzejmie proszę Pana Ministra o potwierdzenie, że taki produkt sprzedawany osobno jako niezależna część nie stanowi wyrobu akcyzowego w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Proszę o jednoznaczną odpowiedź.