do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wstrzymania środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby kontynuacji działań upamiętniających
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 28-08-2025
Gdynia, 28.08.2025 r.
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), zwracam się z interpelacją w sprawie decyzji o wstrzymaniu finansowania renowacji grobów i infrastruktury pamięci w Lasach Piaśnickich – miejscu szczególnego znaczenia historycznego, znanym jako „Kaszubska Golgota“.
Lasy Piaśnickie to jedno z najtragiczniejszych miejsc zbrodni niemieckich z lat 1939-1941, w których życie straciło – według szacunków historyków – od 12 do 14 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej. Ofiary te to głównie przedstawiciele pomorskiej inteligencji, duchowni, pacjenci szpitali psychiatrycznych, działacze społeczni i polityczni, w tym także Niemcy przeciwni nazizmowi. Skala i brutalność tej zbrodni wpisuje Piaśnicę w ciąg największych miejsc martyrologii narodu polskiego w czasie II wojny światowej.
W grudniu 2023 roku, dzięki wsparciu ze środków publicznych, udało się przeprowadzić prace konserwacyjne na części cmentarza. Niestety, według informacji przekazanych przez Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka“, kolejne wnioski o dofinansowanie nie zostały uwzględnione. Obecny brak wsparcia finansowego prowadzi do postępującej degradacji historycznych mogił i infrastruktury edukacyjno-informacyjnej, a także grozi utratą efektów dotychczasowych działań konserwatorskich.
Warto podkreślić, że Lasy Piaśnickie to nie tylko miejsce spoczynku tysięcy ofiar, ale również przestrzeń edukacyjna odwiedzana przez młodzież oraz delegacje z Polski i z zagranicy. Niepodjęcie dalszych działań rewitalizacyjnych i upamiętniających grozi nie tylko pogorszeniem stanu technicznego, ale również utratą społecznej i międzynarodowej rangi tego miejsca.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Z jakich powodów wstrzymano przekazanie środków finansowych na kontynuację renowacji grobów w Lasach Piaśnickich, pomimo wcześniejszego ich zabezpieczenia przez poprzedni rząd?
2. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje uruchomienie programów grantowych lub dotacyjnych umożliwiających dalsze prace renowacyjne w Piaśnicy? Jeśli tak, to w jakim terminie?
3. Czy rozważane jest ponowne rozpatrzenie wniosków złożonych przez Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka“ i inne organizacje społeczne opiekujące się tym miejscem?
4. Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu objęcie sanktuarium piaśnickiego stałą opieką instytucjonalną i włączenie go do krajowego systemu opieki nad miejscami pamięci?
5. Dlaczego żaden z sześciu projektów złożonych w ramach Krajowego Planu Odbudowy, dotyczących upamiętnienia i zabezpieczenia dziedzictwa historycznego w Lasach Piaśnickich, nie uzyskał aprobaty ani poparcia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego? Czy decyzje te były uzasadnione merytorycznie, czy też wynikały z przesłanek formalnych lub politycznych?
Ochrona materialnych świadectw historii oraz wspieranie obywatelskich inicjatyw pielęgnujących pamięć narodową powinny pozostawać niekwestionowanym priorytetem instytucji państwowych. Wierzę, że Lasy Piaśnickie zasługują na należytą opiekę, jako miejsce męczeństwa tysięcy Polaków i symbol walki z totalitaryzmem.
Z wyrazami szacunku
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej