w sprawie nowych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 28-02-2024
Szanowny Panie Pośle,
zjawisko wykorzystywania seksualnego małoletnich może wystąpić w każdym środowisku, a wykształcenie czy też poziom zamożności osoby pokrzywdzonej i sprawcy są tutaj bez znaczenia. Z praktyki wynika, że na wykorzystanie seksualne może być narażone każde dziecko, zarówno w świecie rzeczywistym, jak i w cyberprzestrzeni.[1]
Ustawą z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw[2] wzmocniono ochronę małoletnich. Od 15 lutego 2024 r. m.in. rozszerzony został obowiązek weryfikacji niekaralności zatrudnianych osób przed nawiązaniem z nimi stosunku pracy lub dopuszczeniem do działalności, w której będą miały kontakt z małoletnimi.
Ustawodawca wskazał, że informacja z Krajowego Rejestru Karnego dotyczy przestępstw określonych w rozdziale XIX (przeciwko życiu i zdrowiu) i XXV (przeciwko wolności seksualnej i obyczajności) Kodeksu karnego[3], w art. 189a (handel ludźmi) i art. 207 (znęcanie się) Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii[4], lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.
Szczegółowe informacje o uzyskiwaniu informacji z Krajowego Rejestru Karnego zarówno drogą tradycyjną jak i elektroniczną przez obywateli polskich zamieszczone są na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości[5].
Podobnie w przypadku osób posiadających obywatelstwo innego państwa niż Polska, informacje o uzyskiwaniu informacji z Krajowego Rejestru Karnego udostępnione są na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości[6]. Dla pozyskiwania informacji z rejestrów karnych innych państw dla obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej został stworzony na podstawie decyzji ramowej Rady 2009/315/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie organizacji wymiany informacji pochodzących z rejestru karnego pomiędzy państwami członkowskimi oraz treści tych informacji - System ECRIS (Europejski system przekazywania informacji z rejestrów karanych). Biuro informacyjne Krajowego Rejestru Karnego pośredniczy w uzyskaniu informacji z rejestrów zagranicznych za pośrednictwem tego systemu informatycznego ECRIS. Zatem w przypadku osoby będącej obywatelem państwa członkowskiego UE, która ubiega się o uzyskanie zaświadczenia z polskiego rejestru karnego, rejestr, wydając informację ma ustawowy obowiązek zwrócić się z zapytaniem o taką osobę do państwa obywatelstwa osoby i otrzymaną informację z rejestru zagranicznego (w formie wydruku z systemu ECRIS) załączyć do informacji z polskiego rejestru karnego.
W sytuacji, gdy dane państwo nie prowadzi tego typu rejestru osoba dopuszczana do pracy z małoletnimi składa pracodawcy oświadczenie stwierdzające ten fakt oraz potwierdzające niekaralność tej osoby za przestępstwa wymienione w powyższych przepisach.
Ministerstwo Edukacji i Nauki współpracuje z Ministerstwem Sprawiedliwości m.in. w zakresie standardów ochrony małoletnich. Mając na uwadze ewentualne zapytania dyrektorów jednostek systemu oświaty oraz organizatorów wypoczynku, które mogą powstać podczas wdrażania nowych obowiązków, Minister Edukacji wystąpi o interpretację w indywidualnych rozstrzygnięciach. Praktyczne stosowanie prawa w postaci bazy pytań i odpowiedzi zostanie upowszechnione na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej, aby do wszystkich odpowiedzialnych za bezpieczeństwo dzieci dotarły właściwe informacje.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1606.
[3] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17).
[4] Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600).
[5] https://www.gov.pl/web/krajowy-rejestr-karny/uzyskanie-informacji-z-krajowego-rejestru-karnego-droga-tradycyjna
i https://www.gov.pl/web/krajowy-rejestr-karny/uzyskiwanie-informacji-z-krajowego-rejestru-karnego-droga-elektroniczna3