Interpelacja nr 12483

do ministra sprawiedliwości

w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności w prokuraturze

Zgłaszający: Przemysław Wipler

Data wpływu: 24-09-2025

Szanowny Panie Ministrze,

proszę o przedstawienie informacji dotyczących przyczyn poważnych problemów dotyczących stabilności kadrowej i wydajności pracy prokuratury. Mam na myśli w szczególności problem częstych rotacji kadrowych, przedłużające się wakaty na stanowiskach prokuratorskich i asesorskich, duże obciążenie prokuratorów wpływem i prowadzeniem spraw, jak również zjawiska naruszające niezależność prokuratorów, w tym mobbing, działania dyskryminacyjne i represje wobec sygnalistów.

Moje obawy znajdują potwierdzenie w publicznie dostępnych informacjach i komunikatach instytucji oraz prasy branżowej. W dniu 4 stycznia 2024 r. prokurator generalny zakończył łącznie 144 delegacje (94 do Prokuratury Krajowej i 50 do prokuratur regionalnych), wskazując na trudną sytuację kadrową jednostek niższego szczebla, unaoczniając skalę rotacji i potrzebę wzmocnienia prokuratur rejonowych i okręgowych. We wrześniu 2025 r. media branżowe odnotowały odwołanie kolejnych 10 prokuratorów z delegacji do Prokuratury Krajowej i ich powrót do macierzystych jednostek, co pokazuje, że przepływy kadr nadal mają miejsce i wywołują skutki organizacyjne w całej strukturze. W tym samym okresie regularnie publikowane obwieszczenia prokuratora generalnego o wolnych stanowiskach prokuratorskich (między innymi z 28 lutego i 21 lipca 2025 r.) oraz bieżące ogłoszenia o wolnych stanowiskach asesorskich potwierdzają istnienie poważnego problemu przedłużających się wakatów.

Sprawozdania Prokuratury Krajowej wskazują, że średnie miesięczne obciążenie prokuratorów rejonowych w skali kraju w pierwszym półroczu 2025 r. wyniosło 25,31 sprawy. Jest to obciążenie duże i istotnie wpływające na jakość i tempo pracy prokuratury i wymiaru sprawiedliwości w ogólności.

W obszarze nadzoru i organizacji pracy odnotowano uchylenie licznych poleceń i praktyk ograniczających niezależność oraz likwidację nieformalnego nadzorowania spraw z jednostek niższego szczebla, zaś Prokuratura Krajowa powołała Zespół do spraw przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji, a po wejściu w życie ustawy o ochronie sygnalistów (25 września 2024 r.) opublikowała zasady dotyczące zgłoszeń w tym zakresie. Świadczy to o trwającej pracy nad standardami i organizacją pracy, ale również potwierdza, że w obszarze tym istnieją nierozwiązane problemy systemowe. W debacie branżowej i publicystycznej wielokrotnie podnoszono zarzut, że mechanizmy te bywają wykorzystywane jako narzędzie wpływu na niezależnych prokuratorów. W prasie pojawiały się opisy spraw, w których wszczynanie postępowań dyscyplinarnych wobec prokuratorów miało związek z ich publicznymi wypowiedziami lub krytyką praktyk wewnętrznych. Przykładem są doniesienia o sprawie asesorki z Koszalina, gdzie zwrócenie uwagi na problemy w jednostce miało skutkować zarzutami dyscyplinarnymi. Takie przypadki, wraz z krytycznymi stanowiskami środowiska prokuratorskiego, w tym uchwałą Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex super omnia” z grudnia 2024 r., pokazują, że sposób prowadzenia postępowań dyscyplinarnych nie tylko budzi wątpliwości co do zgodności z zasadą niezależności prokuratorskiej, ale może również wskazywać na poważne zaniedbania w zakresie ochrony praw prokuratorów i standardów państwa prawa.

Istotne znaczenie ma również decyzja Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, która wraz z Ministerstwem Sprawiedliwości poinformowała o zakończeniu roczników aplikacji i o rekrutacjach na stanowiska asesorskie w 2025 r., co w obliczu pilnej potrzeby uzupełniania braków kadrowych budzi poważne wątpliwości co do zasadności takiego rozwiązania.

Omówione zjawiska stanowią poważny problem społeczny, ponieważ mają bezpośredni wpływ na jakość pracy prokuratury, terminowość i koszty postępowań oraz przede wszystkim na zaufanie obywateli do państwa.

Wobec powyższego, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1743, z późn. zm.), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Ilu prokuratorów wyższego szczebla (krajowych, regionalnych, okręgowych) zostało delegowanych do prokuratur rejonowych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r., w tym poza miejsce zamieszkania, z wyszczególnieniem ich tytułów służbowych, podstaw delegacji oraz czasu jej trwania?
Ilu prokuratorów rejonowych w tym samym okresie zostało delegowanych do innych jednostek organizacyjnych prokuratury, z podaniem podstaw delegacji oraz okresu jej obowiązywania?
Ile postępowań dyscyplinarnych prowadzonych jest obecnie wobec prokuratorów, z wyszczególnieniem zarzucanych przewinień oraz liczby spraw w poszczególnych kategoriach przewinień?
Ile postępowań i jakiego rodzaju objął nadzorem prokurator krajowy w ww. okresie oraz jakie były przesłanki objęcia nadzorem tych spraw?
Ile postępowań i jakiego rodzaju objęła nadzorem Prokuratura Regionalna w Warszawie oraz Prokuratura Okręgowa w Warszawie w ww. okresie, wraz ze wskazaniem podstaw nadzoru?
Ile wakatów istnieje obecnie w jednostkach organizacyjnych prokuratury na terenie całego kraju oraz jaki jest podział na szczeble organizacyjne?
Jakie jest średnie obciążenie prokuratorów liczbą spraw w skali kraju oraz w okręgach warszawskim i gdańskim?
Ilu absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zostało powołanych rocznie na stanowiska asesorów oraz ilu następnie na stanowiska prokuratorów w latach 2024–2025?
Jakie rozwiązania legislacyjne w zakresie polityki kadrowej Prokuratura Krajowa proponuje ustawodawcy w celu zapewnienia stabilności kadrowej w prokuraturze?
Czy w Prokuraturze Krajowej rozważane jest przywrócenie modelu aplikacji sprzed utworzenia Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jako rozwiązania bardziej efektywnego szkoleniowo?
Ile osób wykonujących zawodów adwokata, radcy prawnego, notariusza oraz ze środowiska naukowego zostało powołanych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r. na stanowiska prokuratorskie?
Ile osób w ww. okresie zrezygnowało z wykonywania zawodu prokuratora i jakie były główne przyczyny tego zjawiska?
Ile skarg o mobbing i dyskryminację zostało zgłoszonych przez prokuratorów w ww. okresie, ile z nich zostało skierowanych do sądów pracy oraz jakie były ich rozstrzygnięcia, z podziałem na okręgi?
Ile spraw sądowych, w których jednostki prokuratury występowały jako pracodawca, odnotowano w ww. okresie, z jakich przyczyn były wytoczone i w których okręgach najczęściej?
Jakie praktyki i procedury antydyskryminacyjne oraz antymobbingowe zostały wdrożone w prokuraturze celem zapobiegania kierowaniu skarg w tym zakresie?
Ile zgłoszeń naruszeń prawa zostało odnotowanych w prokuraturze od wejścia w życie ustawy o sygnalistach, jakie zarzuty obejmowały te zgłoszenia i w jaki sposób zostały rozstrzygnięte?
Ilu prokuratorów zostało objętych tzw. delegacją w dół (z jednostek wyższego szczebla do prokuratur rejonowych), jakie posiadali doświadczenie i tytuły służbowe oraz jakie były przyczyny podjęcia decyzji o delegacji w okresie od 1 stycznia 2024 r. do daty datowania pisma?
Ilu prokuratorów wojskowych funkcyjnych zostało odwołanych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r. oraz jakie były przyczyny tych decyzji?
Jak obecnie sprawowany jest nadzór nad sprawami wojskowymi? Proszę o przedstawienie mechanizmów nadzoru i ocenę ich skuteczności.
Jakie stanowiska co do spraw wojskowych zajmował zastępca prokuratora generalnego do spraw wojskowych w ww. okresie?
Ile wolnych etatów w prokuraturze wojskowej istnieje obecnie (IX 2025 r.) oraz ile osób, z podaniem tytułów służbowych, zostało skierowanych do odbycia kursu oficerskiego w 2025 i 2026 r. w ramach korpusu aplikantów, asesorów i prokuratorów?
Ilu aplikantów, asesorów i prokuratorów wojskowych pełni obecnie służbę, z wyszczególnieniem struktury wiekowej i posiadanych kwalifikacji wojskowych?
Jak kształtuje się odpływ prokuratorów do innych zawodów prawniczych – ilu prokuratorów przeszło do adwokatury, radcostwa, notariatu, sądownictwa bądź administracji publicznej w latach 2024-2025?
Ile spraw prowadzonych przez prokuraturę przekroczyło ustawowe terminy postępowania przygotowawczego w latach 2024-2025 i jakie działania zostały podjęte w celu ograniczenia opóźnień?
Ilu prokuratorów zostało powołanych lub odwołanych ze stanowisk funkcyjnych (np. kierowniczych w jednostkach organizacyjnych) w ww. okresie oraz z jakich przyczyn?
Jakie środki przeznaczono na wydatki funkcyjne, specjalne oraz nagrody w Prokuraturze Krajowej, a także na dojazdy do i z miejsca zamieszkania osób funkcyjnych?
Proszę o wskazanie kalendarza prokuratora krajowego z września 2025 r. z wyszczególnieniem, w jakich miejscach przebywał na terenie kraju co do dnia i jakie sprawy związane z funkcjonowaniem prokuratury prowadził, z kim się spotykał?