Interpelacja nr 12204

do ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie szkód w uprawach rolnych powodowanych przez ptaki krukowate i żurawie

Zgłaszający: Krzysztof Szymański, Krzysztof Mulawa, Witold Tumanowicz, Bronisław Foltyn, Michał Połuboczek

Data wpływu: 11-09-2025

Szanowni Państwo Ministrowie,

do mojego biura poselskiego dotarły sygnały od rolników z terenu gminy Chojnice (woj. pomorskie), wskazujące na nasilający się problem szkód w uprawach wyrządzanych przez ptaki krukowate (kruki, gawrony, wrony siwe) oraz żurawie. Problem ten został również podniesiony w przyjętym stanowisku Rady Gminy Chojnice z dnia 26 sierpnia 2025 r.

Według relacji rolników oraz przedstawicieli samorządu, szkody te mogą obejmować m.in.: niszczenie materiału siewnego i młodych roślin, rozgrzebywanie gleby, uszkadzanie plandek i materiałów rolniczych, a także wpływać na obniżenie plonów. Choć opis ten nie został poparty szczegółowymi danymi ani ekspertyzami branżowymi, sygnały z terenu wskazują na konieczność zbadania sprawy i ewentualnego podjęcia działań systemowych.

Rolnicy, którzy zgłaszają te problemy, czują się pozostawieni sami sobie. Państwo nakłada na nich obowiązek znoszenia szkód wyrządzanych przez gatunki chronione, a jednocześnie nie zapewnia żadnej rekompensaty finansowej. Taki stan prawny odbierany jest jako niesprawiedliwy i podważający zaufanie do instytucji publicznych. Rolnicy oczekują, że skoro chronimy przyrodę w imię dobra wspólnego, to koszty tej ochrony powinny być sprawiedliwie dzielone - a nie przerzucane wyłącznie na barki pojedynczych gospodarstw.

Obecnie ustawa o ochronie przyrody określa katalog gatunków zwierząt, za których szkody przysługuje odszkodowanie ze Skarbu Państwa. Gatunki krukowate nie zostały w nim ujęte, a w przypadku żurawia brak jest możliwości uzyskania rekompensaty za szkody w uprawach rolnych. W konsekwencji rolnicy, których pola są niszczone przez ptaki objęte ochroną gatunkową, pozostają bez realnego wsparcia finansowego.

W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo prowadzi monitoring populacji ptaków krukowatych i żurawi oraz ich wpływu na rolnictwo? Jeśli tak, jakie są dotychczasowe wyniki takich badań?
2. Czy ministerstwo posiada dane o skali szkód wyrządzanych przez te gatunki w uprawach rolnych na terenie kraju?
3. Czy rząd rozważa rozszerzenie katalogu gatunków zwierząt, za które przysługuje odszkodowanie ze Skarbu Państwa, o ptaki krukowate i żurawie?
4. Czy w ocenie ministerstwa możliwe jest uruchomienie pilotażowego programu rekompensat lub dopłat w regionach najbardziej dotkniętych tym zjawiskiem?
5. Jakie inne rozwiązania (np. wsparcie dla środków prewencyjnych, uproszczone procedury odstraszania lub odstrzału redukcyjnego) są brane pod uwagę, aby zminimalizować straty rolników?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Szymański
Poseł na Sejm RP