Interpelacja nr 1220

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie świadczeń socjalnych przysługujących uchodźcom z Ukrainy

Zgłaszający: Adam Dziedzic

Data wpływu: 29-01-2024

Szanowna Pani Minister,

w związku z bestialskim napadem Rosji na Ukrainę w dniu 12 marca 2022 roku Rzeczpospolita Polska przyznała szereg świadczeń socjalnych dla uciekających przed wojną obywateli Ukrainy. Katalog wypłat z tytułu pomocy dla uchodźców z Ukrainy w znacznym stopniu pokrywa się ze świadczeniami przyznawanymi obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej.

Świadczenia te zgodnie z wytycznymi tzw. specustawy zostały przyznane uchodźcom ukraińskim, którzy po 24 lutego 2022 roku legalnie przedostali się na teren Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z okupowanej ojczyzny, obywatelom Ukrainy posiadającym Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz są obywatelami Ukrainy przebywającymi legalnie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Poza koniecznością spełnienia kryteriów podmiotowych przez obywateli Ukrainy celem ubiegania się o pomoc socjalną w pierwszej kolejności należało złożyć wniosek o nadanie nr PESEL. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy oraz jej dalszymi regulacjami jest to rozwiązanie ukierunkowane na zapewnienie całościowego pakietu usług publicznych na rzecz Ukraińców.

Do świadczeń przysługujących obywatelom Ukrainy spełniającym ww. warunki zaliczyć należy świadczenia rodzinne, w skład których wchodzą m.in. świadczenia opiekuńcze, tj.: świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie z tytułu urodzenia dziecka. Obywatele Ukrainy mogą również korzystać ze świadczenia wychowawczego 500+, świadczenia w ramach programu „Dobry start“, świadczenia z rodzinnego kapitału opiekuńczego, dofinansowania obniżenia opłaty rodzica oraz jednorazowego wsparcia finansowego. Świadczenia te wypłacane są pod warunkiem, że obywatel Ukrainy zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wielokrotnie w trakcie kampanii wyborczej – oraz już wobec posła na spotkaniach z wyborcami – podnoszono problem, że wspomniane zasiłki są wypłacane uchodźcom z Ukrainy, pomimo że ich dzieci nie przebywają w Polsce.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Jaka wartość świadczenia opiekuńczego została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  2. Jaka wartość świadczenia pielęgnacyjnego została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  3. Jaka wartość zasiłku pielęgnacyjnego została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  4. Jaka wartość specjalnego zasiłku opiekuńczego została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  5. Jaka wartość świadczenia z tytułu urodzenia dziecka została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  6. Jaka wartość świadczenia wychowawczego 500+ została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  7. Jaka wartość świadczenia programu „Dobry start“ została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  8. Jaka wartość świadczenia z rodzinnego kapitału opiekuńczego została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  9. Jaka wartość świadczenia dofinansowania obniżenia opłaty rodzica została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  10. Jaka wartość świadczenia jednorazowego wsparcia finansowego została wypłacona uchodźcom z Ukrainy w roku 2022, a jaka w roku 2023?
  11. Czy wprowadzono mechanizm kontroli zasadności wypłat wspominanych świadczeń pod względem spełnienia warunku zamieszkania w Polsce dziecka uchodźcy ukraińskiego w latach 2022–2023?
  12. W ilu przypadkach we wspominanym okresie udało się wykryć wypłaty świadczeń pomimo nieobecności w Polsce dziecka uchodźcy ukraińskiego?
  13. Ilu uchodźcom ukraińskim pobierającym w latach 2022–2023 wspominane świadczenia nakazano zwrot bezprawnie pobranych świadczeń z powodu powrotu dziecka na Ukrainę?
  14. Czy Rzeczpospolita Polska biorąc na siebie ciężar odpowiedzialności za przyjęcie i utrzymanie uchodźców ukraińskich wystąpiła i otrzymała z Unii Europejskiej zwrot wydanych środków na świadczenia socjalne i w jakiej wysokości?