do ministra zdrowia
w sprawie problemów pacjentów chorujących na boreliozę
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 04-02-2024
Szanowna Pani Minister,
chorzy na boreliozę, zwłaszcza ci dotknięci przewlekłą postacią schorzenia, napotykają liczne trudności w uzyskaniu odpowiedniego rozpoznania i skutecznego leczenia. Wiele przypadków charakteryzuje się występowaniem długotrwałych objawów, które utrudniają, a nawet uniemożliwiają codzienne funkcjonowanie. Obecne wytyczne Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych zalecają maksymalnie 30-dniowe leczenie jednym antybiotykiem, jednak u znacznej części pacjentów objawy nie ustępują. Późne postacie boreliozy, które rozwijają się pomimo pozornie prawidłowego leczenia antybiotykiem, objawiają się uciążliwymi objawami neurologicznymi, reumatologicznymi lub kardiologicznymi. Wzrost liczby zachorowań, o 45 procent w stosunku do poprzedniego roku oraz fakt, że borelioza może prowadzić do przewlekłych objawów, stanowi poważny problem zdrowia publicznego. Jest to szczególnie istotne w kontekście globalnego ocieplenia, które wpływa na zwiększenie populacji kleszczy oraz co za tym idzie rosnącej liczby zachorowań. Nadchodzące wyzwania związane z rozwijającą sytuacją wymagają szybkich, trafnych diagnoz, żeby to osiągnąć potrzebne są państwowe szkolenia dla lekarzy pierwszego kontaktu, którzy jako pierwsi powinni rozpoznać objawy i skierować pacjenta na diagnostykę.
Parlament Europejski wezwał kraje członkowskie do podejmowania wspólnych działań na rzecz pacjentów chorych na boreliozę oraz do opracowania nowych rozwiązań i lepszej skuteczności w diagnostyce i leczeniu. Jednakże sytuacja w Polsce wciąż pozostaje niezadowalająca, a pacjenci często doświadczają ignorowania przez lekarzy ich cierpień. Naukowe badania wskazują na konieczność uwzględnienia różnorodnych form przetrwalnikowych bakterii Borrelia, co może wymagać dłuższego leczenia i bardziej zindywidualizowanego podejścia. W świetle ostatnich badań potwierdzających obecność Borrelii nawet po długotrwałej antybiotykoterapii konieczne jest ponowne rozważenie aktualnych wytycznych leczenia.
Do połowy 2023 roku pacjenci dotknięci tzw. chroniczną boreliozą mieli możliwość prywatnego leczenia przedłużoną antybiotykoterapią zgodnie z wytycznymi międzynarodowego towarzystwa naukowo-medycznego ILADS. Metoda ta opiera się na indywidualnym podejściu do każdego przypadku, uwzględniając diagnostykę różnicową, objawy, serologię oraz szereg innych okoliczności, z zastosowaniem skojarzonej antybiotykoterapii, bez górnej granicy czasowej. W lipcu 2023 roku rzecznik praw pacjenta oraz Naczelna Izba Lekarska wydały zakaz stosowania metody ILADS i rozpoczęto wszczynanie postępowań wyjaśniających wobec lekarzy, którzy zlecali tę terapię. W tym procesie nie uwzględniono argumentów tysięcy pacjentów, którzy odnieśli sukces w leczeniu boreliozy przy pomocy tej metody. W przypadku dotkliwych schorzeń istnieją skoordynowane ścieżki leczenia, przykładem może być karta DILO dla osób z podejrzeniem nowotworu złośliwego. W obecnej sytuacji warto pochylić się nad podobnym rozwiązaniem, w którym pacjent ze zdiagnozowaną boreliozą mógłby liczyć na szybszy dostęp do określonych specjalistów oraz mieć szybciej wydawane skierowania na badania diagnostyczne. Ostatnią kwestią, którą należy rozważyć, są badania kleszczy na nosicielstwo. W ramach badania oceniana jest obecność DNA bakterii wywołujących boreliozę w kleszczu, usuniętym z miejsca wkłucia, pobranym do specjalnego zestawu transportowego. Wciąż jednak brakuje jednoznacznych wytycznych dotyczących prowadzenia badań w Polsce.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak ministerstwo planuje zareagować na rosnący problem diagnozy i leczenia boreliozy w Polsce, zwłaszcza biorąc pod uwagę wzrost liczby zachorowań rok do roku?
2. Czy ministerstwo rozważa aktualizację wytycznych dotyczących leczenia boreliozy, biorąc pod uwagę obecne trudności związane z 30-dniową terapią antybiotykami, jak zaleca Polskie Towarzystwo Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych?
3. Czy ministerstwo ma plany wprowadzenia środków zaradczych, aby poprawić skuteczność diagnostyki boreliozy i skrócić czas od diagnozy do leczenia?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia ma zamiar podjąć jakieś kroki w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat boreliozy, jej trudności diagnostycznych i konieczności zindywidualizowanego leczenia?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa opracowanie krajowych wytycznych dotyczących leczenia boreliozy, uwzględniając dwie istniejące szkoły terapeutyczne łagodniejszą i zgodną z zaleceniami ILADS, aby zapewnić bardziej zindywidualizowane podejście do leczenia tej choroby w Polsce?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie skoordynowanych ścieżek leczenia dla pacjentów z boreliozą na wzór istniejących przykładów, takich jak karty DILO dla pacjentów z nowotworami?
Łączę wyrazy szacunku
Katarzyna Kierzek-Koperska
Posłanka na Sejm RP