do ministra obrony narodowej
w sprawie ryzyka dla obronności państwa wynikającego z braku uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy między gm. Hel a resortem obrony narodowej dla nieruchomości znajdujących się w II i III strefie bezpieczeństwa terenu zamkniętego Hel - Cypel (działka nr 667)
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 03-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Półwysep Helski, a w szczególności helski cypel, stanowi obszar o strategicznym znaczeniu obronnym i obserwacyjnym polskiego wybrzeża. Procedury planistyczne i decyzje administracyjne podejmowane w tym rejonie muszą być w pełni zgodne z wymogami bezpieczeństwa narodowego. Brak uzgodnień z wojskiem lub wydawanie decyzji bez ich przeprowadzenia stwarza realne ryzyko powstania zabudowy, która mogłaby ograniczyć możliwości operacyjne Sił Zbrojnych RP i obniżyć skuteczność aktualnie modernizowanego stanowiska radarowego nr 27 (Morski Oddział Straży Granicznej i Marynarka Wojenna).
Jednocześnie Hel pozostaje gminą o wysokim potencjale turystycznym i inwestycyjnym, co generuje presję na wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w warunkach braku planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów powojskowych od ponad 20 lat. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe prowadzenie procedur administracyjnych, w tym uzgadnianie projektów decyzji z resortem obrony narodowej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Z dostępnych informacji wynika, że dla kompleksu wojskowego Hel – Cypel ustalona została protokołem Komisji Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr 2/2020 z dnia 14.04.2020 r. strefa II i strefa III, dla obszaru wymienionego w decyzji MON nr 38/MON z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie ustalenia obszarów zamkniętych (załącznik nr 1, poz. 527), tj. działki nr 667 w Helu.
Ponadto, w oparciu o wystąpienie pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli (znak LGD.410.005.05.2023) stwierdzono brak prowadzonych uzgodnień wynikających z obowiązywania stref bezpieczeństwa II i III dla działki nr 667 i ich oddziaływania na nieruchomości znajdujące się w pasie nabrzeżnym. Zgodnie z informacjami ujawnionymi przez kontrolerów NIK gmina Hel – realizując zapisy studium – w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 20 lipca 2023 r. wysyłała projekty decyzji o warunkach zabudowy do właściwych organów (Urząd Morski w Gdyni, PGW Wody Polskie, PGL Lasy Państwowe, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska), jednak pomijała resort obrony narodowej.
Burmistrz w wydanych decyzjach uwzględniał uwagi wspomnianych instytucji, natomiast brakowało w nich wymaganego uzgodnienia z MON (LGD.410.005.05.2023, s. 7 i akta kontroli, s. 162–224).
Tym samym wysoce prawdopodobne jest, iż burmistrz Helu i gmina Hel uchylały się od obowiązku uzgodnienia projektów decyzji o warunkach zabudowy z ministrem obrony narodowej (RZI Gdynia), pomimo obowiązku wynikającego z art. 53 ust. 4 pkt 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.). Może to świadczyć o tym, że nie zrealizowano obowiązku opiniowania i uzgadniania wniosków dotyczących ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, których obszar oddziaływania obejmuje nieruchomości pozostające we władaniu resortu obrony narodowej lub zlokalizowane w obszarze stref ochronnych terenów zamkniętych (par. 4 ust. 4 decyzji nr 105/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 sierpnia 2021 r. w sprawie realizacji w resorcie obrony narodowej zadań z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego). Okoliczność ta w sposób istotny i negatywny wpływa na obronność kraju. Rodzi to poważne wątpliwości co do ważności wydanych przez gminę Hel decyzji o warunkach zabudowy, a także decyzji administracyjnych wydawanych na ich podstawie, w tym pozwoleń na budowę, które mogą być obarczone wadliwością prawną.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra w trybie pilnym z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej posiada wiedzę o wydawaniu przez gminę Hel decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości położonych w II i III strefie bezpieczeństwa bez wymaganych uzgodnień z wojskiem?
2. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej uzgadniało projekty decyzji o warunkach zabudowy, pozwoleń budowlanych lub decyzji o planowanej wycince drzew na działkach sąsiednich, znajdujących się w promieniu 300 metrów od granicy działki nr 667, tj.:
a) budowa Centrum Rewitalizacji Zdrowia Hel Happiness (budynek hotelowy), budowa budynku z apartamentami do wynajęcia, budowa garażu wielopoziomowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą – działki nr 35/19 (189 m) i 577/2 (193 m) przy ul. Kuracyjnej w Helu, decyzja z dnia 15.03.2021 r., nr RGK.6730.17.2020 oraz pozwolenie budowlane nr 40108/2023;
b) działki nr 525/1 (186 m) – pozwolenie nr 2459/2021, 524/1 i 526/5 – pozwolenie nr 10100/2024, nr 35/18, 523/10 (161 m), 185/3, 184/3, 581/7 – pozwolenie nr 3736/2024 (270 m).
3. Czy w związku z ujawnionym brakiem uzgodnień oraz treścią protokołu z 2020 r. MON podejmie działania w trybie pilnym zmierzające do usunięcia wad prawnych wydanych decyzji o warunkach zabudowy w sąsiedztwie działki nr 667, w zasięgu stref bezpieczeństwa II i III?
4. Zważywszy, że informacja o planowanej wycince drzew na helskim cyplu wywołała ogólnopolską dyskusję i szeroki sprzeciw społeczny, czy MON w trybie pilnym uruchomi procedury nadzorcze i zaskarży decyzje gminne obarczone wadą prawną z powodu braku wymaganych uzgodnień?
5. Jakie środki zaradcze planuje MON, aby w przyszłości wyeliminować podobne przypadki i zapewnić pełną zgodność procedur gminnych z wymogami obronności państwa, w sytuacji gdy brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego?
6. Ile wniosków o uzgodnienie projektów decyzji o warunkach zabudowy w II i III strefie bezpieczeństwa terenu zamkniętego Hel – Cypel (działka nr 667) wpłynęło do resortu obrony narodowej w latach 2017–2024?
7. W ilu przypadkach wnioski te zostały rozpatrzone pozytywnie, a w ilu negatywnie?
8. Jaki jest średni czas oczekiwania na wydanie uzgodnienia przez właściwe jednostki wojskowe?
9. Czy przewidziane są zmiany legislacyjne mające na celu wzmocnienie nadzoru nad procesem uzgodnień w gminach, w których znajdują się tereny zamknięte i strefy bezpieczeństwa wojska?
Zważywszy na szczególną wagę przedmiotowego obszaru dla obronności Polski, sprawa wymaga pilnej interwencji resortu.
Z poważaniem
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP