do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie nierówności w finansowaniu instytucji kultury w Polsce
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowna Pani Minister,
z danych przedstawionych w raporcie Forum Kultury Polskiej z 2025 roku wynika, że w Polsce utrzymują się znaczące nierówności w finansowaniu instytucji kultury w zależności od wielkości miejscowości oraz zamożności regionu. Instytucje działające w dużych ośrodkach miejskich otrzymują średnio trzykrotnie wyższe dotacje na działalność statutową niż porównywalne jednostki w mniejszych miastach i gminach.
W efekcie wiele lokalnych domów kultury, bibliotek, muzeów czy galerii zmaga się z ograniczonymi budżetami, które nie pozwalają na organizację nowych wydarzeń, modernizację infrastruktury ani zatrudnienie odpowiedniej liczby pracowników merytorycznych. W województwach o mniejszym potencjale finansowym – takich jak łódzkie, świętokrzyskie czy lubuskie – ten problem jest szczególnie dotkliwy, a różnice w poziomie finansowania sięgają nawet kilkuset procent.
Brak stabilnego i sprawiedliwego systemu wsparcia instytucji kultury prowadzi do pogłębiania się różnic w dostępie do oferty kulturalnej mieszkańców. Tymczasem konstytucyjna zasada równego dostępu do dóbr kultury nakłada na państwo obowiązek zapewnienia obywatelom możliwości uczestnictwa w życiu kulturalnym niezależnie od miejsca zamieszkania.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi analizy dotyczące poziomu finansowania instytucji kultury w poszczególnych województwach i gminach oraz jakie są wyniki tych analiz?
2. Czy resort planuje wprowadzenie mechanizmów wyrównawczych lub specjalnych programów wsparcia dla instytucji kultury działających w mniejszych miastach i gminach o ograniczonych budżetach?
3. Czy ministerstwo analizuje efektywność dotychczasowego systemu podziału środków i planuje jego reformę w celu zapewnienia bardziej sprawiedliwego finansowania?
4. Jakie środki zostały przeznaczone w 2025 roku na rozwój lokalnych instytucji kultury i w jaki sposób ich dystrybucja była zróżnicowana terytorialnie?
5. Czy ministerstwo planuje wdrożenie systemu stałego monitoringu dostępności oferty kulturalnej w mniejszych miejscowościach oraz powiązanie wyników tych analiz z przyszłymi decyzjami budżetowymi?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP