w sprawie diet pobieranych przez osobę pełniącą funkcję radnego rady gminy oraz sołtysa
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 03-12-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 13657 Pana Posła Artura Daniela Gierady w sprawie diet pobieranych przez osobę pełniącą funkcję radnego rady gminy oraz sołtysa, uprzejmie przekazuję następujące informacje.
Stosownie do art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[1], ustawodawca przyznał radnym prawo do zwrotu kosztów poniesionych w związku z pełnieniem ich funkcji, takich jak udział w sesjach rady gminy, spotkaniach komisji czy innych wydarzeniach, które są kluczowe dla sprawowania mandatu radnego. Zasady przyznania diet i zwrotu kosztów określa rada gminy, przy uwzględnieniu funkcji pełnionych przez danego radnego.
Systemowo dieta radnego została ukształtowana w taki sposób, że nie stanowi ona wynagrodzenia za pracę, bowiem radny pełni funkcję społecznie, a fakt wykonywania mandatu nie skutkuje nawiązaniem stosunku pracy. Zasady określone przez radę gminy muszą zatem uwzględniać rekompensacyjny charakter ww. ekwiwalentu, tj. zwrot kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem funkcji i zadań powierzonych radnemu oraz ewentualnych, utraconych korzyści, jakich radny nie uzyskał w związku z wykonywaniem mandatu przedstawicielskiego[2].
Podobnie jak radnym – chociaż nie na tych samych zasadach – sołtysowi może przysługiwać dieta lub zwrot kosztów podróży służbowej. Jednakże w przypadku sołtysa decyzja o przyznaniu takiego świadczenia należy, stosownie do art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wyłącznie do kompetencji rady gminy.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, dopuszczalne jest łączenie funkcji radnego oraz sołtysa lub przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej. W przypadku zbiegu wskazanych funkcji oraz podjęcia przez radę gminy decyzji o ustaleniu zasad wypłaty diety i zwrotu kosztów podróży służbowej w trybie art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, może dojść do kumulacji praw do otrzymywania świadczeń z różnych tytułów. Powyższe zagadnienie należy do sfery regulacyjnej rady gminy, która pozostaje ograniczona zasadą legalizmu.
W tym miejscu warto zauważyć, że omawiane kwestie, jako dotyczące stosowania prawa w konkretnych stanach faktycznych, mogą wymagać oceny organów nadzoru lub sądów.
Dodatkowo należy przypomnieć, że jednostki samorządu terytorialnego podlegają nadzorowi właściwego wojewody oraz regionalnych izb obrachunkowych, które są właściwe do oceny legalności uchwał związanych m.in. z ustalaniem diet dla radnych czy sołtysów. Ewentualne wątpliwości w przedmiotowym zakresie mogą zostać rozstrzygnięte przez właściwe organy nadzoru lub sądy administracyjne.
Przedstawiając powyższe warto jednocześnie podkreślić, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiada kompetencji do dokonywania wiążącej interpretacji obowiązujących przepisów prawa, wydawania wytycznych ani do ingerowania w ustawowe kompetencje organów nadzoru.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153.
[2] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 425/24.