Interpelacja nr 12573

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie utworzenia na Kahlenbergu w Wiedniu Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie

Zgłaszający: Barbara Bartuś

Data wpływu: 29-09-2025

Kahlenberg zajmuje miejsce szczególne w polskiej historii i tradycji narodowej. To właśnie stamtąd 12 września 1683 roku król Jan III Sobieski wyruszył, by poprowadzić wojska Rzeczypospolitej i sprzymierzonych do wielkiego zwycięstwa nad Imperium Osmańskim pod Wiedniem. Zwycięstwo to ocaliło chrześcijańską Europę przed dalszą ekspansją turecką i na trwałe wpisało imię Polski w dzieje obrony cywilizacji zachodniej.

Kościół św. Józefa na Kahlenbergu od pokoleń pełni ważną rolę nie tylko jako świątynia, ale także jako centrum duchowe, historyczne i patriotyczne Polaków mieszkających w Austrii. To tam odbywają się uroczystości religijne i narodowe, gromadzące Polonię i przypominające o chlubnym dziedzictwie Rzeczypospolitej.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 19 lipca 2001 roku przyjął uchwałę, w której jednoznacznie potwierdzono wyjątkową rolę Kahlenbergu jako „narodowego Sanktuarium Patriotyzmu”. Podkreślono w niej, że miejsce to jest symbolem zwycięstwa, nadziei, wiary i umiłowania wolności, a troska o nie powinna być powinnością państwa polskiego.

Na Kahlenbergu znajdują się bezcenne zbiory muzealne zgromadzone przez księży zmartwychwstańców, obejmujące pamiątki związane z odsieczą wiedeńską, postacią króla Jana III Sobieskiego, a także eksponaty dotyczące marszałka Józefa Piłsudskiego i św. Jana Pawła II. Te relikwie naszej historii i tożsamości narodowej mają ogromne znaczenie dla kultywowania pamięci o Rzeczypospolitej i jej roli w dziejach Europy.

Dziś opiekę nad sanktuarium i zbiorami sprawuje ks. Roman Krekora CR, rektor i kustosz miejsca, który z wielkim oddaniem podtrzymuje tradycję i pamięć historyczną. Jednak skala potrzeb i znaczenie tego miejsca wymagają zaangażowania państwa polskiego – zarówno pod względem organizacyjnym, jak i finansowym.

Grupa Inicjatywna w Podegrodziu, z panem Leszkiem Konstantym, Janem Platą i Jackiem Maciuszkiem na czele, od lat apeluje o powołanie na Kahlenbergu oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie. Taka inicjatywa byłaby naturalnym i koniecznym dopełnieniem obowiązku państwa wobec dziedzictwa narodowego. Wnioski w tej sprawie zostały już złożone w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego – m.in. 24 maja 2024 roku, wraz ze szczegółowym uzasadnieniem i opisem historycznym.

Utworzenie Oddziału Muzeum Narodowego na Kahlenbergu byłoby nie tylko formą trwałego zabezpieczenia zbiorów i należytej opieki nad nimi, lecz także świadectwem odpowiedzialności państwa polskiego wobec przyszłych pokoleń. Byłoby to również ważnym elementem budowania polskiej obecności i dumy narodowej w sercu Europy.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na pytania:

  1. Z jakich przyczyn Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotychczas odmawia utworzenia Oddziału Muzeum Narodowego na Kahlenbergu, mimo przyjętej przez Sejm RP uchwały z dnia 19 lipca 2001 roku?
  2. Dlaczego resort nie podejmuje się finansowania tego miejsca pamięci narodowej, które ma fundamentalne znaczenie dla historii i tożsamości Polaków w kraju i za granicą?
  3. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjąć konkretne działania zmierzające do objęcia Kahlenbergu opieką państwową i zabezpieczenia finansowania funkcjonowania oddziału muzeum narodowego w tym miejscu?