w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 05-12-2025
Szanowna Pani Posłanko,
uprzejmie informuję, że oddziały dwujęzyczne - zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.) - mogą być tworzone w szkołach publicznych i niepublicznych, z wyjątkiem szkół artystycznych. W przypadku szkoły podstawowej oddziały dwujęzyczne mogą funkcjonować, począwszy od klasy VII, w szkołach ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcącym i technikum) – począwszy od klasy I. Zasady rekrutacji kandydatów do oddziału dwujęzycznego w publicznych szkołach są określone w art. 139 cyt. ustawy Prawo oświatowe.
Podjęcie decyzji o utworzeniu oddziału (oddziałów) dwujęzycznego w danej szkole, wybór języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania oraz decyzja, jakie przedmioty będą nauczanie dwujęzycznie w tym oddziale - należą do organu prowadzącego szkołę i dyrektora szkoły. Szczegółowa organizacja oddziałów dwujęzycznych - z uwzględnieniem organizacji nauczania i oceniania w tych oddziałach - powinna być określona w statucie szkoły.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ww. ustawy, w oddziale dwujęzycznym nauczanie jest prowadzone w dwóch językach: polskim oraz obcym nowożytnym będącym drugim językiem nauczania, przy czym prowadzone w dwóch językach są co najmniej dwa zajęcia edukacyjne, z wyjątkiem zajęć obejmujących język polski, część historii dotyczącą historii Polski i część geografii dotyczącą geografii Polski, w tym co najmniej jedne zajęcia edukacyjne wybrane spośród zajęć obejmujących: biologię, chemię, fizykę, część geografii odnoszącą się do geografii ogólnej, część historii odnoszącą się do historii powszechnej lub matematykę.
Równocześnie, w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 781, ze zm.) przewidziano dodatkowe godziny na nauczanie języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania w oddziałach dwujęzycznych, tj. w przypadku liceum ogólnokształcącego w klasach I-III po 3 godziny, a w klasie IV 2 godziny - tygodniowo.
Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia, przedmioty realizowane liceum ogólnokształcącym w zakresie rozszerzonym, m.in. w oddziale dwujęzycznym - ustala dyrektor szkoły, uwzględniając zainteresowania uczniów oraz możliwości organizacyjne, kadrowe i finansowe liceum ogólnokształcącego, a uczeń wybiera spośród tych przedmiotów 2 albo 3 przedmioty. Dyrektor dokonuje wyboru spośród przedmiotów wskazanych w ust. 2 w zał. nr 4 do ww. rozporządzenia. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego – wśród przedmiotów, które mogą być nauczane w zakresie podstawowym lub w zakresie rozszerzonym – wymienia m.in. język obcy nowożytny.
Należy podkreślić, że przepisy prawa oświatowego nie wskazują, jakie przedmioty w zakresie rozszerzonym mają być nauczane w oddziale dwujęzycznym w danej szkole, pozostawiając dyrektorowi szkoły decyzję w tym zakresie. W związku z powyższym, to dyrektor liceum ogólnokształcącego decyduje, jakie i ile przedmiotów w zakresie rozszerzonym będzie realizowanych w oddziale dwujęzycznym (dwa czy trzy) oraz czy w oddziale dwujęzycznym będzie realizowany w zakresie rozszerzonym np. pierwszy, drugi czy oba języki obce.
Warto zauważyć, że wybór nauki w oddziale dwujęzycznym wiąże się ze zwiększonym obciążeniem uczniów, którzy decydują się na naukę co najmniej dwóch przedmiotów, ustalonych zgodnie z decyzją dyrektora szkoły, w dwóch językach nauczania (polskim i obcym nowożytnym) w zwiększonym wymiarze godzin (odpowiednio o 3/2 godziny tygodniowo w zależności od klasy). Wymiar ten jest kompatybilny z treściami nauczania określonymi w podstawie programowej języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy albo drugi w oddziale dwujęzycznym w liceum ogólnokształcącym.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę na fakt, że realizacja przez uczniów w oddziale dwujęzycznym co najmniej dwóch przedmiotów w dwóch językach nauczania (w tym w języku obcym nowożytnym) umożliwia im rozwijanie znajomości danego języka obcego, tj. poznanie i posługiwanie się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych i fonetycznych). Uczeń rozwija również umiejętność tworzenia złożonych, wieloaspektowych, spójnych i logicznych, płynnych wypowiedzi ustnych oraz złożonych, wieloaspektowych, spójnych i logicznych wypowiedzi pisemnych, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych, w tym w zakresie tematycznym związanym z przedmiotami nauczanymi dwujęzycznie. Powyższe przekłada się na zwiększenie kompetencji językowych uczniów uczących się w oddziale dwujęzycznym, które w dzisiejszym świecie mają kluczowe znaczenie.
Dodatkowo informuję, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej nie są kierowane prośby dotyczące ograniczenia tygodniowego wymiaru godzin w oddziałach dwujęzycznych. Funkcjonujące od wielu lat przepisy dotyczące tworzenia i organizacji nauczania w oddziałach dwujęzycznych w szkołach nie budziły dotychczas wątpliwości w opisywanym zakresie.
Należy podkreślić, że decyzję o rekrutacji do oddziału dwujęzycznego w wybranej szkole (tu ponadpodstawowej) - podejmuje uczeń zainteresowany rozwijaniem swoich umiejętności w zakresie języka obcego nowożytnego - w porozumieniu z rodzicami. Uczeń ten powinien m.in. uzyskać pozytywny wynik sprawdzianu kompetencji językowych przeprowadzanego na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną.
Równocześnie zwracam uwag na fakt, że uczniowie uczący się w oddziałach dwujęzycznych w liceum ogólnokształcącym będą zdawać (na takich samych zasadach jak uczniowie w oddziałach ogólnych) egzamin maturalny, którego wyniki mają bezpośrednie przełożenie na ich dalszą edukację, tj. wybór studiów i decyzje w zakresie kariery zawodowej.
Stąd, proponowane zmniejszenie wymiaru godzin wybranych obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego (w stosunku do wymiaru godzin tych zajęć w oddziałach ogólnych) wpłynęłoby negatywnie na proces edukacji uczniów oddziałów dwujęzycznych.
Reasumując, obowiązujące przepisy prawa oświatowego nie określają obowiązku realizacji w oddziale dwujęzycznym w liceum ogólnokształcącym trzech przedmiotów w zakresie rozszerzonym, a także zezwalają na realizację w oddziale dwujęzycznym języka (języków) obcego nowożytnego w zakresie rozszerzonym, zgodnie z decyzją dyrektora liceum ogólnokształcącego. Dyrektor szkoły jest zobowiązany do zapewnienia wszystkim uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, w tym do ustalenia tygodniowego rozkładu zajęć określającego organizację zajęć edukacyjnych m.in. w oddziale dwujęzycznym - z uwzględnieniem: zasad ochrony zdrowia i higieny pracy, równomiernego obciążenia uczniów zajęciami w poszczególnych dniach tygodnia, zróżnicowania zajęć w każdym dniu oraz możliwości psychofizycznych uczniów do podejmowania intensywnego wysiłku umysłowego w ciągu dnia.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi obecnie - we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych - prace w zakresie reformy edukacji. Prace obejmują w szczególności opracowanie nowej, przejrzystej podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz nowych ramowych planów nauczania dla poszczególnych typów szkół.
Reforma edukacji, która będzie wprowadzona w szkole podstawowej od 2026 r. (w klasach I i IV), a w szkołach ponadpodstawowych od 2027 r. - ma na celu wdrożenie rozwiązań m.in. w zakresie zmniejszenia obciążenia uczniów poszczególnych typów szkół.
W listopadzie br. skierowano projekty rozporządzeń Ministra Edukacji (w sprawie podstawy programowej i ramowego planu nauczania dla szkoły podstawowej) – do konsultacji publicznych i opiniowania, w trakcie których wszyscy zainteresowani mogą zgłaszać ewentualne uwagi i opinie. Projekty rozporządzeń w sprawie podstawy programowej i ramowego planu nauczania dla szkół ponadpodstawowych - po ich przygotowaniu - również zostaną skierowane do konsultacji publicznych i opiniowania.
Szczegółowe informacje na temat prowadzonych przez resort edukacji działań znajdują się na stronie internetowej dedykowanej reformie edukacji: www.reforma26.men.gov.pl
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu