w sprawie działań podejmowanych przez resort w celu zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom polskim podczas protestów w Azji i Afryce w 2025 roku
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 07-11-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 12936 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie działań podejmowanych przez MSZ w celu zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom polskim podczas protestów w Azji i Afryce w 2025 roku przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania.
1. Jakie działania MSZ podjęło w celu zabezpieczenia obywateli polskich przebywających na Filipinach, w Nepalu, Kenii, na Madagaskarze oraz w Indonezji w czasie trwających tam w 2025 roku protestów i napięć społecznych?
Placówki zagraniczne, pod nadzorem MSZ, dokonały oceny sytuacji w poszczególnych krajach należących do ich kompetencji terytorialnych i podjęły przewidziane w tej sytuacji działania informacyjne zamieszczając następujące rodzaje ostrzeżeń dla obywateli polskich przebywających lub udających się do danego regionu:
• zmodyfikowane zostały informacje w profilach państw w zakładkach „Informacje dla podróżujących” na stronach internetowych poszczególnych placówek (Nepal/Ambasada RP w Nowym Delhi, Filipiny/Ambasada RP w Manili, Indonezja/Ambasada RP w Dżakarcie, Madagaskar/Ambasada RP w Nairobi),
• placówki zamieściły komunikaty z ostrzeżeniami w sekcji „Aktualności” na stronach internetowych placówek (Nepal, Kenia, Madagaskar),
• konsulowie opublikowali ostrzeżenia na kontach swoich placówek na platformie X (Nepal/Ambasada RP w Nowym Delhi, Indonezja/Ambasada RP w Dżakarcie, Kenia/Ambasada RP w Nairobi, Madagaskar/Ambasada RP w Nairobi), które pojawiły się także na koncie @Polakzagranica, prowadzonym przez MSZ.
2. Czy w związku z tymi wydarzeniami wprowadzono szczególne procedury alarmowe, rekomendacje lub ostrzeżenia konsularne? Jeśli tak, jakie środki zostały zastosowane w poszczególnych krajach?
Protesty i demonstracje w poszczególnych państwach wymagały opublikowania specjalnych komunikatów dla Polaków udających się turystycznie w te rejony. Placówki zamieściły je na stronach ambasad, a także w mediach społecznościowych. Należy zaznaczyć, że dla Nepalu, Filipin, Indonezji oraz dla Madagaskaru obowiązywał już poziom ostrzeżeń „zalecamy zachowanie szczególnej ostrożności” (2/4), a dla poszczególnych regionów tych państw także „odradzamy podróże, które nie są konieczne” (3/4). W przypadku Kenii obowiązywał poziom ostrzeżeń: „odradzamy podróże, które nie są konieczne”, a dla części kraju nawet „odradzamy wszelkie podróże” (4/4). Zmiana poziomu ostrzeżeń została zatwierdzona w przypadku Madagaskaru, gdzie podniesiono na kilka dni poziom ostrzeżeń do: „MSZ odradza wszelkie podróże”.
3. Czy w którymkolwiek z wymienionych państw konieczna była ewakuacja obywateli polskich, ich tymczasowe przeniesienie lub ograniczenie działalności placówek dyplomatycznych i konsularnych?
W ocenie MSZ i poszczególnych placówek nie było konieczności ewakuacji obywateli polskich w żadnym z wymienionych państw. Nie została również ograniczona działalność placówek dyplomatyczno-konsularnych w wymienionych krajach.
4. W jaki sposób ministerstwo monitoruje bezpieczeństwo Polaków w regionach objętych niepokojami społecznymi i jak przebiega współpraca z placówkami Unii Europejskiej oraz państw członkowskich w zakresie wspólnej reakcji kryzysowej?
Ministerstwo Spraw Zagranicznych podejmuje działania przewidziane w ramach swoich kompetencji i dostosowane do zaistniałej na danym terytorium (w danym kraju) sytuacji – po ocenie placówki oraz właściwych komórek MSZ. Ocena ta opiera się na analizie informacji niepublicznych, ostrzeżeń lokalnych centrów zarządzania kryzysowego, mediów danego kraju, obserwacji bezpośrednich pracowników placówki, kontaktach miejscowych w instytucjach i organizacjach funkcjonujących w danym państwie, spostrzeżeń konsulów honorowych, mediów społecznościowych, śledzeniu działań podejmowanych przez inne przedstawicielstwa dyplomatyczne, w szczególności państwa UE i „like-minded”, w ramach Lokalnej Współpracy Konsularnej UE oraz wykorzystanie narzędzi zarządzania kryzysowego m.in. CooL (Consular Online External Action UE). Istotnym elementem w ramach zabezpieczenia obywateli polskich za granicą jest precyzyjne rozeznanie dotyczące ilości rezydentów i turystów z Polski przebywających na danym terenie. Służy temu utrzymywanie bieżących kontaktów z rezydentami biur podróży, Konsulowie dysponują nierzadko bezpośrednimi kontaktami do osób przebywających na terenach szczególnie zagrożonych lub niebezpiecznych np. polskich misjonarzy czy pracowników firm i organizacji międzynarodowych. Korzystają także z systemu dobrowolnej rejestracji podróży zagranicznych „Odyseusz”, który zapewnia MSZ.
5. Czy resort planuje zwiększenie obecności konsularnej, wzmocnienie sieci kontaktów alarmowych lub rozwinięcie programów informacyjnych dla obywateli podróżujących do regionów o podwyższonym ryzyku politycznym?
Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi obecnie projekt „Rozbudowa systemu Odyseusz”, na którego realizację uzyskał wsparcie w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w wysokości 5,8 mln zł. Celem projektu jest integracja i rozbudowa e-usług świadczonych poprzez obecnie istniejące: system Odyseusz, aplikację Polak za granicą oraz portal Informacje dla podróżujących tak, aby wyjeżdzający za granicę mógł łatwiej znaleźć informacje o celu podróży, subskrybować ich aktualizacje oraz wygodnie zarejestrować swoją podróż w jednej aplikacji, a także dokonać samodzielnego zgłoszenia o pomoc konsularną w sytuacjach kryzysowych. Nowy system ma być dostępny od połowy 2026 roku w formie specjalnej aplikacji mobilnej, portalu internetowego oraz usługi w aplikacji mObywatel.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu