do ministra sprawiedliwości
w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Marek Jan Chmielewski, Patryk Gabriel, Stanisław Gorczyca, Krzysztof Habura, Łukasz Horbatowski, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Alicja Łuczak, Jacek Niedźwiedzki, Renata Rak, Rafał Siemaszko, Jarosław Urbaniak, Maciej Wróbel, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 18-11-2025
Panie Ministrze,
osoby, które pracowały za granicą i po zakończeniu pracy otrzymują emeryturę, rentę lub inne świadczenia z instytucji zagranicznych (np. z Niemiec, Holandii, Austrii, Norwegii, Wielkiej Brytanii itd.), mają obowiązek okresowego potwierdzania, że nadal żyją. Ustawa i rozporządzenie przewidują możliwość poświadczenia pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu w celu otrzymywania emerytury, renty lub innych świadczeń, przez organy samorządu terytorialnego lub kancelarie notarialne. Jest to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185)
Jeśli poświadczenie nie zostanie odesłane w terminie, instytucja wstrzymuje wypłaty do momentu otrzymania potwierdzenia życia. Instytucje zagraniczne nie mają bezpośredniego dostępu do polskich rejestrów, więc nie posiadają automatycznej informacji o śmierci świadczeniobiorcy. Z tego powodu wymagają urzędowego poświadczenia, zazwyczaj raz do roku, które zainteresowany musi w oryginale odesłać do instytucji zagranicznej wypłacającej emeryturę lub rentę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185), w przypadku miejscowości, w których nie funkcjonuje kancelaria notarialna, poświadczenia pozostawania przy życiu dokonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Choć rozporządzenie to miało na celu ułatwienie życia obywatelom, w praktyce nakłada na seniorów oraz osoby schorowane dodatkowe obowiązki i trudności. Osoby te często są w podeszłym wieku, mają ograniczoną mobilność, a mimo to zobowiązane są do osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu uzyskania podpisu i pieczęci potwierdzającej, że żyją.
W dobie elektronicznych rejestrów ludności (PESEL), podpisu kwalifikowanego, ePUAP czy profilu zaufanego, możliwe byłoby wdrożenie bardziej nowoczesnego i bezpiecznego sposobu potwierdzania życia, np.: drogą elektroniczną, poprzez logowanie na profil zaufany i złożenie oświadczenia, automatyczne potwierdzenie w oparciu o dane z rejestru PESEL (gdzie zgony są rejestrowane na bieżąco), poświadczenie przez ZUS lub bank elektronicznie.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje w najbliższym czasie zmianę lub aktualizację rozporządzenia z 2007 roku, tak aby umożliwić zdalne lub uproszczone poświadczenie życia?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje możliwość współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji w celu wdrożenia cyfrowego systemu potwierdzania życia poprzez ePUAP lub inną bezpieczną platformę elektroniczną?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości, ewentualnie, przewiduje ujednolicenie procedury otrzymania potwierdzenia życia np. tylko w urzędach gmin, tak aby uprościć pobieranie ww. zaświadczeń przez osoby starsze?