Interpelacja nr 12887

do ministra zdrowia

w sprawie pilnego cofnięcia wysoce niezrozumiałej i nieetycznej decyzji dyrekcji Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Szczecinie dotyczącej likwidacji terenowych oddziałów krwiodawstwa w Świnoujściu i Gryficach

Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk

Data wpływu: 14-10-2025

Szanowna Pani Minister!

Dyrekcja Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Szczecinie poinformowała, że od 7 października 2025 r. zamknięte zostaną terenowe oddziały krwiodawstwa w Świnoujściu (Szpital Miejski) i Gryficach (szpital wojewódzki). Według analiz RCKiK decyzja o zamknięciu placówki została podjęta na podstawie przesłanek ekonomicznych, spadku liczby krwiodawców oraz problemów kadrowych.

Krwiodawstwo w Polsce jest oparte na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi. Krew pobierana jest od dawców krwi w centrach krwiodawstwa i krwiolecznictwa (RCKiK) i oddziałach terenowych oraz w mobilnych punktach poboru krwi, tzw. krwiobusach.

W 2024 roku funkcjonowały 23 centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa (w tym 21 regionalnych oraz 2 resortowe – po jednym w gestii Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) oraz 133 oddziały terenowe (w tym 7 w gestii MON). Łącznie honorowych krwiodawców w 2024 roku było 651,2 tys.

Szanowna Pani Minister!

Tak pięknie i prawdziwie się mówi o honorowych dawcach krwi! Ofiarują cząstkę siebie, bezcenny dar serca, by ratować drugiego człowieka. Oddają krew, której nie da się w żaden sztuczny sposób wyprodukować, a można się nią tylko podzielić. Albowiem jedyną fabryką krwi jest ludzki organizm. Celebrują siłę społeczności i solidarności w ratowaniu życia poprzez prosty akt oddawania krwi.

Cztery miesiące temu, 14 czerwca, na całym świecie ponownie obchodziliśmy Światowy Dzień Krwiodawcy z mottem w 2025 r.: „Oddaj krew, daj nadzieję – razem ratujemy życie”, wyrażając szczerą wdzięczność i serdeczne podziękowania dla wszystkich honorowych dawców krwi i organizatorów akcji honorowego oddawania krwi!

Tymczasem nagła decyzja RCKiK w Szczecinie o zamknięciu terenowych oddziałów (przyszpitalnych) w Świnoujściu i Gryficach w woj. zachodniopomorskim zaprzecza nie tylko idei szlachetnej misji honorowego krwiodawstwa, ale także uchybia godności honorowych dawców krwi tych oddziałów oraz ich organizatorów!

W tej ważnej kwestii – decydującej niejednokrotnie o życiu pacjentów – ekonomia NIE może być ważniejsza! To igranie ze zdrowiem i życiem ludzkim!

Wojewódzki szpital w Gryficach to wysoce specjalistyczna i renomowana placówka medyczna z działającym SOR i całodobowym lądowiskiem, ogólnopolskim centrum leczenia oparzeń oraz wieloma oddziałami zabiegowymi, podobnie Szpital Miejski w Świnoujściu – z nowoczesnym blokiem operacyjnym, odziałem położniczo-ginekologicznym i stacją dializ.

Szanowna Pani Minister!

Mobilne punkty poboru krwi to piękna idea i doskonałe uzupełnienie honorowego oddawania krwi w mniejszych miejscowościach leżących w pewnej odległości od regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa, jak i ich oddziałów terenowych. W dużych miastach, gdzie funkcjonują regionalne i terenowe oddziały, znakomicie sprawdzają się one w organizowaniu zbiórek krwi w dniach wolnych od pracy! Superdobrym rozwiązaniem jest organizowanie wyjazdów krwiobusem podczas różnych wydarzeń, takich jak festyny, dożynki czy imprezy firmowe, co przyczynia się do wzrostu liczby dawców.

Jednak krwiobusy nie powinny zastępować (!) – ani być swoistym wytłumaczeniem likwidacji – terenowych oddziałów krwiodawstwa i krwiolecznictwa, tym bardziej zlokalizowanych w dużych szpitalach – wojewódzkim szpitalu (jak ma to miejsce w Gryficach) czy też w Szpitalu Miejskim (Świnoujście).

Ponadto tylko 3 akcje honorowego oddawania krwi z wykorzystaniem mobilnych punktów poboru krwi (krwiobusów) w październiku 2025 r. na terenie woj. zachodniopomorskiego w 42 miejscach są zaplanowane w dzień wolny od pracy (niedziela!?), i to w mniejszych miejscowościach, a nie w dużych miastach!

Mając jeszcze w pamięci poważne trudności (początkowy brak zgody RCKiK w Szczecinie z uwagi na zaprogramowany preliminarz wyjazdów krwiobusa) w zakresie utworzenia stacjonarnego (przyszpitalnego) punktu krwiodawstwa w jednym z powiatowych miast naszego województwa, można sądzić, że w naszym województwie priorytetem są krwiobusy, a nie terenowe stacjonarne (przyszpitalne ) oddziały krwiodawstwa i krwiolecznictwa.

1. Czy Pani Minister w trybie pilnym spowodowuje cofnięcie nieetycznej i niezrozumiałej decyzji pani dyrektor RCKiK w Szczecinie dotyczącej nagłej likwidacji terenowych oddziałów krwiodawstwa i krwiolecznictwa w Świnoujściu (Szpital Miejski) i w Gryficach (wojewódzki szpital) w woj. zachodniopomorskim (w istocie zaprzeczającej szlachetnej idei i pięknej misji honorowych dawców krwi i uchybiającej organizatorom akcji humanitarnego i bezpłatnego oddawania krwi)?

2. Ile jest krwiobusów w Polsce (z rozbiciem na poszczególne województwa)? Jaki jest ogólny i roczny koszt ich funkcjonowania (również z podziałem na województwa)?

3. Jakie są algorytm i logistyka organizowania wyjazdowych akcji honorowego oddawania krwi na terenie województwa zachodniopomorskiego?

4. Krwiobusy doskonale realizują swoją rolę, ale jako uzupełnienie regionalnych i terenowych oddziałów krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Odnosimy jednak wrażenie, że przynajmniej w woj. zachodniopomorskim postanowiono de facto zastąpić nimi stacjonarne (w tym przyszpitalne) terenowe oddziały krwiodawstwa, co jest tyleż niezrozumiałe, co nieodpowiednie i wypaczające dotychczasową strukturę i organizację honorowego krwiodawstwa w Polsce! Zatem czy jest możliwe „per analogiam”, by Ministerstwo Zdrowia – także w sposób nieodpowiedni i nagły – zwiększyło liczbę wyjazdów dentobusów, które będą zastępowały gabinety stomatologiczne w każdej szkole (nawet w dużych miastach), lub liczbę mammobusów, które będą wypierały diagnostykę mammografii szpitalnej?