do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie reformy monitorowania bezdomności i poszerzenia jej ustawowej definicji
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 09-09-2025
Szanowna Pani Ministro!
W trakcie prac Parlamentarnego Zespołu ds. zakończenia bezdomności wraz z ekspertkami i ekspertami w tym obszarze poruszamy szczegółowo wiele problemów związanych z tym zjawiskiem. Jedną z kluczowych kwestii wskazywanych przez organizacje i ekspertów jest niedostosowany do współczesnych wyzwań sposób monitorowania liczby osób w kryzysie bezdomności. Oficjalne dane przez to często nie oddają skali i zróżnicowania zjawisk związanych z bezdomnością, w tym pozyskiwanych przez streetworkerów działających w organizacjach pomocowych. Proponowanym przez Ogólnopolską Federację na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności rozwiązaniem jest realizacja badania obejmującego dwa moduły. Pierwszym z nich jest moduł ilościowy (rejestrowy, administracyjny) obejmujący opracowanie i wdrożenie elektronicznego systemu agregującego dane zbierane w systemach pomocy społecznej i w służbach porządkowych, obejmujące przede wszystkim liczbę, wiek, płeć, narodowość osób oraz okres pozostawania ich w bezdomności. W tym badaniu należy szczególnie zwrócić uwagę na wprowadzenie filtra lub algorytmu identyfikującego te same osoby, aby uniknąć dublowania się osób w bazie danych. Drugi moduł obejmuje zaprojektowanie i cykliczne przeprowadzanie badań ilościowych i jakościowych na wybranych grupach osób na podstawie prób. Badania te pozwolą scharakteryzować strukturę socjodemograficzną i inne cechy badanych populacji bez nadmiernego obciążania, a także zauważać i na bieżąco reagować na trendy w bezdomności, czyli np. zwiększający się udział młodych ludzi, osób LGBT+, chorujących psychicznie czy migrantów i migrantek.
Kolejną kwestią często poruszaną podczas obrad zespołu jest niedostateczne i słabo ustandaryzowane mierzenie kosztów i efektów interwencji podejmowanych przez ministerstwa, samorządy i placówki ochrony zdrowia. Trudno zatem ocenić zarówno mierzalne cele, jak i pozycję wyjściową przed wdrożeniem interwencji i programów. Poprawy wymaga również sama definicja bezdomności, która obecnie nie przystaje do rzeczywistości i nie obejmuje wszystkich zjawisk z nią związanych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Na jakim etapie są prace dotyczące reformy metodologii ogólnopolskiego badania liczby osób w kryzysie bezdomności? Jakie zmiany planuje ministerstwo? Czy planowane jest uwzględnienie w badaniach populacji wszystkich osób w spektrum bezdomności i zagrożenia bezdomnością, zgodnie z Europejską Typologią Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego ETHOS?
Czy planowane jest stałe i regularne prowadzenie ogólnopolskich badań populacji osób doświadczających bezdomności i zagrożonych bezdomnością w podziale na badania ilościowe na podstawie danych rejestrowych oraz badania ilościowe i jakościowe dotyczące szczególnych grup? Czy MRPiPS przewiduje skierowanie środków na organizację i realizację takich badań do podmiotów niezależnych od MRPiPS?
Czy planowane jest poszerzenie definicji osoby w kryzysie bezdomności? Jeżeli tak, jakie są plany ministerstwa w tym obszarze, jeżeli nie, dlaczego?