Interpelacja nr 13027

do ministra zdrowia

w sprawie wsparcia zdrowia psychicznego mężczyzn i przeciwdziałania kryzysowi samobójstw poprzez tworzenie programów systemowych

Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Henryka Krzywonos-Strycharska, Jacek Niedźwiedzki, Bartosz Zawieja

Data wpływu: 20-10-2025

Szanowna Pani Minister,

Polska od lat mierzy się z dramatycznym problemem samobójstw wśród mężczyzn. Dane Komendy Głównej Policji oraz WHO pokazują, że ponad 80% wszystkich ofiar samobójstw w Polsce to mężczyźni. Statystyki te są jednymi z najtragiczniejszych w Europie i powinny być sygnałem alarmowym dla państwa.

Historyczne doświadczenia Polski - wojny, powstania, zabory - ukształtowały wizerunek mężczyzny jako osoby „twardej”, pozbawionej prawa do słabości czy okazywania emocji. Wzorce kulturowe oparte na martyrologii i hasłach typu „chłopaki nie płaczą” sprawiły, że przez pokolenia emocjonalność mężczyzn była spychana, a wychowanie męskich pokoleń opierało się w dużej mierze na kobietach - matkach, babciach, często samotnie prowadzących domy w czasie, gdy mężczyźni walczyli lub ginęli.

Dziś, w czasach pokoju, rozwoju technologicznego i automatyzacji rolnictwa czy przemysłu, pojawia się przestrzeń, w której mężczyźni konfrontują się z emocjami, których wcześniej nie uczyli się rozpoznawać ani wyrażać. Brak narzędzi i wzorców prowadzi często do kryzysów psychicznych i tragicznych decyzji o odebraniu sobie życia.

Przykładem działań systemowych, które państwo potrafi skutecznie wdrożyć, był program „Orliki” rządu premiera Donalda Tuska, który wzmocnił fundament zdrowia fizycznego Polaków. Warto dziś pójść krok dalej i zbudować fundament zdrowia psychicznego mężczyzn - poprzez tworzenie „męskich kręgów”, warsztatów i grup wsparcia, które będą uczyć mężczyzn komunikacji, samoświadomości i radzenia sobie z emocjami.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożenie ogólnopolskiego programu profilaktyki i wsparcia zdrowia psychicznego mężczyzn, analogicznego do programów systemowych takich jak „Orliki” czy „Siłownie plenerowe”?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace nad programem dedykowanym mężczyznom, którzy najczęściej popełniają samobójstwa, z naciskiem na działania prewencyjne i edukacyjne?
3. Czy rozważa się finansowanie i wspieranie inicjatyw takich jak „męskie kręgi” – grupy samopomocowe i terapeutyczne, które uczą mężczyzn wyrażania emocji i budowania relacji?
4. Jakie działania podejmuje państwo, aby przełamywać szkodliwe stereotypy kulturowe („chłopaki nie płaczą”), które przyczyniają się do kryzysu psychicznego mężczyzn?
5. Czy planuje się szeroko zakrojoną kampanię społeczną na rzecz zdrowia psychicznego mężczyzn, analogicznie do kampanii dotyczących raka prostaty, depresji czy przemocy wobec kobiet?

Z poważaniem

Rafał Siemaszko