Interpelacja nr 13335

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie trudnej sytuacji pracowników powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz konieczności reformy systemu orzecznictwa

Zgłaszający: Małgorzata Pępek

Data wpływu: 31-10-2025

Szanowna Pani Ministro!

Do mojego biura poselskiego zwrócił się przewodniczący związku zawodowego „Związkowa Alternatywa Pracowników Zespołów do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności“, Pan Adam Szyma, sygnalizując, że mimo upływu roku od wcześniejszych działań interwencyjnych oraz spotkań z przedstawicielami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, sytuacja pracowników powiatowych zespołów orzekających nie uległa żadnej poprawie.

Związek od wielu miesięcy apeluje o objęcie tej grupy zawodowej dodatkami motywacyjnymi oraz o podjęcie działań naprawczych w całym systemie orzekania o niepełnosprawności. Pracownicy tych zespołów wskazują, że pozostają grupą pominiętą i marginalizowaną, mimo iż wykonują niezwykle odpowiedzialne zadania, których efekty bezpośrednio wpływają na sytuację życiową kilku milionów osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności.

Jak wynika z przesłanego do mnie pisma skierowanego do Pani Ministry, pracownicy zespołów od roku nie doczekali się realizacji żadnych z zapowiedzianych przez ministerstwo działań. Pomimo protestów i licznych wystąpień medialnych oraz związkowych, nie zostały podjęte realne kroki w kierunku poprawy warunków pracy i wynagrodzeń.

Związek zwraca również uwagę na szereg poważnych problemów systemowych, które dotykają całego procesu orzekania:

• brak właściwego nadzoru nad orzecznictwem lekarskim oraz brak standardów interpretacyjnych, co skutkuje różnicami w orzeczeniach między poszczególnymi powiatami,
• niedostateczne przygotowanie i kontrola lekarzy orzekających, a także zbyt formalne podejście do przedłużania certyfikatów uprawniających do orzekania,
• nadmierne obciążenie administracyjne pracowników zespołów, którzy w praktyce często muszą poprawiać błędy popełniane przez lekarzy orzeczników, nie otrzymując za to żadnego wynagrodzenia,
• niskie płace oraz brak jakichkolwiek dodatków motywacyjnych, mimo rosnących obowiązków, liczby wniosków i presji społecznej,
• szykanowanie i zastraszanie pracowników, którzy przystąpili do związków zawodowych – co jest rażącym naruszeniem konstytucyjnego prawa do zrzeszania się i prowadzenia dialogu społecznego.

Związek zwraca uwagę, że system orzekania o niepełnosprawności wymaga głębokiej reformy, ponieważ obecnie dopuszcza marnotrawienie publicznych środków – zarówno przez brak jednolitych zasad orzekania, jak i przez błędne decyzje administracyjne wynikające z nieprecyzyjnych przepisów oraz braku nadzoru.

W kontekście powyższego, zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:

1. Jakie działania podjęło lub planuje podjąć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu uregulowania statusu zawodowego i poprawy wynagrodzeń pracowników powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności?
2. Czy resort planuje objąć tę grupę pracowników dodatkami motywacyjnymi lub innymi formami wsparcia finansowego, analogicznie jak inne grupy urzędników realizujących zadania publiczne o szczególnej wadze społecznej?
3. Jakie działania zostaną podjęte, aby ujednolicić standardy orzekania i zapewnić właściwy nadzór nad orzecznikami lekarskimi?
4. Czy ministerstwo planuje przegląd obowiązujących przepisów dotyczących częstotliwości i zasad orzekania o niepełnosprawności, tak aby ograniczyć biurokrację i marnotrawienie środków publicznych?
5. Jakie kroki zamierza podjąć Pani Ministra w celu zagwarantowania poszanowania praw związkowych pracowników zespołów orzekających i zapewnienia rzeczywistego dialogu społecznego w tym środowisku?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP