do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią i celami
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 14-10-2025
Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą coraz częstszych przypadków finansowania działalności polskich uczelni przez zagraniczne instytucje – w tym fundacje powiązane z rządami państw obcych, zwłaszcza z Republiką Federalną Niemiec.
Zaniepokojenie budzi fakt, że w ramach tych zagranicznych grantów realizowane są projekty badawcze z zakresu historii, polityki, ideologii, edukacji, tzw. społeczeństwa obywatelskiego, migracji i tożsamości narodowej – czyli obszarów niezwykle wrażliwych i strategicznych z punktu widzenia suwerenności Rzeczypospolitej.
Wiele z tych projektów odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą państwową. Tymczasem wiadomo, że niektóre z zagranicznych fundacji i instytucji, które finansują polskie uczelnie, mają jednoznacznie określoną agendę ideologiczną i polityczną – często sprzeczną z polską racją stanu i naszą polityką historyczną.
Dlatego zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada wykaz zagranicznych grantów, projektów i programów finansowanych przez podmioty spoza Polski, realizowanych na polskich uczelniach publicznych i niepublicznych od dnia 13 grudnia 2023 roku do dnia dzisiejszego?
Czy uczelnie mają obowiązek zgłaszania tych projektów do ministerstwa? Jeśli tak – jaka jednostka prowadzi rejestr i kto odpowiada za ich weryfikację?
Czy istnieje jakakolwiek kontrola państwowa nad tematyką, zakresem i treścią projektów badawczych finansowanych przez zagraniczne instytucje?
Czy resort nauki ma wiedzę o tym, jakie państwa i organizacje najczęściej finansują projekty na polskich uczelniach?
Czy ministerstwo monitoruje wpływ zagranicznego finansowania na kształtowanie przekazu historycznego i ideologicznego w obrębie uczelni wyższych?
Wnoszę o przekazanie pełnej, szczegółowej listy zagranicznych grantów i projektów realizowanych na polskich uczelniach od dnia 13 grudnia 2023 roku, zawierającej:
- nazwę uczelni i jednostki organizacyjnej,
- temat projektu,
- nazwę finansującej instytucji zagranicznej,
- kto jest beneficjentem,
- wysokość przyznanych środków,
- okres realizacji projektu.
Zwracam uwagę, że temat ten nie dotyczy tylko pieniędzy, ale także wpływu na kształt przyszłych elit, tożsamości narodowej i świadomości historycznej kolejnych pokoleń Polaków. Dlatego oczekuję konkretnej, tabelarycznej odpowiedzi, a nie ogólnikowego sprawozdania.