Interpelacja nr 12286

do ministra aktywów państwowych

w sprawie afery korupcyjnej w H. Cegielski - Fabryce Pojazdów Szynowych sp. z o.o. (FPS Cegielski)

Zgłaszający: Michał Moskal

Data wpływu: 15-09-2025

Szanowny Panie Ministrze,

Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z ujawnioną aferą korupcyjną w spółce H. Cegielski - Fabryce Pojazdów Szynowych sp. z o.o. (FPS Cegielski), należącej do Agencji Rozwoju Przemysłu SA (ARP), zwracam się z niniejszą interpelacją. Sprawa ta budzi poważne wątpliwości co do skuteczności nadzoru właścicielskiego nad spółkami Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście realizacji wielomiliardowych kontraktów publicznych finansowanych ze środków krajowych i unijnych. Afera dotyczy żądania korzyści majątkowej w wysokości 900 tys. zł w zamian za wybór podwykonawcy przy produkcji wagonów kolejowych, co bezpośrednio zagraża stabilności kluczowych inwestycji taborowych.

Przypomnę kluczowe fakty: W lipcu 2024 r., pod rządami koalicji rządzącej, na stanowisko prezesa FPS Cegielski powołano Grzegorza K. Dnia 9 września 2025 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) zatrzymało Grzegorza K. oraz Andrzeja G. w związku z podejrzeniem korupcji przy realizacji kontraktu z PKP Intercity na dostawę 300 wagonów o wartości ponad 4,2 mld zł (z opcją na dodatkowe 150 wagonów, co podnosi łączną wartość do ok. 6,3 mld zł). Prokuratura Krajowa (Śląski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Katowicach) postawiła zarzuty żądania łapówki od producenta podzespołów do wagonów. Jeden z podejrzanych przyznał się do winy, co wskazuje na zaawansowany charakter śledztwa. Rada Nadzorcza FPS Cegielski odwołała Grzegorza K. z funkcji prezesa 10 września 2025 r., a obowiązki przejął p.o. prezesa Tomasz Zelwowiec.

Ta afera nie jest incydentem izolowanym, lecz symptomem szerszych problemów w zarządzaniu spółkami państwowymi. Powołanie Grzegorza K. na stanowisko prezesa w 2024 r. rodzi pytania o kryteria doboru kadr i ewentualne powiązania polityczne z Ministerstwem Aktywów Państwowych. Brak adekwatnego nadzoru mógł umożliwić proceder korupcyjny, co naraża na szwank zaufanie do instytucji publicznych i efektywność wykorzystania funduszy unijnych na rozwój kolei. ARP, jako podmiot nadzorujący, deklaruje “zero tolerancji” dla nieprawidłowości i pełną współpracę z organami ścigania, jednak te zapewnienia wydają się spóźnione w obliczu zatrzymań przez CBA. Co więcej, sprawa może opóźnić realizację kontraktu z PKP Intercity, w tym premierę pierwszego wagonu na Targach TRAKO w Gdańsku (planowaną na 23 września 2025 r.), co zagrozi terminowości inwestycji taborowych.

Krytycznie oceniam brak wcześniejszych mechanizmów prewencyjnych, takich jak wzmocnione procedury antykorupcyjne w spółkach zależnych od ARP. Ta afera podkreśla konieczność pilnych reform w nadzorze nad spółkami Skarbu Państwa. Rząd, utrzymując CBA mimo wcześniejszych zapowiedzi jego likwidacji, paradoksalnie korzysta z jego działań, ale nie zapobiega patologiom na poziomie powołania kadr.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

  1. Jakie kryteria i procedury zostały zastosowane przy powołaniu Grzegorza K. na stanowisko prezesa FPS Cegielski w lipcu 2024 r.? Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych przeprowadziło weryfikację jego powiązań politycznych lub biznesowych?
  2. Jakie działania podjęło Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz ARP w celu wzmocnienia nadzoru antykorupcyjnego w FPS Cegielski przed ujawnieniem afery? Czy wdrożono nowe procedury po zatrzymaniach z 9 września 2025 r.?
  3. Czy afera korupcyjna wpłynie na realizację kontraktu z PKP Intercity o wartości ponad 4,2 mld zł? Jakie kroki podjęto, aby zapobiec opóźnieniom lub unieważnieniu umowy, w tym w zakresie wyboru podwykonawców?
  4. Jakie konsekwencje finansowe i prawne poniosą spółki Skarbu Państwa w związku z aferą? Czy ministerstwo planuje audyt wewnętrzny w ARP i FPS Cegielski w celu wykluczenia podobnych incydentów?
  5. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych zamierza rozszerzyć współpracę z CBA w zakresie monitorowania spółek państwowych, aby zapobiegać korupcji w przyszłości?

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej