do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie praktyk Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA oraz działań kierownictwa resortu dotyczących przywracania świadczeń emerytalno-rentowych byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL
Zgłaszający: Wojciech Michał Zubowski, Marcin Porzucek, Jarosław Krajewski, Michał Kowalski, Jan Michał Dziedziczak
Data wpływu: 29-09-2025
Z dostępnych danych prasowych oraz informacji środowisk emeryckich wynika, że od marca 2024 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA zaprzestał tzw. automatycznego wnoszenia apelacji w sprawach odwołań od decyzji wydanych na podstawie tzw. ustawy dezubekizacyjnej, a także wycofuje już złożone apelacje, co w praktyce skutkuje szybkim uprawomocnieniem się wyroków korzystnych dla skarżących i wypłatą znaczących wyrównań.
Jednocześnie minister spraw wewnętrznych i administracji szeroko stosuje art. 8a tzw. ustawy zaopatrzeniowej, który pozwala w „szczególnie uzasadnionych przypadkach” przywracać pełne świadczenia nawet bez wyroku sądowego. W przestrzeni publicznej mówi się o specjalnej procedurze w MSWiA, która umożliwia takie decyzje administracyjne.
Według danych przytaczanych w prasie (m.in. Rzeczpospolita, Prawo.pl) do końca 2024 r.:
• zrealizowano ponad 5,7 tys. prawomocnych wyroków,
• wypłacono ponad 1 mld zł wyrównań,
• wydano ponad 1 000 decyzji pozytywnych na podstawie art. 8a,
• resort szacuje łączny koszt skutków orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych na 2,5–3 mld zł w najbliższych latach.
Działania te rodzą istotne pytania o politykę obecnego rządu wobec osób objętych tzw. ustawą dezubekizacyjną, a także o wpływ na budżet państwa. W związku z tym proszę o odpowiedź na nastepujące pytania:
a. Jaka jest łączna kwota środków wypłaconych od 13 grudnia 2023 r. do dnia odpowiedzi w wyniku:
- wykonania prawomocnych wyroków sądowych przywracających świadczenia,
- decyzji administracyjnych wydanych na podstawie art. 8a ustawy dotyczącej zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy?
b. Jakie są prognozy kosztów w horyzoncie najbliższych 3 lat w związku z kontynuacją tych praktyk (wyrównania, odsetki, koszty procesowe, koszty obsługi)?
a. Ile apelacji od wyroków pierwszej instancji ZER MSWiA wycofał od marca 2024 r.?
b. Na jakiej podstawie prawnej i w oparciu o czyje decyzje kierownicze (zarządzenia, wytyczne) podejmowane są decyzje o cofnięciu apelacji?
c. Czy przewidywane są dalsze zmiany w polityce odwoławczej?
a. Ile decyzji na podstawie art. 8a zostało wydanych od 13 grudnia 2023 r. z podziałem na decyzje pozytywne, negatywne i umorzenia?
b. Jakie są najczęstsze przesłanki uznawane przez ministra za „szczególnie uzasadnione przypadki”?
c. Czy MSWiA prowadzi wewnętrzne wytyczne lub procedury szczególnego traktowania wniosków, o których mowa w art. 8a (potocznie nazywane „specjalną procedurą”)?
a. Jakie mechanizmy kontroli (wewnętrzne lub zewnętrzne) zapewniają, że decyzje administracyjne przyznające wysokie świadczenia są rzetelnie weryfikowane?
b. Czy ministerstwo zamierza publikować cykliczne, jawne raporty o kosztach finansowych i liczbie decyzji w tej sprawie?