w sprawie przyznania dodatkowych środków na ochronę ludności i obronę cywilną w woj. podlaskim
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 24-09-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12057 pana posła Dariusza Piontkowskiego w sprawie przyznania dodatkowych środków na ochronę ludności i obronę cywilną w województwie podlaskim uprzejmie przedstawiam, co następuje.
Rada Ministrów 27 maja 2025 r. przyjęła uchwałę nr 72 w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026[1] (dalej: Program), w którym po raz pierwszy przeznaczono tak znaczące środki na ochronę ludności i obronę cywilną. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej[2] finansowanie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej określa Program. Sposób podziału środków finansowych w ramach Programu zarówno na poziomie wojewódzkim, jak i centralnym został określony w rozdziale 6. Przyjęte w tym zakresie zasady zostały uzgodnione m.in. z Ministerstwem Obrony Narodowej (MON), przewodniczącym Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Kryterium wyjściowym podziału środków w ramach Programu było założenie, że:
- 80-90% środków zostanie przeznaczonych dla województw, w tym 90% z tej kwoty na zadania realizowane przez samorządy,
- 10-20% środków zostanie przeznaczonych na zadania ponadlokalne, inwestycje pilotażowe oraz strategiczne (centralne).
Środki przyporządkowane dla województw zostały podzielone według następujących kryteriów:
- ogólnej liczby mieszkańców w województwach;
- wskaźnika urbanizacji (liczby mieszkańców miast do ogólnej liczby mieszkańców);
- wskaźnika zwiększonego bezpieczeństwa na wschodniej granicy Polski w ramach Narodowego Programu Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód“[3] (dalej: Program „Tarcza Wschód“) dla województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego i części województwa mazowieckiego.
Należy wskazać, że miasto stołeczne Warszawa przy podziale środków było traktowane jak odrębne województwo, z uwzględnieniem wskaźników urbanizacji i ogólnej liczby mieszkańców.
Po wyliczeniu kwot przypadających na poszczególne województwa na podstawie kryteriów podstawowych dodano wskaźnik zwiększenie puli środków na realizację zadań w ramach Programu „Tarcza Wschód“ (dla województw: lubelskiego, podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego – zwiększenie o 20% i części województwa mazowieckiego – zwiększenie o 2,5%).
Następnie z puli centralnej dokonano dalszego wzmocnienia puli wojewódzkiej w ramach realizacji zadania Host Nation Support (NATO).
Otrzymano ostateczny podział na pulę wojewódzką (ponad 90%) i centralną (niecałe 10%).
Powyższy podział środków został uzgodniony z MON, a informację o wysokości limitów w poszczególnych obszarach przekazano wojewodom.
Odnosząc się więc do zwiększenia wsparcia dla województwa podlaskiego, należy wskazać, że podczas opracowywania algorytmu podziału środków między województwa MSWiA wzięło pod uwagę ryzyko związane z sytuacją geopolityczną. W związku z powyższym województwa: lubelskie, podlaskie, warmińsko-mazurskie i podkarpackie otrzymały o 20% więcej środków w stosunku do pierwotnych wyliczeń limitów na województwo określonych zgodnie z podstawowymi kryteriami.
Należy wskazać, że środki z Programu nie stanowią jedynego wsparcia dla województwa podlaskiego od rządu Rzeczypospolitej Polskiej (RP) na realizację zadań powiązanych z ochroną ludności i obroną cywilną. Od dnia przejęcia przez ministra spraw wewnętrznych i administracji (SWiA) nadzoru nad Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, tj. od 1 lipca 2024 r. do 10 września 2025 r., minister SWiA w drodze decyzji wydawanych na podstawie art. 19 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych[4] udostępnił podmiotom z województwa podlaskiego rezerwy strategiczne obejmujące asortyment medyczny (łóżka szpitalne, sprzęt medyczny, leki), a także asortyment techniczny (kontenery, agregaty, maszty oświetleniowe) o łącznej wartości 43,5 mln zł. Beneficjentami ww. pomocy były szpitale, Podlaski Oddział Straży Granicznej i jednostki podległe MON. Dodatkowo należy podkreślić, że w budżecie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej na 2025 r. zaplanowano zwiększone środki w łącznej wysokości 389,5 mln zł[5].
Jednocześnie informuję, że obecnie Ministerstwo SWiA w zakresie budowy systemu ochrony ludności nie planuje prac nad innymi programami czy tworzenia funduszy celowych dedykowanych wyłącznie regionom granicznym.
Pragnę zapewnić, że rząd RP podejmuje liczne działania mające na celu zabezpieczenie granicy państwowej z Republiką Białorusi, które w istotny sposób podnoszą bezpieczeństwo mieszkańców województwa podlaskiego.
Na terenie województwa podlaskiego na odcinku granicy państwowej z Białorusią zakończono 5 inwestycji, tj.:
- dodatkową linię kamer do obserwacji zewnętrznej strony bariery;
- zastosowanie lamp typu LED do oświetlania drogi technicznej;
- dodatkowe punkty kamerowe do zabezpieczenia przepustów wodnych;
- wykorzystywanie systemu pozycjonowania sił własnych do weryfikowania alarmów („swój-obcy“);
- mechanizm wykorzystujący sztuczną inteligencję do klasyfikacji alarmów ze światłowodowych kabli detekcyjnych.
Ponadto obecnie trwa realizacja 2 inwestycji związanych z budową lub modernizacją zabezpieczenia granicy państwowej z Białorusią na ww. obszarze, tj.:
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] M. P. 2025 poz. 541.
[2] Dz. U. 2024 poz. 1907.
[3] Przyjęty uchwałą Rady Ministrów nr 58 z dnia 10 czerwca 2024 r.
[4] Dz. U. 2024 poz. 1598 z późn. zm.
[5] Kwota sumaryczna, tj. z wydatkami płacowymi.