Interpelacja nr 1216

do ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie rekordowej straty Zamojskich Zakładów Zbożowych za rok 2023 oraz przyszłości tejże spółki

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka

Data wpływu: 29-01-2024

Szanowny Panie Ministrze,

Zamojskie Zakłady Zbożowe sp. z o.o. należą w całości do Elewarru sp. z o.o. Zakład poza młynem i elewatorem w Zamościu ma też swoje magazyny w Skierbieszowie i Tuczapach. Działa na terenie Polski południowo-wschodniej, skupując surowiec głównie z terenu powiatów biłgorajskiego, hrubieszowskiego, krasnostawskiego, tomaszowskiego i zamojskiego, gdzie w strukturze zasiewów dominują zboża. Spółka w roku 2022 wygenerowała zysk na poziomie ok. 8 mln zł, jednak ostatni rok obrotowy Zamojskich Zakładów Zbożowych zakończył się rekordową stratą spółki sięgającą aż 26,4 mln zł. Zapewne zgodzi się Pan ze mną, że to ogromna strata, a wpłynął na to m.in. „skokowy wzrost podaży zboża w wyniku konfliktu zbrojnego w Ukrainie”, przez co ceny zbóż na rynku krajowym, ale lokalnym zwłaszcza, gwałtownie spadły. Trend ten wpłynął na spadek poziomu marż, zarówno w działalności handlowej, jak i produkcyjnej, nie bez znaczenia też przy okazji tej straty okazał się wzrost stóp procentowych, co podniosło koszty obsługi kredytów i leasingów.

Jak wynika ze sprawozdania finansowego Zamojskich Zakładów Zbożowych w ostatnim roku obrotowym (to okres od 1 lipca 2022 do 30 czerwca 2023) skupiły prawie 99 tys. ton zbóż, z czego zdecydowaną większość stanowiła pszenica – ok. 65 tys. ton. Mimo tej rekordowej straty, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Zamojskich Zakładów Zbożowych podjęło latem uchwałę w sprawie dalszego istnienia spółki, przyjmując, że deficyt zostanie pokryty mniej więcej po połowie z kapitału rezerwowego i zysków wypracowanych w przyszłości. Czy jest jednak na nie realna szansa?

Z uwagi na wielkie znaczenie Zamojskich Zakładów Zbożowych dla rolniczego regionu zamojskiego oraz powodowany troską i obawą o dalszy rozwój, rentowność i utrzymanie rolniczego charakteru regionu, z którego pochodzę, tu zwłaszcza opłacalności produkcji zbożowej, uprzejmie proszę o udzielnie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:

1. Czy ministerstwo jest skore rozważyć przeznaczenie i skierowanie środków finansowych na gruntowny remont młyna Zamojskich Zakładów Zbożowych, mający służyć modernizacji, a tym samym zwiększeniu mocy produkcyjnej? Jeśli tak, jaka byłaby to kwota i kiedy, w przypadku pozytywnej decyzji, rozpocząłby się remont?
2. Czy realne, w opinii ministerstwa, jest powołanie przy Zamojskich Zakładach Zbożowych centrali państwowego przedsiębiorstwa integrującego zakłady zajmujące się skupem zboża? Plany takie snuł poprzedni rząd jeszcze w 2022 roku. Proszę o sformułowanie stanowiska odnoszącego się do tej kwestii.
3. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, by zapobiec w przyszłości stratom spółek państwowych skupujących surowce zbożowe, jednym słowem, jakie mechanizmy ochronne będą użyte w przyszłości, by zapobiec stratom wynikającym ze spadku cen zbóż wywołanych czynnikami zewnętrznymi, takimi jak wojna i związane z nimi podwyżki stóp procentowych?