w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 17-10-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12126 Pani Poseł Darii Gosek – Popiołek i innych Państwa Posłów w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla, uprzejmie informuję, co następuje.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych uprzejmie informuje, iż od chwili pozyskania informacji medialnych o planach polskich aktywistów dot. udziału w przedmiotowej inicjatywie z uwagą, zarówno z poziomu centrali w Warszawie, jak i właściwych placówek (Barcelona, Tunis, Ateny, Tel Awiw i Ramallah) monitorowało sytuację. Służba konsularna została zobowiązana do podjęcia działań zmierzających do zapewnienia należytej ochrony obywatelom RP zgodnie z art. 36 Konstytucji, a w MSZ powołano specjalny zespół miedzy departamentalny, który zajmował się wyłącznie tą sprawą.
Podejmując pro palestyńską inicjatywę polityczno - propagandową „flotylla do Gazy” organizatorzy ogłosili ją jako niezależną, spontaniczną akcję humanitarną, której deklaratywnym celem miało być przełamanie blokady izraelskiej Gazy i dostarczenie pomocy Palestyńczykom zamieszkującym enklawę. W rzeczywistości akcja miała nagłośnić problem dramatu humanitarnego w Gazie i odpowiedzialność polityczno-prawną Izraela za zaistniały kryzys, w tym śmierć głodowa ponad 340 Palestyńczyków, w tym ponad 120 dzieci.
Inicjatywa realizowana była przez cztery organizacje pozarządowe: Global Movement to Gaza (GMTG) – dawniej znany jako Global March to Gaza, to oddolny ruch organizujący globalne akcje solidarnościowe w celu wsparcia Gazy i przerwania oblężenia. Freedom Flotilla Coalition (FFC) – organizacja z 15-letnim doświadczeniem w prowadzeniu misji morskich, w tym flotylli takich jak Madleen i Handala. Maghreb Sumud Flotilla – dawniej znana jako Sumud Convoy, to inicjatywa z Afryki Północnej realizująca misje solidarnościowe w celu dostarczenia pomocy i wsparcia społecznościom palestyńskim. Sumud Nusantara – konwój kierowany przez Malezyjczyków i obywateli ośmiu innych krajów, którego celem jest promowanie solidarności między krajami Globalnego Południa.
Statki, głównie jachty turystyczne i kutry rybackie, wypłynęły z Barcelony 2 września 2025. W akcji początkowo wzięło udział około 700 aktywistów, w tym grupa z Polski. Również co najmniej 7 jednostek flotylli płynęło pod polska banderą. Uczestnicy pochodzili z ponad 40 krajów (pierwotnie organizatorzy deklarowali obecność ponad tysiąca osób z 70 państw), m.in. Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Norwegii, Szwajcarii, Szwecji, Wielkiej Brytanii. Na pokładach znajdowali się liczni aktywiści, politycy i artyści, m.in. Greta Thunberg, była burmistrz Barcelony Ada Colau, brazylijski działacz Thiago Avila, aktorzy Liam Cunningham i Eduard Fernandez.
Izraelskie władze od początku zapowiedziały, że nie dopuszczą flotylli do wybrzeża Gazy. W nocy 2 października izraelskie siły zbrojne na granicy własnych wód terytorialnych zajęły jednostki flotylli i zatrzymały 443 uczestników rejsu, w tym troje obywateli RP oraz obywatelkę UK polskiego pochodzenia (i w trakcie uzyskiwania polskiego obywatelstwa) przewożąc ich z portu w Aszdod do więzienia Ktziot na pustyni Negew. Ambasada RP w Tel Awiwie od czasu wyruszenia flotylli z Barcelony pozostawała w kontakcie z MSZ Izraela, a konsul RP pozostawał w bieżącym kontakcie z zatrzymanymi zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej.
Polacy (poza p. E. Jasiewicz z UK) odmówili podpisania deklaracji o dobrowolnym poddaniu się deportacji i zgłosili postulat o deportację kolektywną na podstawie nakazu opuszczenia kraju wydanego przez izraelski sąd w uproszczonej procedurze. 6 października 2025r troje zatrzymanych obywateli polskich zostało deportowanych z lotniska w Ejlacie do Aten samolotem specjalnym udostępnionym przez rząd Grecji. W Atenach skorzystali z opieki konsularnej, natomiast wg wiedzy MSZ powrót do Polski planują we własnym zakresie.
W kontekście bezpieczeństwa naszych obywateli MSZ pragnie podkreślić, iż Ministerstwo w sposób jednoznaczny odradza obywatelom RP podróże do okupowanej Strefy Gazy, jako obszaru objętego działaniami wojennymi, szczególnie niebezpiecznego i do którego służby dyplomatyczno–konsularne nie mają dostępu.
W wymiarze politycznym należy podkreślić, iż Rząd Rzeczypospolitej Polskiej niezmiennie stoi na stanowisku konieczności poszanowania prawa międzynarodowego, w tym przede wszystkim Karty ONZ oraz wszystkich konwencji, których Polska pozostaje stroną. Mając świadomość licznych naruszeń tych konwencji, jak również art. 2 Umowy Stowarzyszeniowej UE – Izrael ze strony rządu w Tel Awiwie, Polska zarówno na forum wielostronnym ((ONZ, UE), jak i w relacjach bilateralnych z Izraelem sprzeciwia się i podkreśla niedopuszczalność łamania obowiązujących zasad prawa humanitarnego, a w szczególności użycia głodu jako metody izraelskiego nacisku na organizację terrorystyczną Hamas, której atak z 7 października 2023 r. na Izrael spowodował działania odwetowe w Gazie oraz czynów, jakich dopuszczają się izraelskie siły zbrojne w trakcie tej operacji.
Z intencją zatrzymania fali przemocy, której ofiarami są przede wszystkim Palestyńscy cywile (w tym wiele kobiet i dzieci) i docelowego wdrożenia rozwiązań pokojowych opartych na modelu dwupaństwowym, w oparciu o zapisy odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, Polska wzięła aktywny udział w wieloetapowym procesie Międzynarodowej Konferencji Wysokiego Szczebla na rzecz Pokojowego Uregulowania Kwestii Palestyńskiej i Wdrożenia Rozwiązania Dwupaństwowego przeprowadzonej z inicjatywy francusko – saudyjskiej w Nowym Jorku. 12.09.2025 w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ Polska wraz z 141 innymi państwami zagłosowała za przyjęciem rezolucji popierającej „Deklarację Nowojorską” tj. końcowy dokument tej konferencji.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu