Interpelacja nr 12180

do ministra sprawiedliwości

w sprawie działań zapobiegających problemowi bezdomności byłych osadzonych

Zgłaszający: Marcelina Zawisza

Data wpływu: 09-09-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w toku prac Parlamentarnego Zespołu ds. zakończenia bezdomności, któremu przewodniczę, wraz z ekspertkami i ekspertami omawiamy wielowymiarową problematykę zjawiska bezdomności. Jedną z grup zagrożonych bezdomnością są byli osadzeni wychodzący z zakładów karnych. Z więzień wychodzą często osoby bez zabezpieczenia mieszkaniowego – brama zakładu karnego zmienia się więc dla nich nierzadko w bramę na ulicę. To oczywisty problem – bezdomność wiąże się bowiem ze zwiększonym ryzykiem popadnięcia w konflikt z prawem. Tworzy się błędne koło, w którym byli osadzeni nierzadko wielokrotnie trafiają do zakładów karnych i po wyjściu wracają do kryzysu bezdomności. Kłóci się to z jednym z celów, które przyświecają systemowi penitencjarnemu – trudno bowiem mówić o resocjalizacji byłych osadzonych, gdy trafiają po odbyciu kary wprost na ulicę.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile osób opuszcza zakłady karne bez zabezpieczenia mieszkaniowego?
2. Jaki jest plan pracy socjalnej w więzieniach i rozwiązań mieszkaniowych po wyjściu?
3. Dlaczego w zakładach karnych nie są zatrudniani pracownicy socjalni mimo zapisu w ustawie o pomocy społecznej? Kiedy jest planowane wdrożenie tego obowiązku? Jakie działania podjął resort, aby zmienić ten stan rzeczy?
4. Jakie działania podejmie resort, aby wprowadzić systemowe rozwiązania przygotowania do życia po wyjściu, w tym zwłaszcza programy probacji, nadzoru kuratorów i współpracy z organizacjami pozarządowymi?
5. Czy jest planowana zmiana modelu wykonywania kary pozbawienia wolności tak, aby od pierwszego dnia była ona nastawiona na przygotowanie do życia na wolności, a nie wyłącznie na dostosowanie do warunków więziennych?
6. Czy resort przewiduje możliwość utworzenia specjalnego programu w zakresie zapewnienia usług mieszkaniowych i wsparcia dla osób opuszczających areszty i zakłady karne, a zagrożonych lub już doświadczających bezdomności?