Interpelacja nr 12988

do ministra edukacji

w sprawie planowanej likwidacji szkół wiejskich na terenie gm. Gniewkowo

Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki

Data wpływu: 17-10-2025

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie planowanej likwidacji szkół podstawowych funkcjonujących na terenach wiejskich gminy Gniewkowo, w powiecie inowrocławskim, województwie kujawsko-pomorskim.

Z informacji przekazanych przez mieszkańców wynika, że władze samorządowe planują likwidację wszystkich placówek oświatowych zlokalizowanych poza miastem Gniewkowo, pozostawiając jedynie szkoły w mieście oraz jedną szkołę w miejscowości oddalonej o około 15–20 kilometrów od części gminnych wsi.

Takie rozwiązanie oznaczałoby w praktyce pozbawienie dzieci z terenów wiejskich możliwości nauki w swoim środowisku lokalnym, a dla wielu rodzin wiązałoby się z koniecznością codziennych, wielokilometrowych dojazdów. Należy podkreślić, że w warunkach gminy wiejskiej o ograniczonej komunikacji publicznej, taka decyzja może skutkować realnym wykluczeniem edukacyjnym dzieci oraz utratą więzi społecznych i kulturowych.

Społeczność lokalna – w tym mieszkańcy wsi Gąski – przedstawiła propozycję kompromisową, zakładającą połączenie trzech szkół w jedną większą jednostkę, liczącą około 120–150 uczniów. Propozycja ta została jednak odrzucona bez rzeczowej dyskusji. Mieszkańcy podkreślają, że szkoła w Gąskach jest nie tylko miejscem nauki, lecz także centrum życia społecznego i kulturalnego lokalnej wspólnoty – „sercem wsi”, które od pokoleń pełni funkcję integrującą i edukacyjną.

Zamknięcie tych szkół oznaczałoby nie tylko ograniczenie dostępu do edukacji na poziomie podstawowym, ale także poważne osłabienie więzi lokalnych i dalsze wyludnianie się obszarów wiejskich, co stoi w sprzeczności z założeniami polityki zrównoważonego rozwoju oraz wyrównywania szans edukacyjnych.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej monitoruje procesy likwidacji szkół podstawowych na terenach wiejskich, a w szczególności w województwie kujawsko-pomorskim?
2. Czy resort podejmuje działania mające na celu ograniczenie likwidacji szkół wiejskich, w szczególności w gminach o rozproszonej strukturze osadniczej i słabym transporcie publicznym?
3. Czy ministerstwo posiada programy lub instrumenty finansowe wspierające gminy w utrzymaniu szkół z małą liczbą uczniów, aby zapewnić dzieciom dostęp do edukacji blisko miejsca zamieszkania?
4. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie analizy wpływu likwidacji szkół wiejskich na rozwój społeczny i demograficzny obszarów wiejskich?

Zachowanie dostępu do edukacji na terenach wiejskich stanowi fundament polityki państwa w zakresie wyrównywania szans oraz przeciwdziałania marginalizacji społecznej. Likwidacja szkół, które od pokoleń stanowią ośrodek życia społecznego, może doprowadzić do degradacji lokalnych wspólnot, osłabienia więzi międzypokoleniowych oraz spadku atrakcyjności terenów wiejskich dla młodych rodzin.

Wobec zbliżającego się terminu decyzji Rady Gminy Gniewkowo w tej sprawie, zwracam się z prośbą o pilne zajęcie stanowiska oraz podjęcie działań wspierających społeczność lokalną.