do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie dyskryminowania żołnierzy terytorialnej służby wojskowej przy wydawaniu pozwolenia na broń dla celów ochrony osobistej ze względu na chęć wzmocnienia potencjału obronnego RP
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 16-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
28 lipca 2023 r. wszedł w życie art. 10 ust. 3a ustawy o broni i amunicji (Dz. U. 2022 poz. 2516 ze zm.), który wprowadził ułatwienia w dostępie do pozwolenia na broń dla funkcjonariuszy i żołnierzy, uznając „chęć wzmocnienia potencjału obronnego RP“ za ważną przyczynę posiadania broni. Do kręgu uprawnionych z korzystania z nowej przesłanki ustawodawca zaliczył przedstawicieli praktycznie wszystkich służb mundurowych (Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej, funkcjonariusza innej państwowej formacji uzbrojonej oraz żołnierza zawodowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej), w tym także żołnierzy terytorialnej służby wojskowej, stawiając jednak warunek posiadania przez nich na stanie broni służbowej (tzw. broń etatowa) oraz co najmniej dwuletnią służbę w WOT. Katalog uprawnionych do skorzystania z tego przywileju jest katalogiem otwartym. Ustawodawca zaliczył wszystkich funkcjonariuszy „innych państwowych formacji uzbrojonych“ (np. pracowników Służby Ochrony Kolei). Postępowania administracyjne o pozwolenie na broń wobec żołnierzy zawodowych SZ RP prowadzi Żandarmeria Wojskowa, wobec pozostałych, w tym żołnierzy WOT – Policja.
Wydziały Postępowań Administracyjnych poszczególnych komend wojewódzkich Policji rozpoznając oparte na nowej przesłance wnioski funkcjonariuszy ABW, SKW, AW, Policji i innych uprawnionych służb mundurowych (w tym pracowników SOK) praktycznie z automatu (po sprawdzeniu karalności i przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego), wydają pozwolenia na broń dla celów ochrony osobistej ze względu na chęć wzmocnienia potencjału obronnego RP. Policja nie wymaga od przedstawicieli tychże służb mundurowych ponownego przeprowadzenia specjalistycznych badań lekarskich i psychologicznych, a także przystąpienia do egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji. Same postępowania trwają krótko i nie przekraczają 2 miesięcy. Koszt to 242 zł za wniosek i 17 zł za zaświadczenie uprawniające do nabycia broni (tzw. promesę).
Natomiast żołnierze terytorialnej służby wojskowej przechodzą całościowe i długotrwałe postępowanie administracyjne – tak jak zwykli cywile. Spełniający warunki formalne (zaświadczenie o służbie i odpis z rozkazu o posiadaniu na stanie broni służbowej) żołnierz WOT, który składa wniosek o pozwolenia na broń dla celów ochrony osobistej, powołując się na nowa przesłankę wzmocnienia potencjału obronnego RP, musi poddać się specjalistycznym badaniom lekarskim i psychologicznym (koszt w granicach 500-800 zł) oraz przystąpić do egzaminu przed WPA (opłata 839,88). Jak widać koszty postępowania w ich przypadku rosną radykalnie.
Ponadto Policja z automatu (na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji) cofa pozwolenia na broń dla celów osobistych osobom, które opuściły służbę w WOT, mimo iż ustawa o broni i amunicji nie nakłada na właściwy organ Policji takiego obligatoryjnego obowiązku, a przepis mówi tylko o takiej możliwości (może, ale nie musi).
Dzieje się to wszystko w czwartym roku agresji Rosji na Ukrainę, której towarzyszy dywersja i sabotaż na terytorium Polski (podpalenia), ataki hybrydowe na granicy polsko-białoruskiej i rosnące prawdopodobieństwo aktów terroru. Zrównanie żołnierzy terytorialnej służby wojskowej w prawie dostępu do broni osobistej z przedstawicielami innych służb i zawodowego wojska zwiększy poziom bezpieczeństwa w Polsce.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy dostrzega Pan Minister potrzebę złagodzenia wymogu aż dwuletniej służby żołnierzy WOT, zawartego w art. 10 ust. 3a ustawy o broni i amunicji, aby wzmocnić w ten sposób bezpieczeństwo w polskiej przestrzeni publicznej?
2. Czy nie należy wpisać expressis verbis żołnierzy terytorialnej służby wojskowej do treści art. 15 ust. 6 (wyłączenia z obowiązku badań lekarskich i psychologicznych) oraz art. 16 ust. 2 (wyłączenia z obowiązku przystąpienia do egzaminu) ustawy o broni i amunicji, aby usunąć dyskryminację żołnierzy tej formacji w porównaniu do innych służb mundurowych? Czy nie dostrzega Pan Minister absurdu, który stwarzają te przepisy, polegającego na konieczności ponownego udowadniania przez żołnierzy WOT, że potrafią posługiwać się bronią palną i jeszcze muszą za to płacić?
3. Czy nie należy obwarować art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji takimi warunkami, które ograniczą lub wyeliminują możliwość arbitralnego cofania przez Policję pozwolenia na broń dla celów ochrony osobistej, gdyż możliwość ta jest nadużywana przynajmniej w odniesieniu do żołnierzy terytorialnej służby wojskowej?
Łączę wyrazy szacunku
dr Tomasz Rzymkowski