Odpowiedź na interpelację nr 13175

w sprawie kosztów administracji publicznej w Ministerstwie Edukacji Narodowej

Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka

Warszawa, 12-02-2026

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Przemysława Wiplera w sprawie kosztów administracji publicznej w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

Szanowny Panie Pośle,

odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.

Ad 1. Jaki jest aktualny stan realizacji audytu instytucji publicznych w Ministerstwie Edukacji oraz jednostkach podległych i nadzorowanych, zapowiedzianego w exposé premiera z 12 grudnia 2023 r.? Jakie konkretne działania zostały podjęte, jakie nadużycia zidentyfikowano i jakie kroki wdrożono w celu ich eliminacji?

W Ministerstwie Edukacji Narodowej podjęte zostały prace mające na celu dokonanie przeglądu wcześniejszej działalności Ministerstwa oraz jednostek podległych i nadzorowanych.

1. Dokonano przeglądu kontroli przeprowadzonych przez NIK w Ministerstwie w latach 2022-2023, który obejmował analizę nieprawidłowości wskazanych przez NIK, w tym wniosków pokontrolnych, w szczególności dotyczących kontroli wykonania budżetu państwa pod względem legalności, celowości, rzetelności i gospodarności działań podejmowanych przez Ministra - dysponenta części budżetowej 30 – Oświata i wychowanie.

2. Przeprowadzony został przegląd postępowań dotacyjnych realizowanych w 2023 r., którym objęto m.in. programy i przedsięwzięcia ustanowione przez Ministra Edukacji i Nauki.

W wyniku przeprowadzonych działań stwierdzono brak zasad i związany z tym brak przejrzystości zarządzania środkami przeznaczonymi na dotacje.

W ustanowionych przez Ministra Nauki i Edukacji programach: Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania:, „Inwestycje w oświacie” stwierdzone nieprawidłowości polegały m. in. na:

1. nieprecyzyjnym określaniu warunków udziału w programach Ministra, trybu przeprowadzania naboru oraz kryteriów oceny wniosków ze wskazaniem ich wag;
2. udzielaniu dotacji w ramach programów Ministra podmiotom nieuprawnionym oraz niezgodnie z trybem naboru wniosków określonym przez Ministra w komunikatach o ustanowieniu programów;
3. przyznawaniu dotacji podmiotom niespełniającym wszystkich kryteriów wskazanych przez Ministra w komunikacie o ustanowieniu programu;
4. nierzetelnym ocenianiu wniosków złożonych w programach Ministra, tj. w odniesieniu do wszystkich kryteriów wskazanych przez Ministra w komunikatach o ustanowieniu tych programów;
5. arbitralnych decyzjach Ministra Edukacji i Nauki w zakresie ustanawiania ekspertów oceniających oferty;
6. przyznawaniu dotacji na realizację przedsięwzięć nie mających merytorycznego uzasadnienia;
7. przyznawaniu dotacji wbrew negatywnym ocenom ekspertów.

W ramach programu „Inwestycje w oświacie” Minister nie wprowadził ograniczenia liczby składanych wniosków oraz nie wskazał, że w momencie wyczerpania się środków składanie wniosków zostanie wstrzymane. Spowodowało to, że w ostatnich 4 dniach do zakończenia naboru wpłynęło prawie 1 500 wniosków, a nie dokonano oceny formalnej ponad 2 tys. wniosków ze względu na brak pokrycia środków finansowych – koperty z ofertami nie zostały otwarte.

Stwierdzone nieprawidłowości wskazują na niezapewnienie przez Ministra właściwego nadzoru nad realizacją programów i przyznawaniem dotacji w tym zakresie.

W związku z ustanowionym przez Ministra Edukacji i Nauki w 2022 r. programem pod nazwą „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”, w ramach którego udzielano dotacji celowej na finansowanie/dofinasowanie kosztów realizacji inwestycji związanej z zakupem nieruchomości, budową obiektu, dostosowaniem obiektu, zakupem wyposażenia, MEN przeprowadziło kontrole podmiotów, które otrzymały dotacje, obejmujące m. in. analizę:

• wykonania rzeczowo-finansowego inwestycji,
• prawidłowości, celowości i zasadności wydatkowania środków finansowych na realizację inwestycji.

Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości, m.in. wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, skutkujące koniecznością zwrotu całości udzielonej dotacji lub jej części.

Przeprowadzona została również analiza realizacji umów zawartych w ramach programów inwestycyjnych. W wyniku analizy sprawozdań beneficjentów lub działań kontrolnych, dotyczących realizacji programu „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania” wszczęte zostały postępowania administracyjne w celu odzyskania środków z przyznanych dotacji. Aktualnie prowadzonych jest 15 postępowań.

W związku z realizacją ww. programu do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych skierowano dwa zawiadomienia.

3. Dokonano przeglądu kontroli przeprowadzonych przez Ministerstwo w latach 2022, 2023, obejmującego analizę nieprawidłowości i sposobu realizacji wniosków pokontrolnych wskazanych w wystąpieniach pokontrolnych.

4. Ministerstwo przeprowadziło kontrolę w jednostce nadzorowanej przez ministra do spraw oświaty i wychowania, tj. w Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego pn. „Przyznawanie środków wsparcia finansowego przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego. Wybrane obszary działalności bieżącej Instytutu”.

W wyniku kontroli działalność Instytutu została oceniona negatywnie. Stwierdzono m. in. nw. nieprawidłowości:

1. Instytut nie posiadał zasad (polityki) rachunkowości, co oznacza niewypełnienie art. 10 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym kierownik jednostki zobowiązany jest ustalić w formie pisemnej i aktualizować dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości.

Instytut powierzył prowadzenie ksiąg rachunkowych firmie zewnętrznej, niebędącej jednostką sektora finansów publicznych, co stanowi naruszenie art. 11 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym księgi rachunkowe prowadzone są przez jednostkę. Jednostka sektora finansów publicznych może powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych innej jednostce sektora finansów publicznych, na zasadach określonych w przepisach odrębnych;

2. nie była dokonywana wstępna kontrola dokumentów finansowych przez głównego księgowego; nie było dokonywane sprawdzenie pod względem merytorycznym, formalnym i rachunkowym dowodów księgowych;
3. w ramach otwartych konkursów oraz naboru wniosków stwierdzono m.in. że:
• dyrektor Instytutu nie zapewnił możliwości prawidłowego składania ofert w otwartych konkursach ofert, do oceny merytorycznej były dopuszczane oferty niepodpisane przez oferentów, a więc niespełniające wszystkich wymogów,
• nie oceniano każdej oferty przez wszystkich ekspertów komisji konkursowej,
• eksperci nie przedstawiali uzasadnień wyboru i proponowanej przez nich wysokości kwoty na realizację przedsięwzięć, które różniły się od kwot zawartych w ofertach,
• rozpatrywane były ponownie wnioski ocenione negatywnie pod względem merytorycznym,
• nie zostały określone zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów oceny merytorycznej ofert, wskazanych w rozporządzeniu.

Stwierdzono nieprawidłowości, które skutkowały także zawiadomieniem do rzecznika dyscypliny finansów publicznych.

W związku ze stwierdzonymi podczas kontroli nieprawidłowościami wydane zostały odpowiednie zalecenia.

W następstwie podjętych przez Ministerstwo działań stwierdzono nieprawidłowości, które skutkowały zawiadomieniami skierowanymi do prokuratury w związku z realizacją programów: „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”, „Inwestycje w oświacie” oraz działalnością Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego.

Poniżej przedstawiony został aktualny stan spraw toczących się przed prokuraturami, w których MEN składał zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

1. Pierwsza sprawa zainicjowana została zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z 4 kwietnia 2024 r. Dotyczy poświadczenia nieprawdy przy składaniu przez wnioskodawcę wniosku o udzielenie dotacji w ramach programu „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”. 26 listopada 2025 r. MEN zostało poinformowane o przekazaniu sprawy Prokuraturze Okręgowej w Radomiu i połączeniu jej ze sprawą opisaną w nw. pkt 2.
2. Druga sprawa zainicjowana została zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z 7 listopada 2024 r. Dotyczy nieprawidłowości przy udzielaniu dotacji w ramach programu „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”. Pomimo negatywnych opinii merytorycznych ekspertów, Minister Edukacji i Nauki zawarł 29 umów o udzielenie dotacji z podmiotami z negatywną oceną merytoryczną, 16 umów zostało zawartych z podmiotami, które uzyskały pozytywną ocenę merytoryczną. Sprawa została przekazana do Prokuratury Okręgowej w Radomiu.
3. Trzecia sprawa zainicjowana została zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z 2 sierpnia 2024 r. Przedmiotem zawiadomienia były nieprawidłowości ujawnione w związku z realizacją programu „Inwestycje w oświacie”. Sprawa dotyczy wybrania podmiotów dotowanych przed ogłoszonym ostatecznym terminem składania wniosków przez potencjalnych beneficjentów.
4. Czwarta sprawa została zainicjowana zawiadomieniem z 19 marca 2024 r. Dotyczyła ona przede wszystkim nieprawidłowości przy ukształtowaniu i wypłacaniu podwyższonego wynagrodzenia Dyrektora Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. św. Marii Maksymiliana Kolbego oraz naruszeń przepisów ustawy o rachunkowości. Postępowanie w sprawie ewentualnej odpowiedzialności ówczesnego Sekretarza Stanu za nieprawidłowości w ustalaniu wynagrodzenia Dyrektora Instytutu zostało prawomocnie umorzone. Co do odpowiedzialności Dyrektora Instytutu za ujawnione w działalności Instytutu nieprawidłowości, to w tej sprawie wyłączono materiały do odrębnego postępowania. Zawiadomienie złożone zostało w Prokuraturze Rejonowej Warszawa – Śródmieście.
5. Piąta sprawa dotyczy zawiadomienia Ministra Edukacji z 4 listopada 2025 r. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Przedmiotem zawiadomienia było usiłowanie zbycia nieruchomości zakupionej ze środków dotacji przyznanej w ramach programu „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania” w sytuacji, w której uzyskanie tych środków przez osoby działające z ramienia podmiotu zostało zakwestionowane, jako dokonane z naruszeniem prawa. W zawiadomieniu Minister Edukacji zasygnalizował konieczność niezwłocznego zastosowania przez Prokuraturę środków uniemożliwiających rozporządzenie nieruchomością. Zawiadomienie złożone zostało w Prokuraturze Rejonowej Warszawa – Śródmieście.

Dyrektorzy jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Edukacji lub przez niego nadzorowanych^[1] w 2024 r. i 2025 r. przekazali informacje dotyczące kierowanych jednostek, w tym m. in. informacje o działalności jednostek, stwierdzonych nieprawidłowościach, podjętych przez jednostki działaniach naprawczych.

W działalności Centrum Informatycznego Edukacji, Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, Centrum Nauki Kopernik nie stwierdzono nieprawidłowości.

Nieprawidłowości w działalności jednostek wskazane zostały przez Dyrektorów Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego, Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie, Instytutu Badań Edukacyjnych, Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie.

W informacji przekazanej przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego wskazano, że po objęciu kierownictwa nad Instytutem w lutym 2024 r., kierownictwo zarządzające Instytutem przed 14 lutego 2024 r. nie zapewniło realizacji jego zadań zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W Instytucie nie było ustalonej w formie pisemnej polityki rachunkowości, co oznacza niewypełnienie art. 10 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości. W okresie od powstania Instytutu do końca maja 2023 usługi księgowe i płacowe świadczyła firma zewnętrzna niebędąca jednostką sektora finansów publicznych – zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, jednostka publiczna może powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych jedynie innej jednostce sektora finansów publicznych.

W Instytucie nie osiągnięto standardów kontroli zarządczej. Praktycznie we wszystkich obszarach działalności Instytutu brakowało pisemnych, jasnych i jednolitych procedur wewnętrznych. Nie wdrożono procedur komunikacji wewnątrz organizacji oraz nie zapewniono transparentnych zasad podziału zadań oraz wynagrodzeń pomiędzy pracownikami. Sposób realizacji zadań przez Instytut nie gwarantował ochrony powierzonych zasobów i nie uwzględniał zasady zarządzania ryzykiem. Kierownictwo Instytutu podjęło działa naprawcze wprowadzające rozwiązania organizacyjne umożliwiające efektywną realizację ustawowych zadań Instytutu.

Dnia 15.02.2024 r. na stanowisko Dyrektora Instytutu Rozwoju Języka Polskiego, decyzją Ministra Edukacji, została powołana dr Urszula Starakiewicz-Krawczyk.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami kierownictwo Instytutu podjęło czynności naprawcze, których celem było wyeliminowanie skutków zaistniałych nieprawidłowości, m. in.:

1. opracowano i wprowadzono zasady (politykę) rachunkowości;
2. wzmocniono nadzór nad prowadzeniem gospodarki finansowej poprzez szczegółowy podział zadań oraz działanie zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym;
3. dokonywane wydatki znajdują odzwierciedlenie w planie finansowym jednostki w szczególności są celowe i gospodarne;
4. wzmocniono nadzór nad utrzymaniem poziomu wydatków zgodnych z limitem kosztów ustalonych w planie finansowym;
5. wzmocniono nadzór nad działem finansowym Instytutu poprzez zatrudnienie wykwalifikowanej kadry pracowniczej, w tym głównej księgowej;
6. ustalone wynagrodzenie Dyrektora Instytutu jest zgodne z obowiązującym prawem i wypłacane z wysokości zatwierdzonej i ustalonej w akcie powołania przez Ministra Edukacji;
7. wprowadzono nowy regulamin organizacyjny, w którym szczegółowo określono zakres zadań i tryb pracy komórek organizacyjnych oraz stanowisk samodzielnych Instytutu;
8. wprowadzono regulamin pracy, regulamin wynagradzania, regulamin udzielania zamówień publicznych;
9. usprawniono procesy kontroli wewnętrznej i zewnętrznej udzielonych dotacji;
10. wprowadzono monitoringi realizowanych przedsięwzięć;
11. w ramach otwartych konkursów oraz naboru wniosków: zweryfikowano i ujednolicono tryb akceptacji sprawozdań merytorycznych oferentów z realizacji zadań; w zakresie oceny wniosków dokonywanej przez ekspertów zewnętrznych oraz podczas obrad komisji konkursowych wdrożono ramową procedurę minimalizowania ryzyka wystąpienia konfliktu interesów; wprowadzono procedurę losowania przydziału ekspertów oceny do poszczególnych ofert; wprowadzono otwarty nabór na ekspertów zewnętrznych.

Instytut skierował dwa zawiadomienia do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. Skierowano sześć zawiadomień do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych o ujawnionych okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych (w czterech sprawach Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych skierował do Międzyresortowej Komisji Orzekającej przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych wnioski o ukaranie a dwie pozostałe są w toku rozpoznania).

W informacji przekazanej przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie wskazano m. in., że istotną kwestię dla nowego kierownictwa stanowiło zapewnienie adekwatnej do zadań struktury Ośrodka oraz właściwej organizacji jego pracy. Zastana struktura organizacyjna prowadziła do powielania zadań niektórych wydziałów i nie zawierała komórki, odpowiadającej za kwestie horyzontalne, w tym politykę oświatową. Do najistotniejszych działań naprawczych w sferze organizacyjnej należało przywrócenie Zespołu Radców Prawnych oraz powołanie kierownika Ośrodka Szkoleniowego w Sulejówku.

Analizowano zgłoszone przez pracowników Ośrodka naruszenia praw pracowniczych, kodeksu etyki oraz innych regulacji wewnętrznych i przepisów prawa.

Stwierdzono przesłanki naruszenia dyscypliny finansów publicznych - sprawa przekazana do rozpoznania przez właściwy organ.

Do zadań obecnego Kierownictwa ORE należało rozliczenie programu „Laboratoria przyszłości”.

W lutym 2024 r. projekt kompleksowego remontu Centrum Szkoleniowego Sulejówek został objęty postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym przez niezależny zespół audytorów zewnętrznych. Przygotowana przez nich opinia potwierdziła występowanie poważnych uchybień, wyczerpujących znamiona naruszenia zasady konkurencyjności.

Szereg nieprawidłowości stwierdzono również w przypadku prac remontowych, przeprowadzonych w latach 2021-2022 w budynku przy ul. Polnej 46a. Prowadzono czynności zmierzające do ustalenia zakresu niezbędnych prac remontowych, umożliwiających zakończenie remontu. W gospodarowaniu flotą samochodową stwierdzono nieprawidłowości związane z wykorzystaniem służbowych aut.

Stwierdzono nieprawidłowo funkcjonujący system zewnętrznej promocji Ośrodka – przestarzałą, niedostosowaną do wymogów współczesnego odbiorcy i nieczytelną stronę internetową, nieaktualizowane od lat podstrony, nieangażujące odbiorcy media społecznościowe (Facebook, Instagram itp.), brak kanału ORE na Twitterze (platforma X), brak nowatorskich sposobów docierania do środowisk oświatowych.

W latach 2023 – 2025 w ORE działał także w sposób nieprzerwany audyt wewnętrzny na podstawie Rocznego Planu Audytu zatwierdzonego przez Dyrektora ORE. W tym okresie realizowano 9 zadań audytowych, z których sporządzano sprawozdania przedstawiane Dyrektorowi ORE. Wnioski i zalecenia audytora były przyjmowane do realizacji. Po zrealizowanych zadaniach wdrożenie zaleceń było monitorowane. Działania, które zostały podjęte obejmowały, m. in.:

• dokonanie oceny nadzoru pedagogicznego w oparciu o aktualne przepisy prawne – wydane zostały zalecenia usprawniające ten proces, w tym w szczególności współpracę w tym zakresie z kuratorami oświaty oraz sprawozdawczość do Ministerstwa Edukacji Narodowej,
• sprawdzenie procedury nadzoru ORE nad prawidłową organizacją i prowadzeniem szkoleń kadry pedagogicznej przez jednostki i osoby za nie odpowiedzialne,
• rozpoczęcie monitoringu zaleceń wydanych po audycie MEiN dotyczących realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej,
• dokonanie oceny poprawności wydatkowania środków finansowych w programie Rządowym „Laboratoria Przyszłości”,
• przeprowadzenie oceny w obszarze zarządzania ciągłością działania ORE, tym w szczególności w zakresie bezpieczeństwa informacji,
• przeanalizowanie funkcjonowania kluczowych elementów kontroli zarządczej w ORE jako systemu realizacji celów i zadań,
• dokonanie oceny realizacji systemu zamówień publicznych w ORE,
• rozpoczęcie badania poprawności procesu dokonywanej w ORE archiwizacji zaległej dokumentacji z lat ubiegłych,
• rozpoczęcie badania satysfakcji klientów ORE.

W ORE zidentyfikowano ryzyka i zagrożenia; wdrożono działania w celu eliminacji zidentyfikowanych zagrożeń, tj.:

• monitorowanie stanu realizacji projektów,
• podejmowanie działań w reakcji na otrzymywane informacje o trudnościach w realizacji projektów,
• poprawa organizacji procesu realizacji projektów,
• informowanie MEN o stanie realizacji projektów oraz o problemach w projektach,
• podejmowanie decyzji o modyfikacji zakresu merytorycznego oraz sposobu realizacji zadań,
• zapewnienie obsady kadrowej do realizowanych projektów w ORE.

W związku ze zidentyfikowaniem naruszeń, Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie złożył w Prokuraturze Rejonowej Warszawa – Śródmieście trzy zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (z 29.08.2024 r., 27.06.2025 r., 29.03.2024 r.), w tym - w dwóch przypadkach odmówiono wszczęcia śledztwa (ORE wniosło zażalenie), w jednym postępowanie jest w toku.

W Instytucie Badań Edukacyjnych - Państwowym Instytucie Badawczym niezwłocznie po zmianie na stanowisku Dyrektora Instytutu, która nastąpiła w styczniu 2024 r., podjęta została decyzja o przeprowadzeniu szeroko zakrojonych działań audytorskich, obejmujących wszystkie obszary działalności Instytutu w celu zweryfikowania jego bieżącej sytuacji ekonomicznej i prawnej. Na skutek podjętych działań zespół niezależnych audytorów zweryfikował sytuację Instytutu i sporządził pisemny raport z audytu.

W informacji przekazanej przez IBE wskazano m. in. na następujące kwestie:

1. Instytut pozostawiono w złej kondycji finansowej. Nie dokonywano zmian w planie finansowym Instytutu pomimo zaistnienia istotnych zdarzeń w ciągu roku - dot. np. wpływu środków na realizację zadań zleconych, dotacji czy innych środków wsparcia. Plan finansowy nie był też księgowany na kontach ksiąg rachunkowych prowadzonych w elektronicznym systemie f-k.
2. Stwierdzono brak aktualizacji systemu finansowo-księgowego w IBE w związku ze zmianami w prawie. Poprzednie kierownictwo nie zapewniło na 2024 r. umowy na świadczenie usług wsparcia dla programu finansowo-księgowego funkcjonującego w Instytucie.
3. Przy realizacji dwóch projektów współfinansowanych ze środków UE wystąpiła konieczność zwrotu przez IBE środków wraz z odsetkami w związku uchybieniami (w tym skutkującymi wydatkami niekwalifikowalnymi).
4. Instytut nie został poddany ewaluacji jakości działalności naukowej za okres 2017-2021 w żadnej dyscyplinie (za okres wcześniejszy, tj. lata 2013-2016, IBE był poddany kompleksowej ocenie jakości działalności naukowej i uzyskał kategorię A). Zgodnie z art. 265 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ewaluacja jakości działalności naukowej instytutów badawczych nie jest obowiązkowa, jest przeprowadzana „na wniosek”. Ewaluacja wpływa m. in. na lepsze finansowanie jednostki, zwiększenie prestiżu. Nie podjęto również skutecznych działań w kierunku uzyskania przez IBE statusu państwowego instytutu badawczego. Brak ciągłości ewaluacji naukowej Instytutu oraz nieuzyskanie statusu państwowego instytutu badawczego wpływał niekorzystnie na jego sytuację finansową.
5. Stwierdzono problemy z rozliczeniem środków przekazanych IBE w ramach rządowego programu „Laboratoria przyszłości”.

Na wniosek Dyrektora IBE z dnia 8.03.2024 r. Minister Edukacji w dniu 17.04.2024 r. dokonał zmian w składzie Rady Naukowej działającej przy Instytucie (zmiana dotyczyła 10 członków RN). W skład Rady Naukowej wchodzą osoby o dorobku naukowym i badawczym zgodnym z profilem działania IBE.

Po przeanalizowaniu wniosków audytorskich podjęta została decyzja o skierowaniu do Prokuratury Okręgowej w Warszawie zawiadomienia o podejrzeniu możliwości popełnienia przestępstwa w zakresie szeregu stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących sfery zarządczej Instytutu, jak również nieprawidłowości w obszarze finansowo-księgowym. Na skutek złożonego zawiadomienia Prokuratura Okręgowa w Warszawie w dniu 31.12.2024 r. wszczęła śledztwo w sprawie dotyczącej czynów na szkodę Instytutu Badań Edukacyjnych.

W informacji przekazanej przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą wskazano na nieprawidłowości w zakresie nadzoru nad szkołami polskimi, organizacji pracy, spraw administracyjnych. W ORPEG w okresie od 12.12.2023 r. do listopada 2025 r. były przeprowadzone trzy audyty/kontrole zewnętrzne planowane:

1. Audyt w zakresie bezpieczeństwa informacji przeprowadzony w dniu 19.11.2024 r. Celem audytu była ocena stanu bezpieczeństwa informacji w jednostce oraz wskazanie ewentualnych podatności mających wpływ na przetwarzane dane, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie przetwarzania informacji oraz dobrych praktyk i standardów bezpieczeństwa.
2. Audyt organizacyjno-zarządczy zlecony przez MEN, realizowany w okresie 24.03– 28.03.2025 r. Celem audytu była ocena efektywności funkcjonowania ORPEG, zgodności dokumentów regulujących działalność Ośrodka z przepisami prawa oraz ich wzajemnej spójności.
3. Kontrola MEN w zakresie działania i bezpieczeństwa w wybranych systemach teleinformatycznych wykorzystywanych do realizacji zadań publicznych przeprowadzana w okresie 30.10.2024 – 17.01.2025 r. Na podstawie wyników kontroli pozytywnie, pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, oceniono obszar objęty kontrolą.

Ww. audyty nie zidentyfikowały nadużyć.

Ad 2. Jaka była łączna liczba pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w Ministerstwie Edukacji oraz jednostkach podległych i nadzorowanych na dzień 1 stycznia każdego roku od 2020 do 2025 r., z podziałem na jednostki organizacyjne i stanowiska? Jaka była wysokość poszczególnych składników wynagrodzenia oraz kosztów pochodnych od wynagrodzeń w tych latach? W celu zapewnienia przejrzystości uprzejmie proszę o przedstawienie danych w formie tabelarycznej, z uwzględnieniem następujących rubryk: stanowisko, nazwa jednostki, liczba pracowników, wysokość składników wynagrodzenia, rodzaj umowy o pracę oraz wysokość kosztów pochodnych od wynagrodzeń.

Ad 3. Jakie wydatki poniosło Ministerstwo Edukacji oraz jednostki mu podległe i nadzorowane w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 1 października 2025 r. na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia, umów o dzieło oraz umów typu B2B, z podziałem na poszczególne lata i jednostki organizacyjne? Dla pełnej przejrzystości danych uprzejmie proszę o przedstawienie informacji w formie tabelarycznej, z uwzględnieniem liczby umów według rodzaju, czasu obowiązywania (na czas określony i nieokreślony) oraz łącznej wysokości poniesionych wydatków.

W związku z pytaniami 2. i 3. Pana Posła o przedstawienie danych dotyczących Ministerstwa Edukacji (liczba pracowników, wysokość wynagrodzeń, liczba umów cywilnoprawnych) w poszczególnych latach od 2020 r. do 2025 r., uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie utworzenia Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz zniesienia Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 grudnia 2020 r.^[2], z dniem 1 stycznia 2021 r., zostało utworzone Ministerstwo Edukacji i Nauki w drodze przekształcenia Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Zniesione zostało Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Następnie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie utworzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2023 r.^[3], z dniem 1 stycznia 2024 r., zostało utworzone Ministerstwo Edukacji Narodowej w drodze przekształcenia dotychczasowego Ministerstwa Edukacji i Nauki.

W związku z powyższym, tj. zniesieniem Ministerstwa Edukacji Narodowej z dniem 1 stycznia 2021 r. i utworzeniem Ministerstwa Edukacji Narodowej z dniem 1 stycznia 2024 r. dane dotyczące MEN obejmują lata 2020, 2024 i 2025.

Wnioskowane dane dotyczące Ministerstwa Edukacji Narodowej zostały ujęte w tabelach w nw. załącznikach:

załącznik 1 – Stan zatrudnienia w MEN na dzień 1 stycznia w latach 2020, 2024, 2025
załącznik 2 – Wynagrodzenia w MEN za rok 2020, 2024, 2025
załącznik 3 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach 2020, 2024, do 1.10.2025 – dysponent III stopnia
załącznik 4 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach 2020, 2024, do 1.10.2025 – dysponent I stopnia

Dane dotyczące jednostek podległych i nadzorowanych za lata 2020 – 2025 zostały ujęte w tabelach w nw. załącznikach.

Centrum Informatyczne Edukacji

załącznik 5 – Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia w latach 2020-2025
załącznik 6 – Wynagrodzenia w latach 2020-2025
załącznik 7 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach od 1 stycznia 2020 r. do 30 września 2025 r.

Centralna Komisja Egzaminacyjna

załącznik 8 – Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia w latach 2020-2025
załącznik 9 – Wynagrodzenia w latach 2020-2025
załącznik 10 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach od 1 stycznia 2020 r. do 1 października 2025 r.

Instytut Badań Edukacyjnych

załącznik 11 – Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia w latach 2020-2025
załącznik 12 – Wynagrodzenia w latach 2020-2025
załącznik 13 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach od 1 stycznia 2020 r. do 1 października 2025 r.

Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego (utworzony 15 grudnia 2022 r.^[4])

załącznik 14 – Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia w latach 2022-2025
załącznik 15 – Wynagrodzenia w latach 2022-2025
załącznik 16 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach od 1 stycznia 2022 r. do 1 października 2025 r.

Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie

załącznik 17 – Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia w latach 2020-2025
załącznik 18 – Wynagrodzenia w latach 2020-2025
załącznik 19 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach od 1 stycznia 2020 r. do 30 września 2025 r.

Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą

załącznik 20 – Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia w latach 2020-2025
załącznik 21 – Wynagrodzenia w latach 2020-2025
załącznik 22 – Umowy cywilnoprawne zawarte w latach od 1 stycznia 2020 r. do 1 października 2025 r.

Z wyrazami szacunku

Barbara Nowacka
Minister Edukacji

^[1] Jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Edukacji lub przez niego nadzorowane określa Obwieszczenie Ministra Edukacji z dnia 19 września 2025 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Edukacji lub przez niego nadzorowanych (M.P. poz.1028).
I. Jednostki podległe: 1) Centralna Komisja Egzaminacyjna; 2) Centrum Informatyczne Edukacji; 3) Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie; 4) Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą.
II. Jednostki nadzorowane: 1) instytut badawczy: Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy; 2) Centrum Nauki Kopernik- wspólna instytucja kultury utworzona na podstawie umowy zawartej 1 czerwca 2005 r. pomiędzy Miastem Stołecznym Warszawa a Skarbem Państwa.; 3) inna jednostka: Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego.

^[2] Dz. U. z 2020 r. poz. 2334.

^[3] Dz. U. z 2023 r. poz. 2694.

^[4] Ustawa o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego z dnia 7 października 2022 r. (Dz. U. z 2024 poz. 1409).