Interpelacja nr 12803

do ministra energii

w sprawie kwalifikacji ciepła wytwarzanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów

Zgłaszający: Zdzisław Gawlik, Anna Sobolak, Renata Rak, Henryk Szopiński

Data wpływu: 09-10-2025

Szanowna Pani Minister,

zwracamy się z uprzejmą prośbą o podjęcie kwestii kwalifikacji jako ciepła odpadowego ciepła wytwarzanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów (ITPO), funkcjonujących jako spalarnie odpadów.

Zagadnienie to jest niezwykle istotne dla realizacji celów klimatycznych Polski, zwiększenia efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych, zapewnienia ich zgodności z unijnymi wymogami, a także dla zabezpieczenia finansowania modernizacji sektora ciepłowniczego ze środków publicznych.

W świetle komunikatu Komisji Europejskiej z dnia 2 września 2024 r. (C(2024)5043) to państwa członkowskie decydują, czy takie źródła mogą zostać uznane za odpadowe – a więc Polska ma pełne prawo do samodzielnego uregulowania tej kwestii.

Według komunikatu KE ciepło wytworzone w spalarni odpadów może być uznane za odpadowe, jeśli nie stanowi głównego celu procesu, w którym zostało wytworzone. Do ustalenia, czy ciepło jest produktem ubocznym, państwa członkowskie mogą na przykład odnieść się do celu instalacji lub rodzaju pozwolenia na działalność uzyskanego przez dany zakład. Komisja Europejska nie daje zatem jednoznacznej odpowiedzi, pozostawiając państwom członkowskim pole do samodzielnego rozstrzygnięcia na gruncie prawa krajowego.

Francja, Niemcy i Austria już to zrobiły, tworząc warunki konkurencyjne dla swoich systemów ciepłowniczych i gospodarki. Polska, niestety, nadal nie podjęła decyzji legislacyjnej, co utrudnia transformację ciepłownictwa i blokuje dostęp do środków z KPO, funduszy unijnych i programów wsparcia dla samorządów i przedsiębiorstw.

Tymczasem ciepło z ITPO:

• jest produktem ubocznym procesu utylizacji odpadów,
• bez podłączenia do sieci pozostałoby zmarnowane,
• spełnia definicję „ciepła odpadowego” nawet w przypadku zastosowania kogeneracji – co potwierdzają interpretacje systemowe i praktyka unijna.

Powyższe uzasadniania rozważenie zmiany w zakresie regulacji prawnych w tym zakresie. Wydaje się że możliwym rozwiązaniem jest zmiana w zakresie art. 159 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez wskazanie, że energię odzyskiwaną w procesie termicznego przekształcania odpadów w spalarniach odpadów w postaci ciepła, uznaje się za ciepło odpadowe, jeżeli spełnione są warunki techniczne zakupu ciepła odpadowego, wydane na podstawie przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Taka zmiana mogłaby ułatwić spełnienie wymogów RED III i EED bez kosztownego rozwoju OZE oraz wpłynąć na zmniejszenie kosztów transformacji.

Powyższe rozwiązanie byłoby korzystne także dla samorządów oraz mieszkańców, ponieważ miałoby wpływ na niższe koszty dla mieszkańców oraz na zmniejszenie emisji CO₂.

Uznanie przez ustawodawcę polskiego ciepła odzyskiwanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów (ITPO) za ciepło odpadowe byłoby więc uzasadnione i potrzebne.

Dlatego też prosimy Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy o odpadach, która jednoznacznie określi, że ciepło z ITPO może zostać uznane za ciepło odpadowe?
2. Czy Polska przewiduje skorzystanie z analogicznych rozwiązań jak Austria, Niemcy czy Francja?
3. Jakie działania podejmie ministerstwo, aby zabezpieczyć efektywność systemów ciepłowniczych i dostęp do finansowania dla samorządów, które współpracują z ITPO?
4. Czy ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu tej zmiany na koszty transformacji energetycznej, dostępność środków unijnych i konkurencyjność polskich miast?

Uprzejmie prosimy o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania, które mogą mieć istotny wpływ na kształtowanie polityki energetycznej i klimatycznej Polski oraz realizację unijnych celów zrównoważonego rozwoju.