do ministra zdrowia
w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 02-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi sygnałami od pacjentów, lekarzy i organizacji społecznych dotyczącymi niewystarczającego monitorowania skutków farmakoterapii psychiatrycznej zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie potrzeby stworzenia nowoczesnego, precyzyjnego i szczegółowego systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii.
Obecnie dane zbierane i publikowane w Polsce są bardzo ogólnikowe, co uniemożliwia realną ocenę skutków stosowania leków psychiatrycznych. Brakuje m.in.:
– danych dotyczących prób samobójczych w kontekście stosowania leków (ile prób miało miejsce przed rozpoczęciem farmakoterapii, a ile po jej rozpoczęciu; ile samobójstw dokonano przed, a ile po włączeniu leków),
– danych o czasie trwania farmakoterapii (ile lat pacjent przyjmował dany lek),
– danych o sytuacji zawodowej pacjentów w kontekście leczenia farmakologicznego,
– danych o innych problemach zdrowotnych towarzyszących leczeniu psychiatrycznemu.
Brak tych informacji nie pozwala na rzetelną ocenę wpływu leczenia farmakologicznego na życie pacjentów.
Dodatkowe problemy wymagające interwencji to brak badań diagnostycznych przed wdrożeniem leczenia. Pacjenci przed rozpoczęciem farmakoterapii nie mają wykonywanych podstawowych badań, takich jak: obrazowe badania mózgu (SPECT, PET, MRI), badania hormonów, tarczycy, układu krążenia czy badania krwi w kierunku niedoborów witamin i minerałów. Brak takich procedur powoduje, że leczenie często jest prowadzone "w ciemno", bez sprawdzenia możliwych przyczyn problemów zdrowotnych (np. infekcje pasożytnicze, zaburzenia hormonalne).
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje stworzenie centralnego systemu gromadzenia i analizy danych dotyczących farmakoterapii psychiatrycznej w Polsce?
2. Czy jest planowane wprowadzenie obowiązkowych badań diagnostycznych (obrazowych, hormonalnych, metabolicznych) przed rozpoczęciem leczenia psychiatrycznego?
3. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu monitorowania i publikowania danych o długoterminowych skutkach ubocznych stosowania leków psychiatrycznych?
4. Czy jest rozważane ograniczenie stosowania środków przymusu bezpośredniego w szpitalach psychiatrycznych i wprowadzenie bardziej humanitarnych standardów leczenia?
5. Czy ministerstwo przewiduje stworzenie funduszu odszkodowawczego dla osób poszkodowanych w wyniku działań niepożądanych leków psychiatrycznych?
6. Jakie kroki zostaną podjęte, aby orzecznictwo sądowo-psychiatryczne oraz komisje ZUS opierały się na rzetelnych badaniach medycznych, a nie wyłącznie na ocenie klinicznej oraz jakie kroki zostaną podjęte, aby badania psychiatryczne wymagały pełnej wcześniejszej diagnostyki medycznej?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia widzi problem braku dowodów naukowych na genetyczne podłoże tzw. chorób psychicznych?