w sprawie przestrzegania norm prawnych przez prezesów i członków samorządowych kolegiów odwoławczych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 29-10-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12707 Pana Posła Władysława Dajczaka w sprawie przestrzegania norm prawnych przez prezesów i członków samorządowych kolegiów odwoławczych – skierowaną do prezesa Rady Ministrów, a następnie przekazaną[1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w celu udzielenia odpowiedzi, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W latach 2023-2024 Departament Kontroli Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) przeprowadził 4 kontrole w samorządowych kolegiach odwoławczych[2], w tym: w 2023 r. - 3 kontrole (w SKO w Wałbrzychu, Rzeszowie i Poznaniu), natomiast w 2024 r. – 1 kontrolę (w SKO w Lublinie). W 2025 r. zaplanowano 3 kontrole. Obecnie w trakcie realizacji są kontrole w SKO w Bielsku–Białej oraz w SKO w Koszalinie, natomiast w trakcie przygotowywania - kontrola w SKO w Gdańsku.
W przypadku 5 kontroli (w SKO w Wałbrzychu, Poznaniu, Lublinie, Bielsku-Białej i Koszalinie) zakresem przedmiotowym objęto m.in. kwestię przestrzegania przez członków ww. kolegiów przepisów prawa dotyczących zakazu zajmowania określonych stanowisk i prowadzenia działalności gospodarczej, jak również zakazu przynależności do partii politycznej oraz prowadzenia działalności politycznej. Natomiast w przypadku 1 kontroli (przeprowadzonej w SKO w Rzeszowie) sprawdzono stan i sposób realizacji zaleceń pokontrolnych sformułowanych po kontroli przeprowadzonej w 2022 r. nt.: Organizacja i warunki pracy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie określonym w art. 3a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz przestrzeganie trybu i wymogów wyłaniania kandydatów na członków Kolegium. Przedmiotowa kontrola obejmowała m.in. przestrzeganie przez etatowych członków Kolegium zakazów określonych w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych[3] oraz art. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne[4].
Na potrzeby prowadzonych kontroli etatowi członkowie SKO (w tym prezesi i wiceprezesi SKO) złożyli oświadczenia o przestrzeganiu przez nich (w kontrolowanych okresach czasu) zakazów, wynikających z art. 7 ust. 8, art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o sko oraz art. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie dotyczącym prowadzenia działalności gospodarczej/pełnienia funkcji, o których mowa w art. 4, w okresie zajmowania stanowisk lub pełnienia funkcji, a także o prowadzeniu lub nieprowadzeniu dodatkowej działalności zarobkowej. W przypadku 5 kontroli (w SKO w Wałbrzychu, Poznaniu, Lublinie, Bielsku-Białej i Koszalinie) również pozaetatowi członkowie SKO złożyli oświadczenia o przestrzeganiu przez nich przepisów art. 9 ust. 1 ustawy o sko. Złożone przez członków SKO oświadczenia podlegały analizie w trakcie prowadzonych kontroli. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kierownikom jednostek kontrolowanych wydawane były stosowne zalecenia pokontrolne.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w ramach prowadzonych kontroli nie analizowano oświadczeń o stanie majątkowym składanych przez prezesów, wiceprezesów oraz etatowych członków SKO. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej do dokonywania analizy danych zawartych w oświadczeniach o stanie majątkowym, składanych przez osoby zatrudnione w SKO (tj. wiceprezesów i etatowych członków SKO), uprawnieni są kierownicy ww. jednostek (tj. prezesi SKO).
Z kolei prezesi SKO składają oświadczenia o stanie majątkowym ministrowi spraw wewnętrznych i administracji. W celu dokonywania ich analizy minister spraw wewnętrznych i administracji, na podstawie art. 7 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów[5], wydał zarządzenie w sprawie powołania Zespołu do dokonywania analizy oświadczeń o stanie majątkowym składanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej osoba odbierająca oświadczenie o stanie majątkowym dokonuje analizy zawartych w nim danych. Analiza polega na porównaniu treści analizowanego oświadczenia z treścią uprzednio złożonych oświadczeń.
Odnosząc się do kolejnego pytania Pana Posła, uprzejmie informuję, że w MSWiA nie dokonuje się analizy porównawczej oświadczeń majątkowych z deklaracjami podatkowymi PIT. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej nie wskazuje katalogu czynności, które należy wykonać obligatoryjnie dokonując analizy złożonych oświadczeń majątkowych. Kierujący pracami ww. Zespołu do dokonywania analizy oświadczeń o stanie majątkowym składanych ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, tj. przewodniczący Zespołu lub w czasie jego nieobecności zastępca przewodniczącego Zespołu, może występować do prezesów SKO o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień w związku ze złożonymi oświadczeniami.
Wymaga podkreślenia, że oświadczenia majątkowe prezesów SKO są analizowane pod kątem naruszeń zakazów wynikających z art. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej. W latach 2023-2025 nie stwierdzono ww. naruszeń w złożonych oświadczeniach.
Jednocześnie pragnę wskazać, stosownie do informacji przekazanych przez prezesa SKO w Poznaniu, że Prokuratura Okręgowa w Poznaniu 8 Wydział do spraw Wojskowych prowadzi śledztwo w kierunku niedopełnienia obowiązków służbowych przez członka SKO w Poznaniu, w związku z zaniechaniem rozpoznania odwołań ustalonych osób fizycznych lub ich pełnomocników od decyzji o naliczeniu opłaty adiacenckiej i działanie w ten sposób na szkodę interesu publicznego i prywatnego ustalonych jednostek samorządu terytorialnego, tj. o czyn z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny[6] (sygn. akt 3032-8.Ds.14.2025).
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Zgodnie z właściwością, pismem z 15 października 2025 r. Pana Jakuba Stefaniaka – sekretarza stanu, zastępcy szefa Kancelarii prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.665.2025.
[2] Dalej: SKO.
[3] Dz. U. z 2018 r. poz. 570, dalej: ustawa o sko.
[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 499, dalej: ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej.
[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 780.
[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 383.