w sprawie wprowadzenia systemowego wsparcia psychologicznego dla strażaków ochotników OSP, a także ratowników GOPR, WOPR i innych organizacji społecznych uczestniczących w akcjach ratowniczych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 03-11-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12725 Pana Posła Łukasza Horbatowskiego oraz grupy Posłów[1] w sprawie wprowadzenia systemowego wsparcia psychologicznego dla strażaków ochotników OSP, a także ratowników GOPR, WOPR i innych organizacji społecznych uczestniczących w akcjach ratowniczych, uprzejmie przedstawiam informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W pierwszej kolejności pragnę zapewnić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) dostrzega wagę zagadnień podniesionych w niniejszym wystąpieniu, a także docenia inicjatywę poselską w ww. zakresie.
W tym miejscu warto wyjaśnić, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, kierujący działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[2], sprawuje nadzór odpowiednio nad ochroną przeciwpożarową oraz ratownictwem górskim i wodnym. Jednakże Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie nadzoruje[3], w rozumieniu podległości służbowej, jednostek ochotniczych straży pożarnych, jak również GOPR, WOPR, gdyż ww. podmioty - jako stowarzyszenia (organizacje pozarządowe) - są podmiotami niezależnymi i prowadzą działalność na podstawie swojego statutu oraz obowiązującego prawa.
Pragnę jednocześnie wskazać, w odniesieniu do druhów OSP z jednostek włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, że w uzasadnionych przypadkach, zwykle związanych z trudniejszymi zdarzeniami (interwencjami), ww. osoby są również obejmowane pomocą psychologów Państwowej Straży Pożarnej.
Natomiast nie jest możliwe pełne (systemowe) objęcie druhów OSP, ratowników GOPR i WOPR pomocą w podobnej formie jak przykładowo strażaków PSP w oparciu o obecne zasoby.
Odnosząc się z kolei do zagadnienia dotyczącego możliwości stworzenia sieci lokalnych punktów wsparcia psychologicznego dla strażaków ochotników i ratowników warto wskazać, że inicjatywy lokalne pozostają w gestii samorządów (gminnych i powiatowych), zgodnie z ich kompetencjami ustawowymi. Stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[4] współpraca i działalność na rzecz organizacji pozarządowych należy do zadań własnych gminy. Jednocześnie w świetle art. 4 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym[5] do wykonywania zadań publicznych o charakterze ponadgminnym właściwy jest powiat.
Warto przy tym wskazać na przepis art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach[6], zgodnie z którym nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy odpowiednio do wojewody właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia – w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego oraz starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia – w zakresie nadzoru nad innymi niż ww. wymienione stowarzyszeniami, a także przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa[7] stanowiący, że samorząd województwa, przy formułowaniu strategii rozwoju województwa i realizacji polityki jego rozwoju, współpracuje w szczególności m.in. z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.[8]
Jednocześnie w kontekście przedstawionych w niniejszym wystąpieniu informacji, należy wyjaśnić, że w resorcie spraw wewnętrznych i administracji nie jest planowane utworzenie specjalnego programu finansowanego z budżetu państwa w zakresie pomocy psychologicznej dla grup osób wymienionych w interpelacji.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Państwa Posłów: Marka Jana Chmielewskiego, Zdzisława Gawlika, Bartosza Zawiei, Sylwii Bielawskiej, Iwony Małgorzaty Krawczyk, Jacka Niedźwiedzkiego, Adama Krzemińskiego, Marcina Józefaciuka, Patryka Gabriela oraz Michała Jarosa.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1275.
[3] Wykaz organów podległych lub nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiera załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 738). Natomiast obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 października 2023 r. (M. P. poz. 1128) określa wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji lub przez niego nadzorowanych.
[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153.
[5] Dz. U. z 2024 r. poz. 107, z późn. zm.
[6] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261.
[7] Dz. U. z 2025 r. poz. 581.
[8] Dz. U. z 2025 r. poz. 1338.