Odpowiedź na interpelację nr 12109

w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 29-09-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 12109 Pana Posła Dariusza Mateckiego, Pana Posła Michała Wosia, Pana Posła Jana Kanthaka, Pana Posła Sebastiana Kalety i Pani Poseł Anny Gembickiej w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich, na podstawie stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji^[1] do podstawowych zadań Policji należy między innymi wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W związku z powyższym, w każdym przypadku uzyskania informacji o popełnieniu czynu zabronionego, Policja podejmuje czynności, mające na celu ustalenie i ukaranie sprawcy.

Problematyka zapobiegania przestępstwom, w szczególności oszustwom, stanowi jedno z kluczowych zadań ustawowych Policji, co znajduje odzwierciedlenie w Priorytetach Komendanta Głównego Policji na lata 2021-2025. Zapewnienie bezpieczeństwa osób starszych jest jednym z głównych obszarów działań profilaktycznych realizowanych przez formację.

Podejmowane inicjatywy w omawianym obszarze, mają na celu zarówno ograniczenie skali przestępstw w zakresie oszustw, jak również podnoszenie poziomu świadomości seniorów odnośnie do zagrożeń, na które mogą być narażeni. Warto podkreślić, że we współpracy z instytucjami rządowymi i samorządowymi regularnie są wdrażane programy prewencyjno-informacyjne, obejmujące działania edukacyjne, profilaktyczne oraz informacyjne – prowadzone za pośrednictwem prasy, mediów elektronicznych oraz Internetu. W ramach wskazanych inicjatyw są prezentowane mechanizmy działania sprawców oraz kierowane apele, mające na celu ostrzeżenie potencjalnych ofiar przed przekazywaniem środków pieniężnych osobom nieznajomym czy też podpisywaniem dokumentów, których treść jest dla nich niejasna. Ponadto przedmiotowe działania obejmują rozpowszechnianie materiałów (ulotki, broszury) zawierających ogólne informacje dotyczące metod stosowanych przez przestępców oraz praktyczne wskazówki, mające na celu ochronę seniorów przed działaniami oszustów.

Warto wskazać, że w 2024 r. na terenie kraju policjanci zrealizowali 648 inicjatyw w obszarze dotyczącym bezpieczeństwa seniorów, w tym 17 445 spotkań, w których uczestniczyło 416 791 osób. Przykładem realizowanych przez Policję działań w latach 2024-2025 na rzecz ochrony osób starszych są:

• Program profilaktyczny „Bezpieczny senior“, którego głównym celem jest podniesienie poziomu bezpieczeństwa osób w podeszłym wieku, poprzez pobudzenie lokalnych społeczności do przeciwdziałania wszelkiego rodzaju zagrożeniom oraz budowanie świadomości prawno-wiktymologicznej. Dodatkowo celem programu jest zapoznanie adresatów z charakterem i zakresem działania przedstawicieli instytucji publicznych wykonujących pracę w terenie, tj. zakładu energetycznego, gazowni, poczty oraz pracowników socjalnych. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono 694 spotkania, w których wzięło udział 10 896 seniorów^[2];
• Program profilaktyczny „Świadomy Senior = Bezpieczny Senior“, którego głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa seniorów, poprzez ich edukację i podnoszenie świadomości w zakresie zagrożeń występujących w starszym wieku oraz przestępstw popełnianych na ich szkodę. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono 1 537 spotkań, w których uczestniczyło 12 258 osób, w tym seniorzy, ich rodziny i opiekunowie^[3];
• Program profilaktyczny „Bezpieczne Życie Seniorów“, którego głównym celem jest podniesienie świadomości seniorów w zakresie wpływu prawidłowych zachowań w sytuacji zagrożenia ich bezpieczeństwa, uświadomienie konieczności zgłaszania zdarzeń z udziałem osób starszych oraz budowanie współpracy między podmiotami działającymi na rzecz osób starszych. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono 484 spotkania, w których wzięło udział 8 309 seniorów^[4];
• Program profilaktyczny „Opolski Bezpieczny Senior“, którego głównym celem jest poprawa bezpieczeństwa osób w wieku senioralnym. W dniu 21 stycznia 2025 r. zostało podpisane porozumienie o współpracy pomiędzy Samorządem Województwa Opolskiego, Wojewodą Opolskim, Opolskim Kuratorem Oświaty, Odziałem Regionalnym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W ramach projektu zaplanowano przeszkolenie około 15 tys. seniorów, rozdysponowanie materiałów informacyjno-edukacyjnych dla grupy co najmniej 100 tys. osób oraz przeprowadzenie kampanii społecznej w mediach lokalnych.

W odniesieniu do pytań dotyczących skali „oszustw dokonywanych metodą tzw. na rynnę lub na dekarza“ informuję, że zakres i forma gromadzonych przez Policję danych statystycznych uniemożliwia wygenerowanie wnioskowanych informacji. Przestępstwa tego typu, są kwalifikowane do szerszej kategorii oszustw kryminalnych i gospodarczych, obejmujących również zdarzenia z wykorzystaniem Internetu.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 636

^[2] Podmiotami partnerskimi programu są m.in. przedstawiciele lokalnych władz i mediów, gminne ośrodki pomocy społecznej, miejskie ośrodki pomocy społecznej, Fundacja PZU, uniwersytety trzeciego wieku, gminne rady seniorów, ośrodki i domy pomocy społecznej, kluby seniora.

^[3] Podmiotami partnerskimi programu są m.in. Urząd Wojewódzki w Białymstoku, Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego, Kuratorium Oświaty w Białymstoku, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku, Uniwersytet Trzeciego Wieku w Białymstoku, Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku, a także Polski Związek Niewidomych.

^[4] W projekt zaangażowany jest m.in. Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, Wielkopolski Urząd Wojewódzki, Centrum Inicjatyw Senioralnych, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu, Centrum Inicjatyw Senioralnych, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu, straż miejska, kluby seniora oraz domy kultury.